Trang chủ -> Cẩm nang sức khỏe


Bệnh ho gà - Nguy cơ khó lường nếu không được điều trị kịp thời
Ho gà là bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính, hay xảy ra nhất trong mùa đông xuân và thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong do suy hô hấp, hay để lại những biến chứng nặng dẫn đến viêm não.

 

1. Nguyên nhân

  • Đường lây: Bệnh lây theo đường hô hấp, do vi khuẩn có trong những hạt nước bọt bắn ra từ mũi, miệng bệnh nhân khi ho, hắt hơi trực tiếp sang người lành, phạm vi lây trong khoảng dưới 3 mét.
  • Nguồn bệnh: là những bệnh nhân bị bệnh ho gà. Bệnh lây lan mạnh nhất trong 1-2 tuần đầu của bệnh. Cho đến nay vẫn chưa xác định có người lành mang khuẩn.
  • Cơ thể cảm thụ: mọi lứa tuổi, giới, dân tộc, vùng địa lý đều có thể bị ho gà, nhưng chủ yếu là trẻ em 1-6 tuổi. Trẻ càng ít tuổi bệnh càng nặng.
  • Sau khi bị bệnh ho gà bệnh nhân có miễn dịch bền vững suốt đời, rất hiếm khi mắc lại. Bệnh thường xảy ra quanh năm, mang tính lưu hành địa phương.

 

2. Triệu chứng biểu hiện

Theo lứa tuổi

  • Ho gà ở trẻ sơ sinh: Thường diễn biến nặng, tỷ lệ tử vong cao.
  • Ho gà ở người lớn: Ít gặp. Biểu hiện lâm sàng thường nhẹ, ho dai dẳng nhưng thở vào không rít lắm, ít nôn.

Theo mức độ

  • Thể thô sơ: Không ho, chỉ hắt hơi nhiều.
  • Thể nhẹ: Cơn ho nhẹ, ngắn và không điển hình, không khạc đờm nhiều; Thường gặp ở trẻ em đã tiêm vắc xin phòng ho gà nhưng kháng thể thấp và tồn lưu ngắn. Thể này thường khó chẩn đoán.
  • Thể điển hình: Có các cơn ho điển hình, đặc biệt.

Thời kỳ nung bệnh

  • 2-30 ngày (trung bình 5-12 ngày).

Thời kỳ khởi phát (hay còn gọi giai đoạn xuất tiết, giai đoạn viêm long)

  • Thường từ 3-14 ngày với các biểu hiện:
  • Sốt nhẹ, từ từ tăng dần;

  • Các triệu chứng viêm long đường hô hấp: Ho khan, hắt hơi, chảy nước mũi, đau rát họng, dần dần chuyển thành ho cơn.
  • Thời kỳ toàn phát (hay giai đoạn co thắt, giai đoạn ho cơn)
  • Kéo dài 1-2 tuần. Xuất hiện những cơn ho gà điển hình, xảy ra bất chợt, vô cớ, cả ngày và đêm, ho nhiều về đêm. 
  • Ho rũ rượi, thành cơn, mỗi cơn từ 15-20 tiếng ho liên tiếp, càng về sau càng yếu và giảm dần. 
  • Thở rít vào: Xuất hiện cuối cơn ho hoặc xen kẽ sau mỗi tiếng ho, trẻ thở rít vào nghe như tiếng gà rít.
  • Khạc đờm: Khi trẻ khạc đờm trắng, màu trong, dính như lòng trắng trứng là lúc kết thúc một cơn ho. Trong đờm có trực khuẩn ho gà.
  • Sốt nhẹ hoặc không sốt, mặt và mi mắt nặng, loét hãm lưỡi, nghe phổi trong cơn ho có thể thấy một số ran phế quản (ran rít, ngáy).

