Tin tức

Động mạch thái dương nông là gì? Nguy cơ bệnh lý có thể gặp phải

Ngày 13/07/2023
Tham vấn y khoa: BSCKI. Vũ Thanh Tuấn
Động mạch thái dương nông là một trong những động mạch chính vùng đầu, có cấu trúc giải phẫu phức tạp. Trên lâm sàng hiếm có trường hợp bệnh nhân được ghi nhận gặp phải các bệnh lý nguyên phát ở động mạch thái dương nông, tuy nhiên động mạch này cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các vấn đề khác tại vùng đầu.

1. Cấu tạo động mạch thái dương nông

Trên giải phẫu thì động mạch thái dương nông được coi là động mạch chính ở vùng đầu. Nó thuộc một trong hai nhánh của động mạch cảnh ngoài, nhánh còn lại là động mạch hàm. Ta có thể sờ thấy động mạch thái dương nông ở trên cung gò má, trước và trên bình tai. 

So với động mạch hàm thì động mạch thái dương nông là nhánh nhỏ hơn. Nó xuất phát từ mô tuyến mang tai, vị trí ở sau cổ xương hàm dưới. Sau đó nó đi nông qua khu vực mỏm gò má xương thái dương. Tiếp tục nó đi lên thêm khoảng 5cm và chia thành 2 nhánh nhỏ hơn nằm ở vùng trán và trên đỉnh đầu.

Khi động mạch thái dương nông đi qua cùng gò má, nó sẽ được một cân dày và cơ tai trước bao phủ. Nó có thể gặp và “tương tác” với các dây thần kinh mặt, cụ thể là bắt chéo qua nhánh cung gò má và nhánh thái dương cùng với các tĩnh mạch khác. Ngoài ra, động mạch thái dương nông còn được nối thông với động mạch ổ mắt trên (một nhánh của động mạch cảnh trong).


Giải phẫu động mạch thái dương nông (Superficial temporal) cùng động mạch cảnh và động mạch dưới đòn

Giải phẫu động mạch thái dương nông (Superficial temporal) cùng động mạch cảnh và động mạch dưới đòn

Trong trường hợp động mạch thái dương nông bị giãn thì có thể gây ra các cơn đau nửa đầu Migraine. Nguyên nhân gây giãn động mạch thái dương nông có thể là do: dị dạng bẩm sinh, chấn thương do va đập hay tai nạn, tăng huyết áp, rối loạn cấu trúc mạch máu,...

Bên cạnh đó, động mạch này cũng có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh lý viêm động mạch thái dương, hay còn được gọi là viêm động mạch tế bào khổng lồ. 

2. Giãn động mạch thái dương nông gây đau nửa đầu Migraine

2.1. Đau nửa đầu Migraine là gì?

Đây là tình trạng đau nửa đầu xuất hiện đột ngột, đau theo từng cơn nhịp mạch. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến cơn đau nửa đầu Migraine nhưng trong bài viết này ta sẽ đề cập đến nó như một triệu chứng điển hình của tình trạng giãn động mạch thái dương nông. 

Cường độ cơn đau nửa đầu có thể chuyển dần từ nhẹ, xuất hiện thoáng qua cho đến đau dữ dội. Đôi khi cơn đau chuyển tiếp qua lại từ nửa đầu bên phải sang nửa đầu bên trái và ngược lại, thay đổi theo chu kỳ. Triệu chứng này thường diễn ra trong vài giờ, nặng hơn là kéo dài đến 2 - 3 ngày.

Đặc biệt bệnh nhân sẽ cảm thấy đau đầu tăng lên khi di chuyển, ho, hắt hơi, vận động, thay đổi tư thế đầu,... Cùng với biểu hiện đau đầu Migraine, bệnh nhân sẽ nhạy cảm hơn với ánh sáng và âm thanh, cảm giác buồn nôn, nôn mửa, ù tai, hoa mắt, chóng mặt, tê buốt vùng da đầu,... Khi đến nơi yên tĩnh và tối hơn thì tình trạng này sẽ được giảm bớt. Sau khi cơn đau đầu qua đi, bệnh nhân sẽ cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi và uể oải. 

