Tin tức

Thuốc lợi tiểu được chỉ định khi nào? Cần lưu ý gì khi sử dụng?

Ngày 11/07/2023
Chị Tâm
Tham vấn y khoa: BSCKI. Vũ Thanh Tuấn
Thuốc lợi tiểu là biện pháp được chỉ định trong điều trị bệnh huyết áp cao. Bên cạnh những lợi ích do thuốc lợi tiểu mang lại thì các thuốc này cũng tiềm ẩn những nguy cơ về sức khỏe. Vậy trong quá trình dùng thuốc bệnh nhân cần lưu ý những gì? Bài viết sau đây sẽ tiết lộ các thông tin quan trọng về thuốc lợi tiểu.

1. Thuốc lợi tiểu là gì? 

Thuốc lợi tiểu là một trong các loại thuốc được bác sĩ kê đơn cho những bệnh nhân bị cao huyết áp. Các thành phần trong thuốc sẽ giúp kích thích cơ thể đào thải bớt nước và muối ra ngoài qua đường tiết niệu. Bên cạnh đó thuốc cũng tác động làm co giãn thành mạch, qua đó hỗ trợ làm giảm áp lực dòng máu và ổn định chỉ số huyết áp ở mức an toàn. 

Thuốc lợi tiểu thường được chỉ định cho người bị huyết áp cao

Thuốc lợi tiểu thường được chỉ định cho người bị huyết áp cao

Dưới đây là 3 nhóm chính của thuốc lợi tiểu:

1.1. Thuốc lợi tiểu nhóm thiazid

Nhóm này gồm các thuốc điển hình như chlorothiazide, hydrochlorothiazide, indapamide,... Thuốc lợi tiểu Thiazid là nhóm thuốc thường gặp nhất và sẽ là lựa chọn đầu tay khi các bác sĩ chỉ định trong điều trị cao huyết áp. 

Thuốc có khả năng tác động đến các tế bào thận để tăng bài tiết nước và natri theo nước tiểu ra ngoài cơ thể. Nhờ cơ chế này mà lượng chất lỏng trong mạch máu sẽ được thải loại bớt, từ đó giúp làm hạ áp. Tuy nhiên mặt trái của việc dùng các thuốc này đó chính là:

  • Mất nước: táo bón, nước tiểu chuyển màu vàng đậm, khát nước, khô miệng;
  • Đi tiểu nhiều lần, tiểu đêm: nguyên nhân là do thuốc hỗ trợ loại bớt nước qua đường tiết niệu;
  • Đau đầu, chóng mặt;
  • Chuột rút, mệt mỏi;
  • Hạ kali: trong trường hợp này có thể khắc phục bằng cách phối hợp thuốc lợi tiểu thiazid với thuốc lợi tiểu giữ kali để chống thất thoát kali trong máu.

1.2. Thuốc lợi tiểu giữ kali

Nhóm thuốc này giúp thúc đẩy bài tiết muối (natri) và giữ kali trong cơ thể, thường được dùng phối hợp cùng nhóm thuốc lợi tiểu quai và nhóm thiazid với mục đích bù trừ nhược điểm làm mất kali của 2 nhóm thuốc này. Nhưng ưu điểm cũng chính là nhược điểm vì thuốc có thể vô tình gây tăng kali huyết nên không được dùng cho những bệnh nhân đang gặp sẵn vấn đề này. 

Thuốc lợi tiểu giữ kali bao gồm spironolactone và amilorid:

  • Spironolactone: đây là chất đối kháng aldosteron có tác dụng chậm, dùng sau 2 - 3 ngày mới phát huy hiệu quả và tác dụng kéo dài đến 2 - 3 ngày tiếp theo. Khi dùng thuốc bệnh nhân cần lưu ý về một số tác dụng phụ như: nổi mẩn đỏ, mày đay, chuột rút, buồn nôn, tiêu chảy,... Dùng trong thời gian dài có thể dẫn tới rối loạn kinh nguyệt và chứng rậm lông ở nữ giới, ở đàn ông bị hội chứng vú to. Ngoài ra là những tác dụng phụ khác như viêm và xuất huyết dạ dày, rối loạn tiêu hóa,... Vì thế thuốc chống chỉ định cho những người đang mắc bệnh ở hệ tiêu hóa;
  • Amilorid: đây là chất không đối kháng aldosteron tác dụng nhanh, chỉ khoảng 2 giờ sau khi dùng thuốc, kéo dài hiệu quả trong vòng 24 giờ. Những tác dụng không mong muốn trong quá trình dùng nhóm thuốc này bao gồm: mệt mỏi, ăn không ngon, chóng mặt, đau đầu, tiêu chảy, buồn nôn, chuột rút, táo bón, đau bụng,... Thuốc nên dùng trong bữa ăn để tránh tác động có hại của thuốc đối với hệ tiêu hóa. 

