Tin tức

Sự phát triển thị giác của trẻ: những điều cha mẹ nên biết

Ngày 02/07/2023
Tham vấn y khoa: BSCKI. Vũ Thanh Tuấn
Những năm tháng đầu đời, đôi mắt của trẻ có vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ tiếp nhận thông tin từ thế giới xung quanh. Theo thời gian và sự phát triển của não bộ, thị giác của trẻ sẽ ngày càng hoàn thiện. Biết được quá trình phát triển thị giác của trẻ sẽ giúp cha mẹ theo dõi, phát hiện sớm bất thường để khắc phục và có biện pháp giúp con có được đôi mắt khỏe mạnh.

1. Sự phát triển thị giác của trẻ theo độ tuổi

Ngay từ khi chào đời, đôi mắt của trẻ đã có khả năng nhìn tốt nhưng do não chưa sẵn sàng xử lý mọi thông tin thị giác nên thời gian đầu, mọi vật xung quanh sẽ trở nên mờ nhạt đối với đôi mắt của trẻ. Theo thời gian, cùng với sự phát triển của não bộ, quá trình phát triển thị giác của trẻ cũng tăng lên. 

Mô phỏng về quá trình phát triển thị giác của trẻ theo tháng tuổi

Mô phỏng về quá trình phát triển thị giác của trẻ theo tháng tuổi

1.1. Giai đoạn 1 tháng tuổi

Khi mới chào đời, trẻ sơ sinh chưa biết cách dùng đôi mắt của mình, nên mắt thường vận động ngẫu nhiên hoặc cả hai mắt đều đưa về một phía. 1 tháng đầu tiên, cả hai mắt của trẻ có khả năng tập trung và theo dõi một chuyển động của một đối tượng. 

Thời điểm này, trẻ có thể nhìn khuôn mặt cha mẹ trong khoảng cách rất gần. Nếu di chuyển đầu chậm rãi từ bên này sang bên kia, mắt nhìn vào mắt trẻ, cha mẹ sẽ thấy trẻ rất thích chơi mắt với mình.

1.2. Giai đoạn 2 tháng tuổi

Tháng đầu tiên sau khi chào đời, trẻ gặp khó khăn trong phân biệt các màu cùng tông. Vì thế thời điểm này trẻ thấy hấp dẫn hơn với các màu sắc có độ tương phản cao, màu đen trắng.

Bắt đầu từ 2 tháng tuổi, bộ não của trẻ phát triển dần nên mắt trẻ cũng dần dần phân biệt được màu sắc. Khi đó, trẻ có thể tỏ ra thích thú trước màu tươi sáng và thiết kế có độ chi tiết. 

1.3. Giai đoạn 4 tháng tuổi

Não bộ của trẻ đã có sự phát triển về vận động và trưởng thành trong việc phối hợp các chuyển động cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ. Vì thế, đến 4 tháng tuổi trẻ đã có thể cầm nắm được đồ vật ở khoảng cách gần và dễ cầm nắm.

1.4. Giai đoạn 5 tháng tuổi

Sự phát triển thị giác của trẻ ở giai đoạn này đã được nâng lên biểu hiện ở việc trẻ đã theo dõi được sự chuyển động của đồ vật và phát hiện ra đồ vật nhỏ. Nhiều trẻ còn nhận ra được đúng vật nào đó dù chỉ mới nhìn thấy một phần của nó. Mắt trẻ đã phân biệt được các tông màu đậm tương tự và bắt đầu nhận diện được sự khác biệt tinh tế giữa các loại màu phấn.


Từ 5 tháng tuổi, trẻ đã có thể phân biệt được các tông màu đậm và nhận diện vật một cách chi tiết hơn

1.5. Giai đoạn 8 tháng tuổi

Đến mốc này thì độ nét và nhận thức trong thị giác của trẻ đã trưởng thành. Tuy trẻ vẫn tập trung hơn vào vật ở gần nhưng tầm nhìn đã xa hơn để nhận ra được sự hiện diện của đồ vật và mọi người trong phòng.

1.6. Giai đoạn từ 12 - 18 tháng tuổi

Từ 12 tháng tuổi trở đi, trẻ đã biết nhìn chằm chằm vào vật mà mình đang cầm trên tay và biết dùng 2 tay. Trẻ có thể nhìn những tranh đơn giản và nếu thích thú, trẻ sẽ đưa vật lại gần để quan sát và khám phá. Khi cho trẻ xem tranh trong sách, chỉ cần chịu khó quan sát là cha mẹ sẽ thấy trẻ đã biết tìm kiếm và xác định bức tranh.