Một hình ảnh mô phỏng khác của động mạch thái dương nông trong tương quan với các cơ

Một hình ảnh mô phỏng khác của động mạch thái dương nông trong tương quan với các cơ

2.2. Cách khắc phục chứng đau nửa đầu do giãn động mạch thái dương nông

Mục tiêu điều trị triệu chứng này sẽ là cắt cơn đau cấp tính và phòng ngừa nguy cơ tái phát. Cụ thể là người bệnh có thể áp dụng các cách như sau: 

  • Thay đổi thói quen sinh hoạt: 
  • Nghỉ ngơi trong phòng yên tĩnh, ánh sáng tối;
  • Chườm khăn lạnh lên vùng đầu bị đau;
  • Kê gối cao để nằm nghỉ;
  • Dành thời gian thư giãn, nghỉ ngơi;
  • Không nên ở trong môi trường có nhiều khói thuốc lá, mùi hương nồng nặc;
  • Tập thiền, tập yoga để giúp cơ thể được thư giãn, thả lỏng, giảm cảm giác mệt mỏi do đau đầu gây ra;
  • Đối với tình trạng đau đầu Migraine mạn tính, tái phát thì cần điều trị bằng thuốc (trên 3 tháng) để dự phòng cơn đau đầu xuất hiện. Ngoài ra bác sĩ có thể kê thêm một số loại thuốc điều trị các triệu chứng khác như thuốc chống nôn và thuốc giảm đau.
  • Điều trị nguyên nhân gây giãn động mạch thái dương nông: tùy thuộc vào nguyên nhân do chấn thương, dị tật, cao huyết áp,... bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị cụ thể.

3. Cách bảo vệ động mạch thái dương nông

Để bảo vệ thái dương nông trước những tổn thương từ ngoại cảnh và nguy cơ phát sinh bệnh lý, người bệnh nên áp dụng các cách như sau:

  • Tránh sử dụng những thực phẩm và đồ uống chứa chất kích thích như: các loại bia rượu, socola, trà, cà phê, đồ ăn đồ uống có nhiều đường, các thực phẩm lạnh như kem hoặc đồ ăn chứa nitrit, nitrat, bột ngọt. Thay vào đó bạn nên tăng cường các loại trái cây, rau củ quả để cải thiện sức khỏe hệ mạch;
  • Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố mang tính kích thích từ môi trường ví dụ như sự thay đổi đột ngột về độ cao, áp suất không khí, ánh sáng nhấp nháy, âm thanh ồn ào, mùi hương nồng nặc,...;
  • Bảo vệ vùng đầu khi đi ra ngoài, bao gồm khi tham gia giao thông, khi lao động làm việc,... để tránh gặp phải các chấn thương nghiêm trọng vùng đầu, ảnh hưởng tới hệ thần kinh trung ương và các mạch máu vùng đầu;
  • Giữ tinh thần thoải mái, thư giãn cũng là một cách giúp bảo vệ động mạch thái dương nông trước nguy cơ tăng huyết áp và các phản ứng sinh học thái quá;
  • Áp dụng một chế độ sinh hoạt khoa học, hợp lý: ngủ đủ giấc (không nên ngủ quá ít hoặc ngủ quá nhiều) vì có thể gây ra tình trạng rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến tuần hoàn máu nói riêng và sức khỏe tổng quan nói chung;
  • Vận động và tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày là cách giúp tăng tuần hoàn máu.

Đau đầu Migraine là một trong những hệ quả của tình trạng giãn động mạch thái dương nông

Đau đầu Migraine là một trong những hệ quả của tình trạng giãn động mạch thái dương nông

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về động mạch thái dương nông. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã phần nào hiểu được cấu trúc động mạch thái dương nông và vấn đề sức khỏe có thể gặp phải ở động mạch này cũng như cách điều trị phù hợp. Nếu bạn đang muốn được tư vấn về các vấn đề tim mạch, bạn có thể đến khám trực tiếp tại Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC hoặc đặt lịch khám trước qua hotline 1900 56 56 56. Tổng đài viên của MEDLATEC sẽ hỗ trợ bạn.

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.