Thuốc lợi tiểu giữ kali là 1 trong 3 nhóm thuốc lợi tiểu chính

Thuốc lợi tiểu giữ kali là 1 trong 3 nhóm thuốc lợi tiểu chính

1.3. Thuốc lợi tiểu quai

Công dụng của nhóm thuốc lợi tiểu là ức chế quá trình tái hấp thu xảy ra ở nhánh đi lên của quai Henle ống thận (hay còn gọi là quai thận, vòng Henle). Thuốc phát huy tác dụng trong thời gian ngắn nên ít xảy ra tình trạng giảm kali trong máu hơn so với khi dùng thuốc lợi tiểu thiazid. 

Thuốc Furosemid là loại mạnh nhất trong nhóm thuốc lợi tiểu quai. Mặc dù tác dụng nhanh nhất nhưng thời gian tác động ngắn, cụ thể là chỉ sau 30 - 60 phút uống thuốc đã có hiệu quả nhưng chỉ kéo dài trong khoảng 4 - 6 giờ.

Thuốc có thể gây chuột rút, mệt mỏi, tụt huyết áp (biểu hiện của mất nước và điện giải); rối loạn tiêu hóa, tăng đường huyết, rối loạn nhịp tim do hạ magie máu, tăng acid uric trong máu,... 

2. Khi nào thì cần dùng các thuốc lợi tiểu? 

Các thuốc lợi tiểu sẽ được chỉ định dùng cho những trường hợp sau:

  • Bệnh nhân bị tăng huyết áp: đây là mục tiêu điều trị chính của các thuốc lợi tiểu, Nhờ công dụng giảm khối lượng chất lỏng trong lòng mạch, các thuốc lợi tiểu sẽ giúp hạ huyết áp. Có thể dùng một loại thuốc đơn lẻ hoặc kết hợp giữa các nhóm thuốc khác nhau để đảm bảo hiệu quả điều trị và khắc phục nhược điểm của từng loại thuốc;
  • Cơ thể bị phù: đặc điểm của các loại thuốc lợi tiểu là thúc đẩy đào thải bớt lượng nước dư thừa trong cơ thể nên rất thích hợp dùng trong điều trị các bệnh về gan (xơ gan), bệnh phổi (phù phổi), bệnh về thận (hội chứng thận hư),...;
  • Bệnh nhân suy tim: suy tim có thể kéo theo tình trạng phù phổi, vì vậy dùng thuốc lợi tiểu sẽ giúp tránh được tình trạng chất dịch tích tụ trong phổi, đồng thời lượng máu tuần hoàn trong cơ thể sẽ được giảm thể tích giúp cải thiện bệnh lý suy tim.

3. Một số điều cần ghi nhớ trong khi điều trị bằng các thuốc lợi tiểu 

Việc dùng thuốc lợi tiểu hay bất kỳ một loại thuốc nào đó đều có những lưu ý nhất định. Để giúp cho việc dùng thuốc đảm bảo an toàn và đem lại hiệu quả mà người bệnh đang hướng đến, bệnh nhân cần lưu ý một số điều như sau:

  • Thuốc lợi tiểu có thể gây ra một số tác dụng phụ như mệt mỏi, đi tiểu nhiều, nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt,... Sau khi cơ thể đã quen với thuốc thì các triệu chứng này sẽ giảm dần nhưng nếu tình trạng này vẫn tiếp tục tiếp diễn thì bệnh nhân nên đi khám bác sĩ ngay để được chẩn đoán nguyên nhân và tìm cách khắc phục;
  • Trong quá trình dùng thuốc người bệnh không được tự ý đổi liều lượng, thay đổi loại thuốc mà cần tuân thủ chặt chẽ những hướng dẫn trong đơn kê của bác sĩ;
  • Nếu bệnh nhân bị tiểu đường hay mắc bệnh Gout thì trước khi điều trị bằng thuốc lợi tiểu cần thông tin cho bác sĩ ngay; 
  • Nguy cơ tương tác thuốc: thuốc lợi tiểu có thể phản ứng với thuốc chống trầm cảm, digoxin, thuốc cyclosporine ức chế miễn dịch, nhóm NSAIDs,... Vì vậy nếu bạn đang dùng các thuốc này thì cũng cần thông báo trước cho bác sĩ để tránh những tác dụng ngoại ý do tương tác thuốc gây ra;
  • Bệnh nhân khi đang điều trị bằng thuốc lợi tiểu cần có chế độ ăn hợp lý: ăn nhiều chuối, giảm muối, uống nước cam để duy trì hàm lượng kali ổn định cho cơ thể.

Đi tiểu nhiều lần là tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu

Đi tiểu nhiều lần là tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu

Những thông tin trên đây đã giúp chúng ta có thêm các kiến thức hữu ích về các nhóm thuốc lợi tiểu. Nếu bạn đang bị cao huyết áp hay mắc các bệnh lý cần sử dụng thuốc lợi tiểu thì nên đi khám để được bác sĩ tư vấn cụ thể. Tùy từng trường hợp mà sẽ áp dụng và phối hợp các nhóm thuốc khác nhau sao cho hiệu quả. Do đó người bệnh chỉ nên dùng thuốc khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng. 

Trong trường hợp bạn cần được tư vấn và đăng ký khám, hãy liên hệ ngay với MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56. Tổng đài viên sẽ hỗ trợ bạn đặt lịch khám và tư vấn cụ thể hơn về các dịch vụ tại viện.

Từ khoá: thuốc lợi tiểu

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.