Tin tức

Suy thượng thận cấp: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Ngày 26/06/2023
Tham vấn y khoa: BSCKI. Vũ Thanh Tuấn
Suy thượng thận cấp là một trong những tình trạng cấp cứu nguy hiểm, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể đe dọa tính mạng. Vậy làm thế nào để nhận biết suy tuyến thượng thận cấp và cách xử lý ra sao để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân?

1. Tìm hiểu về suy thượng thận cấp tính 

Cortisol là hormone do vỏ tuyến thượng thận tiết ra và chịu sự điều phối bởi tuyến yên và vùng dưới đồi. Trong điều kiện bình thường, mỗi ngày một cơ thể khỏe mạnh sẽ sản xuất ra khoảng 20 - 30mg Cortisol. Trong trường hợp nồng độ Cortisol được tạo ra thấp hơn bình thường có thể dẫn đến cơ suy thượng thận cấp tính. 

  • Cortisol có vai trò quan trọng đối với các hoạt động của cơ thể bao gồm: 
  • Điều hòa và kiểm soát quá trình chuyển hóa các chất như Carbohydrate, Protein, Lipid trong cơ thể.
  • Ổn định huyết áp và lượng Glucose trong máu. 
  • Kiểm soát chu kỳ ngủ/thức của cơ thể và giảm các phản ứng viêm. 
  • Đồng thời Cortisol còn kết hợp với các cơ quan khác để cung cấp năng lượng giải quyết căng thẳng, kiểm soát tâm trạng trở về trạng thái cân bằng. 

Việc chẩn đoán suy tuyến thượng thận cấp tính thường khó khăn do các triệu chứng của bệnh mơ hồ, không đặc hiệu. Tuy nhiên, nếu tình trạng này không được phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời sẽ để lại những hậu quả nghiêm trọng, tệ nhất là tử vong.

Suy thượng thận cấp

Suy thượng thận cấp xảy ra khi nồng độ Cortisol tạo ra thấp hơn bình thường

2. Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết suy thượng thận cấp tính

Các đợt suy tuyến thượng thận cấp tính xảy ra do bệnh Addison (nguyên phát) thường phổ biến hơn do thứ phát từ tuyến yên. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể nhận biết các cơn cấp tính thông qua một số dấu hiệu thay đổi của cơ thể.

Nguyên nhân 

Những yếu tố có khả năng dẫn đến cơ suy tuyến thượng thận cấp tính bao gồm: 

  • Người bị suy thượng thận mạn tính đang trong giai đoạn sử dụng thuốc hoặc gặp các vấn đề tâm trí, stress, phẫu thuật, chấn thương,... 
  • Bệnh nhân đã từng trải qua phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận. 
  • Suy giảm chức năng của tuyến yên do khối u chèn ép, thay đổi đột ngột liều corticoid đang dùng hoặc sử dụng trong thời gian kéo dài, viêm tuyến yên lympho bào,... 
  • Ngoài ra, các yếu tố như vi khuẩn, nấm, suy giảm miễn dịch, chảy máu tuyến thượng thận, di truyền,... cũng có khả năng gây ra các cơn suy thượng thận cấp tính. 

Dấu hiệu nhận biết suy tuyến thượng thận cấp

Thực tế những biểu hiện suy tuyến thượng thận cấp ở mỗi người không giống nhau, một số trường hợp triệu chứng mờ nhạt, không rõ ràng nên việc nhận biết khó khăn. Tuy nhiên, một số biểu hiện không đặc hiệu của suy tuyến thượng thận cấp tính mà bạn cần chú ý để nhận biết sớm tình trạng có thể là: 

  • Người bệnh mệt mỏi, tinh thần sa sút, lo lắng, hồi hộp hoặc thờ ơ, vô cảm. 
  • Người bệnh mất nước nhưng các biện pháp thông thường không đáp ứng đủ.
  • Có thể hôn mê hoặc hệ thần kinh bị kích thích quá mức dẫn đến nói s ảng, rối loạn tri giác, buồn ngủ nhiều, toát mồ hôi liên tục,...
  • Nôn ói nhiều, chán ăn, đau bụng ở vùng thượng vị rồi lan ra xung quanh, đi kèm triệu chứng sốt, tiêu chảy nặng. 
  • Chóng mặt, da nhợt nhạt, mạch đập nhanh, yếu, tay chân lạnh, khó thở, thở gấp, hạ huyết áp, tụt đường huyết, đau nhức các cơ.

