Tin tức

Tiền sản giật khi mang thai: nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và dự phòng

Ngày 02/07/2023
Tham vấn y khoa: ThS.BS Nguyễn Thị Hiền
Tiền sản giật khi mang thai là nỗi lo chung của rất nhiều thai phụ vì hội chứng này có thể gây nên nhiều tai biến nguy hiểm cho cả hai mẹ con. Vậy nguyên nhân gây ra tiền sản giật là gì, chẩn đoán và điều trị như thế nào, nội dung dưới đây sẽ cùng mẹ bầu làm rõ những vấn đề đó.

1. Nguyên nhân nào khiến thai phụ bị tiền sản giật?

1.1. Nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai là gì?

Mặc dù nguyên nhân tiền sản giật chưa được xác định chính xác nhưng các chuyên gia sản khoa cho rằng hội chứng này liên quan trực tiếp đến tình trạng giảm lưu lượng máu đến nhau thai. Do nhau thai chịu trách nhiệm nuôi dưỡng thai nhi nên khi máu đến đây bị thiếu thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi.

Giảm lưu lượng máu đến nhau thai có liên quan đến sự hình thành tiền sản giật

Giảm lưu lượng máu đến nhau thai có liên quan đến sự hình thành tiền sản giật

Sở dĩ có hiện tượng lưu lượng máu đến nhau thai giảm là do: mẹ có gen bất thường, hệ miễn dịch của mẹ bị suy giảm hoặc gặp vấn đề, các mạch máu bị tổn thương hoặc không đủ máu đến tử cung.

1.2. Yếu tố nào làm tăng nguy cơ bị tiền sản giật?

Những yếu tố sau đây được xem là tăng nguy cơ mắc tiền sản giật cho thai phụ:

- Tiền sử gia đình có mẹ, chị/em gái ruột đã từng bị tiền sản giật.

- Thai phụ đã có tiền sử với hội chứng này:

+ Nếu đã bị tiền sản giật ở giai đoạn cuối của thai kỳ trước thì khả năng bị tiền sản giật ở thai kỳ này khoảng 13%.

+ Nếu bị tiền sản giật nghiêm trọng trước tuần thai thứ 29 của lần mang thai trước, khả năng tái phát khoảng 40% hoặc cao hơn.

+ Nếu đã mang thai 2 lần và đều bị tiền sản giật thì nguy cơ bị tiền sản giật ở lần mang thai thứ 3 khoảng 30%.

- Mang thai con đầu lòng.

- Mang đa thai.

- Bị cao huyết áp mạn.

- Mang thai ở độ tuổi trên 35 hoặc dưới 20.

- Bị béo phì, thừa cân bất thường trong thai kỳ.

- Các lần mang thai cách nhau trên 10 năm hoặc dưới 2 năm.

2. Làm cách nào để chẩn đoán và điều trị tiền sản giật khi mang thai?

2.1. Chẩn đoán tiền sản giật

Để chẩn đoán tiền sản giật khi mang thai mẹ bầu sẽ cần làm một số kiểm tra như:

- Đo chỉ số huyết áp: huyết áp cao (> 140/90 mmHg) được xem là dấu hiệu đầu tiên của tiền sản giật.

- Xét nghiệm nước tiểu kiểm tra lượng protein: ≥ 300mg/ nước tiểu 24 giờ hoặc hoặc tỷ lệ protein/creatinin niệu ≥ 0.3 (mg/dl) theo tiêu chuẩn chẩn đoán tiền sản giật( ACOG 2013).

- Xét nghiệm kiểm tra chức năng gan thận: đánh giá tổn thương nội tạng:

+ Tổn thương chức năng gan: men aminotransferases cao gấp đôi bình thường.

+ Suy thận (creatinin huyết thanh trên 1.1 mg/dL hoặc tăng gấp đôi creatinin huyết thanh với thai phụ không mắc bệnh thận).