* Các thăm dò cận lâm sàng

  • Tổng phân tích máu;
  • Cấy nhầy mũi, họng tìm trực khuẩn ho gà;
  • Xét nghiệm test nhanh (Quicker test DFA)  của dịch nhầy mũi họng tìm vi khuẩn ho hà;
  • Xét nghiệm PCR ho gà cho phép chẩn đoán bệnh với độ đặc hiệu và độ nhạy cao;
  • Ngoài ra cần chụpX-quang phổi.

 

3. Biến chứng

  • Viêm phế quản: Trẻ sốt cao, nghe phổi có nhiều ran rít, ran ngáy. Đặc biệt ở một số trường hợp có thể gặp khạc ra đờm, mủ. Bạch cầu đa nhân trung tính ở máu ngoại vi tăng cao.
  • Dãn phế quản:  Thường khó phát hiện trên phim X- quang thông thường. 
  • Viêm phổi - phế quản:  Bệnh nhân sốt cao, khó thở, nghe phổi có nhiều ran ẩm, ran nổ. X-quang phổi có nhiều nốt mờ không đều rải rác 2 bên. Tử vong cao do suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời.
  • Viêm não là một biến chứng nặng của bệnh ho gà, tỷ lệ tử vong cao. 
  • Lồng ruột, thoát vị, sa trực tràng. Trường hợp nặng có thể gặp vỡ phế nang, tràn khí trung thất hoặc tràn khí màng phổi.
  • Xuất huyết võng mạc, kết mạc mắt, rối loạn nước điện giải, bội nhiễm các vi khuẩn khác

 

4. Phòng bệnh

  • Cách ly những trẻ bị ho gà trong thời gian ít nhất 4 tuần kể từ khi có cơn ho điển hình. 
  • Tiêm Gamma globulin đặc hiệu 0,3 ml/kg/lần, tiêm 2 lần cách nhau 48-72 giờ (tác dụng bảo vệ chống ho gà đạt 60% theo Combe và Fauchier), trong đó đặc biệt chú ý những trẻ sơ sinh và trẻ suy dinh dưỡng.
  • Ngoài ra, có thể dùng erythromycin để phòng ho gà cho những trẻ em tiếp xúc với bệnh nhân.
  • Trẻ sơ sinh tiêm vắc xin vào 3 thời điểm: 2-4-6 tháng tuổi. Tiêm nhắc lại sau 1 năm, 3 năm và 5 năm.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

6 yếu tố không thể thiếu khi lựa chọn đơn vị khám sức khỏe cho doanh nghiệp của bạn
6 yếu tố không thể thiếu khi lựa chọn đơn vị khám sức khỏe cho doanh nghiệp của bạn

Khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên là hoạt động có ý nghĩa thiết thực đối...

Bộ Y tế khuyến cáo 06 bệnh nghề nghiệp thường gặp ở nhân viên văn phòng
Bộ Y tế khuyến cáo 06 bệnh nghề nghiệp thường gặp ở nhân viên văn phòng

Bệnh nghề nghiệp ngày càng gia tăng, và mức độ trầm trọng của bệnh phụ...

5 dấu hiệu bệnh phụ khoa nguy hiểm mà phụ nữ thường gặp
5 dấu hiệu bệnh phụ khoa nguy hiểm mà phụ nữ thường gặp

Có rất nhiều bệnh phụ khoa nguy hiểm thường gặp ở phụ nữ, mỗi bệnh đều có...

Khám sức khỏe du học ở đâu tốt nhất
Khám sức khỏe du học ở đâu tốt nhất

Nhu cầu đi du học ngày càng tăng cao, điều đó kéo theo nhu cầu kiểm tra...

Những điền cần biết khi đi xin giấy chứng nhận khám sức khỏe đi học, đi làm
Những điền cần biết khi đi xin giấy chứng nhận khám sức khỏe đi học, đi làm

Giấy khám sức khỏe xin việc là loại giấy tờ cần thiết trong hồ sơ xin việc...