Bệnh nhiễm virus Rubella

PGS TS Nguyễn Nghiêm Luật - Bệnh viện MEDLATEC




Hình ảnh virus Rubella - Ảnh Internet.


Bệnh Rubella, còn được gọi là bệnh sởi Đức (German measles), là bệnh gây ra do virus Rubella, có bộ gen là RNA [1].1. Chẩn đoán nhiễm Rubella:

1.1. Triệu chứng lâm sàng:

Rubella virus lây truyền qua không khí, người bị nhiễm bệnh truyền virus cho người khác thông qua những giọt nước nhỏ từ đường hô hấp trên, không cần qua vật chủ trung gian. Quá trình nhiễm Rubella diễn biến như sau:

- Giai đoạn 1 (ủ bệnh): kéo dài khoảng 2-3 tuần sau khi bị nhiễm, virus Rubella tăng sinh ở đường hô hấp trên và trong máu. Đây là giai đoạn lây bệnh, có thể phát hiện Rubella RNA trong dịch cuống họng và trong máu [1].

- Giai đoạn 2: 1-3 ngày tiếp theo là giai đoạn phát ban và xuất hiện các triệu chứng lâm sàng như sốt đau khớp, sưng hạch; bắt đầu xuất hiện kháng thể IgM và IgG; virus bị biến mất nhanh khỏi dịch cuống họng và máu.

- Tiếp theo là giai đoạn hồi phục, trong giai đoạn này IgM tăng cao nhất trong khoảng 1-2 tuần rồi giảm dần và biến mất trong khoảng 1-2 tháng; trong khi đó IgG tiếp tục tăng trong khoảng 1 tháng, rồi tồn tại suốt đời, giúp cho cơ thể chống tái nhiễm Rubella [1].

Bệnh Rubella ở trẻ em thường diễn biến nhẹ, có khi không biểu hiện triệu chứng lâm sàng, thường hồi phục sau 1-3 ngày. Ở người lớn, bệnh thường biểu hiện rõ ràng hơn, có thể kéo dài hơn, song thường tự khỏi. Tuy nhiên, ở phụ nữ mang thai, nhất là trong 3 tháng đầu của thai kỳ có thể gây sảy thai hoặc gây hội chứng Rubella bẩm sinh cho trẻ bao gồm mù mắt, câm điếc, bệnh tim bẩm sinh và chậm phát triển trí tuệ [3, 5]. Vì vậy, việc chẩn đoán xác định nhiễm Rubella, đặc biệt ở những phụ nữ những tháng đầu mang thai là vô cùng quan trọng [2, 3, 4].


Nhiễm virus Rubella.

1.2. Xét nghiệm: `

Hiện nay chẩn đoán nhiễm Rubella thường dựa vào các xét nghiệm miễn dịch định lượng Rubella IgM và IgG. Hiện nay, việc xác định chính xác sự nhiễm Rubella qua định lượng các kháng thể Rubella IgM và Rubella IgG đặc hiệu bằng Kỹ thuật miễn dịch hóa phát quang (ECLIA) trên hệ thống Cobas 6000 (Elecsys) Modular của Roche Diagnostics, đang được thực hiện hàng ngày tại Bệnh viện MEDLATEC, 42-44 Nghĩa Dũng, Ba Đình, Hà Nội.

Bình thường, nồng độ các kháng thể Rubella trong huyết thanh người khỏe mạnh, chưa từng nhiễm Rubella là:

- Rubella IgM > 1 COI

- Rubella IgG = 0.001-10 U/mL

1.3. Biện luận kết quả:

- Nếu IgM (-) tính và IgG (-) tính: kết quả này có thể gặp trong 2 tình huống:

+ Bệnh nhân chưa từng bị nhiễm Rubella, là người có thể có nguy cơ bị mắc Rubella; nếu chưa có thai, cần được tiêm chủng, sau đó 3 tháng mới có thể thụ thai; nếu đã có thai, cần được theo dõi chặt chẽ để xử lý nếu bị nhiễm Rubella.

+ Cũng có thể do bệnh nhân bị nhiễm Rubella nhưng đang trong giai đoạn ủ bệnh, chưa tạo được các kháng thể IgM và IgG. Nếu nghi ngờ có thể định lượng lại IgM và IgG sau đó khoảng 2-3 tuần.