1.7. Giai đoạn 24 - 36 tháng tuổi

Đến mốc này thì dù có không sờ vào đồ vật trẻ vẫn biết quan sát chúng. Nếu nhìn thấy đồ vật hay ai đó mà trẻ yêu quý thì trẻ đã biết tỏ thái độ vui mừng. Trẻ cũng đã thích nhìn chuyển động nhanh, biết bắt chước và tô được màu trên giấy. Thậm chí có trẻ còn đọc được nội dung trong tranh, trong sách.

1.8. Giai đoạn 40 - 48 tháng tuổi

Sự phát triển thị giác của trẻ ở giai đoạn này đã vượt bậc hơn trước, thể hiện ở việc trẻ đã biết đưa mắt và đầu lại gần sách khi nhìn, biết nhận diện hình dạng và vẽ được vòng tròn trên giấy. Nếu được yêu cầu, trẻ đã biết nhắm mắt hoặc nháy một bên mắt.

1.9. Giai đoạn 4 - 5 tuổi

Đây là thời điểm trẻ đã thành thạo trong việc liếc mắt, biết phối hợp mắt và tay, biết tô màu nguyên hình, biết vẽ tranh đơn giản,... Cũng vì thế mà trẻ có thể được bắt đầu test thị lực để biết được sự phát triển thị giác đạt được ở mức nào.

2. Nhận diện các triệu chứng bất thường về thị giác của trẻ

Nắm được quá trình phát triển thị giác của trẻ trên đây cha mẹ sẽ biết được các mốc cần theo dõi và đánh giá để kịp thời phát hiện bất thường thị lực của con mình. Hầu hết trẻ chào đời với đôi mắt khỏe mạnh nhưng các vấn đề về thị lực vẫn có thể gặp phải. 

Cha mẹ nên theo dõi để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường thị lực và cho trẻ khám bác sĩ kịp thời

Cha mẹ nên theo dõi để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường thị lực và cho trẻ khám bác sĩ kịp thời

Cha mẹ nên chú ý để kịp thời cho trẻ thăm khám bác sĩ nhãn khoa khi phát hiện các dấu hiệu bất thường sau:

- Trẻ không dõi theo một đồ vật cụ thể khi đã được 3 - 4 tháng tuổi.

- Mắt của trẻ gặp khó khăn khi di chuyển.

- Mắt trẻ thường xuyên nhấp nháy không yên.

- Một hoặc cả hai bên mắt có xu hướng nhìn ra ngoài hoặc quay vào trong sau khi chào đời vài ngày.

- Mắt trẻ hay chảy nước mắt, có ghèn và khó chịu trước ánh sáng.

3. Cách giúp trẻ phát triển thị giác tốt nhất

Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong số các hình ảnh và mẫu xung quanh mình, trẻ sơ sinh thích khuôn mặt người hơn cả. Do đó, cách tốt nhất để kích thích sự phát triển thị giác của trẻ từ những ngày mới chào đời đó là cha mẹ hãy để khuôn mặt mình thật gần mắt của trẻ. Thời gian sau đó, hãy kích thích trẻ quan tâm đến các màu sắc cơ bản và nhận diện bảng màu.

Đến khi trẻ đã được 3 - 4 tuổi, cha mẹ nên cho trẻ có những lần kiểm tra thị lực đầu tiên và kiểm tra định kỳ sau đó. Đây là cách giúp trẻ có được đánh giá chính xác về tình trạng thị lực, phát hiện và điều trị sớm vấn đề ở mắt để đảm bảo an toàn cho đôi mắt của trẻ. 

Nếu cha mẹ có tiền sử đối với các vấn đề nghiêm trọng ở mắt, hãy thảo luận với bác sĩ để trẻ được kiểm tra dấu hiệu bệnh lý bẩm sinh về mắt và có phương án phòng ngừa hiệu quả.

Hy vọng nội dung bài viết sau đây đã giúp các bậc phụ huynh biết được thông tin đầy đủ về quá trình phát triển thị giác của trẻ để nắm bắt được thực trạng sức khỏe nhãn khoa của con mình, có biện pháp can thiệp kịp thời khi cần thiết để giúp đôi mắt của trẻ được chăm sóc tốt nhất, để thị lực của trẻ được bảo vệ toàn diện.

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.