Tổng quan bệnh sốt xuất huyết Dengue
1/25/2019 8:42:05 AM
ThS. Hoàng Thị Năng, Chuyên khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC
0
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây nên. Bệnh lây theo đường máu với 4 type gây bệnh được ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Do đặc điểm khí hậu Việt Nam là khí hậu nóng ẩm gió mùa, thuận lợi cho các loài vi khuẩn, côn trùng, nấm mốc phát triển, đặc biệt là muỗi vằn - vật chủ trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết.

Đường lây truyền sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue do muỗi vằn là trung gian truyền bệnh.

Sốt xuất huyết Dengue lây lan qua vật trung gian là muỗi vằn Aedes aegypti và Aedes albopictus. Muỗi đốt người bị bệnh mang virus Dengue, sau đó virus nhân lên trong cơ thể muỗi, virus này truyền sang cơ thể người lành qua đường muỗi đốt.

Ngoài ra, bệnh sốt xuất huyết KHÔNG LÂY truyền qua đường tình dục.

Đặc điểm nhận dạng muỗi Aedes (muỗi vằn)

Muỗi có màu đen, thân và chân có những đốm trắng, thường được gọi là muỗi vằn. Muỗi vằn cái thường đốt người vào ban ngày, thời điểm hoạt động mạnh nhất của muỗi là vào sáng sớm và chiều tối.

Muỗi vằn thường đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà. Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, khạp, giếng nước, hốc cây,... các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa... Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20 độ C.

Biểu hiện khi nhiễm bệnh

Theo Tổ chức Y tế thế giới, bệnh sốt xuất huyết Dengue được chia làm 3 mức độ:

- Sốt xuất huyết Dengue;

- Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo;

- Sốt xuất huyết Dengue nặng.

* Biểu hiện ban đầu của sốt xuất huyết Dengue

 Sốt xuất huyết nặng có thể dẫn đến suy tạng.

Sốt cao đột ngột từ 39 - 40 độ C, liên tục từ 2-7 ngày và có ít nhất 2 trong các dấu hiệu sau:

- Biểu hiện xuất huyết có thể như nghiệm pháp dây thắt dương tính, chấm xuất huyết ở dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

- Nhức đầu, chán ăn, buồn nôn.

- Da sung huyết, phát ban.

- Đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt.

* Biểu hiện sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo.

Bao gồm các triệu chứng của sốt xuất huyết Dengue, kèm theo các dấu hiệu cảnh báo sau:

- Vật vã, lừ đừ, li bì.

- Đau bụng vùng gan hoặc ấn đau vùng gan.

- Gan to > 2 cm.

- Nôn - nhiều.

- Xuất huyết niêm mạc.

- Tiểu ít.

* Biểu hiện sốt xuất huyết Dengue nặng

Thoát huyết tương nặng dẫn đến sốc giảm thể tích (Sốc sốt xuất huyết Dengue), ứ dịch ở khoang màng phổi và ổ bụng nhiều.

- Xuất huyết nặng.

- Suy tạng.

Những cách phòng bệnh sốt xuất huyết

Khi ngủ mắc màn để tránh muỗi đốt.

Bệnh sốt xuất huyết đến nay chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, biện pháp phòng bệnh chủ yếu và hiệu quả là diệt muỗi, diệt loăng quăng/bọ gậy và phòng muỗi đốt. Để tích cực phòng bệnh cho bản thân, gia đình và mọi người xung quanh, Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

1. Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

2. Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn bát đũa.

3. Hàng tuần loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá...

4. Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.

5. Tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.

6. Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.​​