Suy thượng thận cấp

Chóng mặt, vã mồ hôi, đau bụng,... có thể là dấu hiệu suy thượng thận cấp

3. Cách xử lý bệnh nhân suy thượng thận cấp tính và biện pháp phòng tránh

Khi bệnh nhân có các biểu hiện của suy tuyến thượng thận cấp tính thì cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu kịp thời. 

Cách xử lý bệnh nhân suy tuyến thượng thận cấp tính

Trong trường hợp nghi ngờ bệnh nhân đang trong cơn suy thượng thận cấp, bác sĩ sẽ nhanh chóng tiến hành: 

  • Truyền tĩnh mạch dung dịch muối đẳng trương NaCl 0,9%. 
  • Tiêm Hydrocortison Hemisuccinat kết hợp điều trị chuyên khoa. 

Mục đích của phương pháp cấp cứu là bổ sung hormone và cân bằng chất điện giải, bù nước cho cơ thể. Bệnh nhân cần theo dõi liên tục cho đến khi hồi phục trạng thái ổn định bình thường. 

Sau khi đã qua cơn nguy kịch, người bệnh vẫn phải tiếp tục điều trị và theo dõi nhằm ngăn ngừa khả năng tái phát. Sau mỗi 4 - 6 giờ, bệnh nhân sẽ được xét nghiệm để đánh giá tình trạng cơ thể. Đồng thời, người bệnh ở giai đoạn phục hồi cần bổ sung dưỡng chất nhằm nâng cao thể trạng kết hợp sử dụng thuốc bảo vệ gan. 

Biện pháp phòng tránh

Nhằm để tránh nguy cơ xảy ra tình trạng suy tuyến thượng thận cấp và mạn tính cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng mỗi ngày. 

  • Các loại thực phẩm có hàm lượng đạm cao sẽ giúp cơ thể chuyển hóa thành nguồn năng lượng cung cấp hoạt động của các tế bào. 
  • Người bệnh cũng cần bổ sung thêm các loại trái cây, thực phẩm giàu vitamin C và B để hỗ trợ hệ miễn dịch và quá trình sản xuất hormone của tuyến thượng thận. 
  • Uống nhiều nước cũng là một trong những việc làm cần thiết để giúp cơ thể hạn chế nguy cơ bị suy tuyến thượng thận cấp tính. 
  • Trong trường hợp bệnh nhân đang sử dụng thuốc Corticoid thì cần phải thực hiện đúng theo chỉ dẫn về thời gian và liều lượng. Tuyệt đối không được tự ý ngưng hay kéo dài thời gian uống vì sẽ có nguy cơ cao gây ra các đợt suy tuyến thượng thận cấp tính. 
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn kiểm soát được các yếu tố nguy cơ gây bệnh. 

Để đảm bảo an toàn thì tốt nhất ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ suy thượng thận cấp tính thì bạn cần phải được đưa đến ngay cơ sở y tế. Nếu bạn chưa tìm được nơi nào an toàn để kiểm tra sức khỏe cũng như đánh giá các nguy cơ dẫn đến suy thượng thận cấp tính thì có thể tham khảo Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC. 

Suy thượng thận cấp

Người bệnh cần được cấp cứu ngay khi xuất hiện tình trạng suy thượng thận cấp

MEDLATEC không chỉ quy tụ các chuyên gia, y bác sĩ dày dặn kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn cao mà còn sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại, cung cấp đầy đủ các dịch vụ y tế đáp ứng nhu cầu kiểm tra sức khỏe của khách hàng. 

Ngoài ra, bệnh viện còn có Trung tâm Xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế và dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi an toàn, nhanh chóng, chi phí hợp lý.

Để biết thêm thông tin chi tiết, hoặc đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC, quý khách vui lòng liên hệ đến hotline: 1900 56 56 56 sẽ có nhân viên tư vấn và hỗ trợ.

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.