Tin tức

Hiến tim và hành trình đến với cơ thể mới

Ngày 12/07/2023
Tham vấn y khoa: BSCKI. Vũ Thanh Tuấn
Hiến tim hay hiến tạng là một nghĩa cử cao đẹp giúp cứu sống những người bệnh đang kiệt sức vì bệnh tim. Bất kỳ ai khi đủ 18 tuổi trở lên với đầy đủ nhận thức và năng lực hành vi thì đều có thể đăng ký hiến tặng. Trái tim sau khi hiến sẽ được phẫu thuật cấy ghép cho bệnh nhân phù hợp. Những thông tin trong bài viết sau đây sẽ giúp chúng ta có thêm những kiến thức mới về thủ tục hiến tim và ghép tim.

1. Ghép tim là gì? 

Ghép tim là một phương pháp phẫu thuật giúp thay thế trái tim bệnh tật, tổn thương, hỏng hóc và đã gần như mất đi chức năng hoạt động bằng một trái tim mới mạnh khỏe hơn. Đây là kỹ thuật phức tạp đòi hỏi đội ngũ bác sĩ thực hiện phải có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và có sự trợ giúp của trang thiết bị y tế hiện đại. Tuy là một ca đại phẫu nhưng nếu được phục hồi và chăm sóc tích cực thì tỷ lệ sống sót của bệnh nhân sau phẫu thuật ghép tim là rất cao. 

Ghép tim giúp đem lại cuộc sống mới cho những bệnh nhân mắc bệnh tim

Ghép tim giúp đem lại cuộc sống mới cho những bệnh nhân mắc bệnh tim

Để có được trái tim mới khỏe mạnh, người bệnh cần phải được hiến tim từ một người khác. Không giống như hiến gan và thận, hiến tim và hiến các phủ tạng khác phải đảm bảo điều kiện là người hiến tim đã chết hoặc chết não. Do đó số bệnh nhân cần phải chờ đợi để được ghép tim thường rất đông vì nguồn tim được hiến không đủ đáp ứng nhu cầu phẫu thuật cấy ghép.

2. Những ai có thể đăng ký hiến tim?

Công dân đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ nhận thức và năng lực hành vi dân sự đều có thể hiến tạng. Đối với hiến tim thì bạn có thể đăng ký vào danh sách hiến tim tiềm năng (là hiến tim sau khi chết hoặc chết não). 

Việc hiến tim hay hiến tặng bất kỳ cơ quan nào trên cơ thể khi còn sống hoặc sau khi bệnh nhân đã chết/chết não đều cần phải được thực hiện dựa trên đơn tình nguyện hiến tặng theo quy định của pháp luật. Mặc dù trong đơn đăng ký không bắt buộc người thân trong gia đình người hiến tạng phải đồng ý nhưng trên thực tế đã có không ít trường hợp vấp phải sự phản đối của gia đình. Ngoài ra khi những người hiến tặng chết/chết não mà gia đình không biết thì rất khó để báo tin cho cơ sở y tế mà họ đã đăng ký hiến tặng. Như vậy người hiến tim sẽ không thể hoàn thành được tâm nguyện của mình và trái tim đó cũng không thể đến với người cần được hiến. Chính vì thế nên nếu có ý định đăng ký hiến tim, tốt nhất bạn nên trao đổi trước với gia đình, người thân của mình để được chia sẻ và ủng hộ cho quyết định này. 

Trong trường hợp sau khi đã đăng ký hiến tim, vì một lý do nào đó mà bạn muốn thay đổi ý định thì vẫn có thể ký vào đơn từ chối hiến tặng. Cơ sở y tế cấp thẻ đăng ký sẽ đưa tên bạn ra khỏi danh sách hiến và điều này là hoàn toàn bình thường, được pháp luật tôn trọng quyền lợi hợp pháp của nhân dân. 

3. Ghép tim được chỉ định cho những đối tượng nào? 

3.1. Chỉ định

Ghép tim là phương án lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp điều trị nội khoa và ngoại khoa khác không đem lại hiệu quả cải thiện cho tình trạng bệnh lý của người bệnh. Chỉ định ghép tim thường dành cho những bệnh nhân bị suy tim do những nguyên nhân sau:

  • Mắc bệnh cơ tim (thiếu máu cơ tim, cơ tim phì đại) ;
  • Dị tật tim bẩm sinh;
  • Bệnh van tim; 
  • Bệnh động mạch vành; 
  • Loạn nhịp thất, rối loạn nhịp tim ác tính hoặc đau thắt ngực khó điều trị mà các phương pháp bình thường không thể khắc phục được;
  • Trước đó bị ghép tim thất bại.

Ở những người đồng thời mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác nhau có thể tiến hành ghép tim cùng với ghép các nội tạng khác (ghép đa tạng). Phẫu thuật này thường được thực hiện ở những bệnh viện lớn. Ghép đa tạng thường sẽ là:

  • Ghép tim - gan;
  • Ghép tim - thận;
  • Ghép tim - phổi: phẫu thuật này rất hiếm trừ khi ghép tim hay ghép phổi đơn lẻ không giúp cải thiện tình trạng sức khỏe cho bệnh nhân.