- Nếu IgM (+) tính và IgG (-) tính:

Trường hợp này bệnh nhân mới bị nhiễm virus rubella, chỉ mới có IgM đáp ứng. Nên làm lại xét nghiệm IgM và IgG sau đó 2 tuần. Nếu IgM vẫn tăng và xuất hiện IgG, chắc chắn bị nhiễm Rubella. Nếu IgM vẫn (+) tính và IgG âm tính, kết quả IgM là không đặc hiệu.

- Nếu IgM (-) tính và IgG (+) tính: kết quả này có thể gặp trong 2 tình huống:

+ Nếu nồng độ IgG tăng đáng kể, IgM (-) tính và không biểu hiện triệu chứng nhiễm Rubella chứng tỏ bệnh nhân đã được miễn dịch do bị nhiễm Rubella trước đó hoặc đã được tiêm phòng. Những phụ nữ này không có nguy cơ bị nhiễm Rubella trước sinh.

+ Nếu nồng độ IgG thấp thì có thể bệnh nhân mắc bệnh Rubella, IgG xuất hiện sớm trong khi IgM còn chưa xuất hiện. Cần làm lại xét nghiệm Rubella IgM và IgG sau đó khoảng 1 tuần, nếu Rubella IgM (+) tính và IgG tăng lên thì bệnh nhân mắc bệnh Rubella cấp.

- Nếu IgM (+) tính và IgG (+) tính:

+ Nếu có các triệu chứng lâm sàng trước đó thì có thể chẩn đoán bệnh nhân bị nhiễm Rubella cấp tính. Nếu nghi ngờ có thể làm thêm xét nghiệm ái tính với Rubella IgG (Rubella IgG avidity).

+ Nếu không có dấu hiệu lâm sàng, IgM (+) tính có thể do kháng thể IgM tồn tại dai dẳng hoặc IgM không đặc hiệu, cần làm thêm xét nghiệm ái tính với Rubella IgG.

2. Phòng ngừa

Hiện nay đã có vaccin hiệu quả phòng ngừa Rubella, thường được tiêm chung một mũi gồm vaccin MMR (measles, mumps, rubella) ngừa cả sởi, quai bị và Rubella. Các phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ cần được tiêm chủng phòng Rubella nếu chưa từng bị nhiễm Rubella [2].

3. Điều trị


Hiện chưa có thuốc tác dụng trực tiếp diệt Rubella, một số thuốc hiện có chỉ có tác dụng điều trị triệu chứng [2]. Nếu trẻ bị nhiễm Rubella nặng có thể điều trị phẫu thuật thủy tinh thể hoặc suy tim bẩm sinh.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Banatvala JE, Brown DWG. Rubella. Lancet 2004; 363: 1127-1137.

2. De Santis M, Cavaliere AF, Straface G, Caruso A. Rubella infection in pregnancy. Reprod Toxicol 2006; 21 (4): 390-398.

3. Edlich RF, Winters KL, Long WB 3rd, et al; Rubella and congenital rubella (German measles). J Long Term Eff Med Implants 2005; 15(3): 319-328.

4. Pustowoit B, Liebert UG. Predictive value of serological tests in rubella virus infection during pregnancy. Intervirology 1998; 41: 170-177.

Weisinger HS, Pesudovs K. Optical complications in congenital rubella syndrome. Optometry 2002; 73 (7): 418-424.

    Virus Rubella    bệnh sởi Đức    benh soi Duc    Rubella IgM    Rubella IgG    Bệnh viện MEDLATEC    Benh vien MEDLATEC.   

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ VÀ XÉT NGHIỆM Y HỌC
MST: 0101234974 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp ngày 22/04/2002.
Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, trụ sở chính: số 42 – 44 Nghĩa Dũng, Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam
Tel: (84-4) 37 162 066
Phòng Khám Đa khoa MEDLATEC: 99 Trích Sài, Tây Hồ, Hà Nội
Chi nhánh: 323 Võ Thành Trang, P.11, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 38 657 574 * Fax: (84-8) 38 657 574
Các chi nhánh khác: Số 28 Phùng Hưng, Hà Đông, Số 209 Cao Lỗ (Đối diện BV ĐK Đông Anh), Số 103 Nguyễn Hoàng, Mỹ Đình, Đường Bình Than, Khu Khả Lễ, P. Võ Cường, Tp. Bắc Ninh.
Đường dây nóng : 0944 647 699
Email: info@medlatec.com

Tổng đài đăng ký lấy mẫu tận nơi


1900 56 56 56