Bất kỳ ai đủ điều kiện hiến tim đều có thể thực hiện nghĩa cử này

Bất kỳ ai đủ điều kiện hiến tim đều có thể thực hiện nghĩa cử này

3.2. Chống chỉ định

Ghép tim sẽ không được tiến hành cho những bệnh nhân đang gặp phải những vấn đề sau:

  • Đang bị nhiễm trùng;
  • Người cao tuổi, tỷ lệ phục hồi sau phẫu thuật thấp;
  • Gần đây đã từng bị mắc ung thư;
  • Đang mắc các bệnh lý khác có thể làm giảm tuổi thọ như bệnh phổi, bệnh gan, bệnh thận nghiêm trọng;
  • Không thể hoặc không có ý định thay đổi lối sống để duy trì trạng thái khỏe mạnh cho trái tim được hiến tặng. Ví dụ như không muốn bỏ thuốc lá, rượu bia, chất kích thích,...

3.3. Phương pháp điều trị thay thế cho những ca không thể ghép tim

Đối với những bệnh nhân chưa thể thực hiện ghép tim thì sẽ thay thế bằng một lựa chọn khác đó là cấy thiết bị hỗ trợ tâm thất vào ngực. Thiết bị này có tên gọi là VAD - một loại máy bơm cơ học hỗ trợ tim bơm máu từ tâm thất đến các cơ quan khác trong cơ thể. 

Đây là phương án điều trị tạm thời cho những bệnh nhân đang trong giai đoạn chờ được ghép tim. Ngoài ra những người bị suy tim nhưng không thể ghép tim cũng có thể dùng VAD như một phương pháp điều trị lâu dài. Trong trường hợp VAD không thể hỗ trợ chức năng tim được nữa thì bác sĩ sẽ cân nhắc thay thế cho bệnh nhân một trái tim nhân tạo hoàn toàn trong ngắn hạn để tiếp tục chờ ghép tim.

4. Một số nguy cơ biến chứng khi ghép tim

Ghép tim tuy là loại phẫu thuật có tỷ lệ thành công lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro biến chứng nguy hiểm, cụ thể là:

Tình trạng đào thải tim hiến tặng: 

Đó là khi cơ thể từ chối trái tim mới vừa được cấy ghép. Nguyên nhân là do hệ miễn dịch của cơ thể xác định trái tim mới là một tác nhân lạ có hại nên quay ra tấn công và làm tổn thương nó. Do đó để ngăn ngừa nguy cơ thải loại tạng được cấy ghép, các bệnh nhân ghép tạng đều phải dùng thuốc ức chế miễn dịch. 

Thông thường phản ứng đào thải thường không biểu hiện triệu chứng nên để biết xem liệu cơ thể người bệnh có đang làm tổn thương trái tim mới hay không thì cần thực hiện sinh thiết định kỳ trong năm đầu sau khi ghép tim.

Thất bại khi ghép tim sơ cấp: 

Biến chứng này khiến trái tim được hiến không hoạt động được trong cơ thể người nhận. Đây chính là nguyên nhân tử vong hàng đầu và dễ gặp nhất ở bệnh nhân sau khi thực hiện ghép tim một vài tháng đầu. 

Biến chứng về động mạch: 

Sau khi ghép tim, động mạch ở tim có thể phát triển dày lên và cứng hơn gây ra bệnh mạch máu cơ tim. Điều này làm cản trở quá trình lưu thông máu, dẫn tới tai biến nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, suy tim và nghiêm trọng hơn là đột tử do tim.

Tác dụng phụ do thuốc:

Bệnh nhân ghép tạng sẽ cần phải dùng thuốc ức chế miễn dịch cả đời. Mặc dù thuốc sẽ giúp ngăn ngừa nguy cơ đào thải nhưng vô tình lại làm suy yếu hệ miễn dịch, giảm khả năng chống lại nhiễm trùng, gây tổn thương thận và gia tăng nguy cơ hình thành các bệnh lý ung thư, điển hình là ung thư hạch và ung thư da. 

Trên đây là một số thông tin bạn cần biết về hoạt động hiến tim và ghép tim. Đa phần sau khi ghép tim bệnh nhân đều có một cuộc sống mới khỏe mạnh hơn, thực hiện được những hoạt động mà trước đó họ không thể làm được. Thậm chí đã có bệnh nhân sau khi ghép tim vẫn có thể mang thai. Nhưng trước khi có kế hoạch mang thai người bệnh nên tham khảo tư vấn của bác sĩ về việc điều chỉnh thuốc trong thai kỳ. Bởi vì một số loại thuốc dùng cho bệnh nhân ghép tạng có thể ảnh hưởng đến thai nhi. 

Hiến tim hay hiến bất kỳ phủ tạng nào cũng là một hành động ý nghĩa

Hiến tim hay hiến bất kỳ phủ tạng nào cũng là một hành động ý nghĩa

Như vậy có thể thấy rằng hiến tim là một hoạt động vô cùng ý nghĩa. Ngoài hiến tim thì việc hiến tặng bất kỳ cơ quan nào khác cũng đều giúp ích rất nhiều cho xã hội. Điều đó có nghĩa là một người có thể cứu sống và thay đổi cuộc đời của rất nhiều người khác. Nếu bạn đang có ý định hiến tạng thì hãy đăng ký và chia sẻ với gia đình về nghĩa cử cao đẹp này!

Trong trường hợp quý bạn đọc đang mắc phải các vấn đề về tim mạch và cần được tư vấn thêm, vui lòng liên hệ qua hotline 1900 56 56 56 để được tổng đài viên của MEDLATEC hỗ trợ đăng ký khám cùng các bác sĩ và chuyên gia.

Từ khoá: ghép tim

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.