- Xét nghiệm số lượng tiểu cầu: tiểu cầu dưới 100.000/mm3( ACOG 2013, theo sàng lọc và điều trị dự phòng tiền sản giật tháng 4 năm 2021) sẽ có nguy cơ với tiền sản giật.

Xét nghiệm nước tiểu xác định lượng protein niệu giúp chẩn đoán tiền sản giật khi mang thai

Xét nghiệm nước tiểu xác định lượng protein niệu giúp chẩn đoán tiền sản giật khi mang thai

2.2. Điều trị tiền sản giật

2.2.1. Mục đích của điều trị tiền sản giật

Mục đích của điều trị tiền sản giật khi mang thai nhằm:

- Với thai phụ:

+ Ngăn cản bệnh tiến triển và tránh biến chứng trong tương lai.

+ Cải thiện mức độ bệnh và giảm nguy cơ tử vong cho thai phụ.

- Với thai nhi:

+ Đảm bảo điều kiện phát triển cho thai nhi.

+ Hạn chế nguy cơ thai phát triển kém, thai lưu.

+ Giảm tỷ lệ bệnh và tử vong chu sinh.

2.2.2. Điều trị tiền sản giật cho thai phụ chưa có triệu chứng nặng

Tùy từng trường hợp mà bác sĩ sẽ quyết định tiền sản giật khi mang thai không có triệu chứng nặng điều trị nội trú hay ngoại trú. Trong quá trình điều trị, thai phụ cần theo dõi cử động của thai nhi và chỉ số huyết áp hàng ngày.

Ngoài ra, thai phụ cũng cần:

- Khám thai định kỳ 1 - 2 tuần/ lần theo lịch hẹn của bác sĩ.

- Thai phụ có tiền sản giật nếu tình trạng của cả hai mẹ con đều không tốt có thể sẽ được chỉ định kết thúc thai kỳ ở tuần thai thứ 37 hoặc sớm hơn nữa. Chỉ định này sẽ được căn cứ dựa trên ngôi thai, tuổi thai, sức khỏe của mẹ và thai nhi, tình trạng cổ tử cung của thai phụ,...

- Thai phụ có thể khởi phát chuyển dạ và sinh thường, nếu quá trình chuyển dạ có vấn đề sẽ được chỉ định mổ lấy thai.

2.2.3. Điều trị tiền sản giật cho thai phụ có triệu chứng nặng

- Chỉ định nhập viện điều trị.

- Nếu tuổi thai trên 34 tuần có thể sẽ chỉ định kết thúc thai kỳ sau khi đã được điều trị ổn định.

- Nếu tuổi dưới 34 tuần và đã điều trị ổn định có thể sẽ được theo dõi thai kỳ.

- Trì hoãn kết thúc thai kỳ trong vài ngày để tiêm trưởng thành phổi cho thai nhi và thêm thời gian dùng thuốc hạ huyết áp cũng như ngừa co giật cho thai phụ.

- Chỉ định kết thúc ngay thai kỳ khi phát hiện dấu hiệu xấu về sức khỏe của thai nhi hoặc thai phụ.

3. Dự phòng tiền sản giật khi mang thai bằng cách nào?

Tiền sản giật khi mang thai có thể được dự phòng bằng cách xác định yếu tố nguy cơ tiền sản giật ở thai phụ để có phương án phù hợp. Các yếu tố nguy cơ gồm:

Thai phụ nên khám thai đầy đủ và đúng lịch để kịp thời phát hiện nguy cơ tiền sản giật

Thai phụ nên khám thai đầy đủ và đúng lịch để kịp thời phát hiện nguy cơ tiền sản giật

- Nguy cơ cao: tiền sử tiền sản giật, tiểu đường type 1 hoặc type 2, mang đa thai, bệnh tự miễn, bệnh thận, tăng huyết áp mạn,...

- Nguy cơ trung bình: mang thai con so, tiền sử gia đình đối với tiền sản giật, béo phì, thai phụ trên 35 tuổi, hai lần mang thai cách nhau hơn 10 năm, tiền sử thai nhi nhẹ cân,...

- Nguy cơ thấp: tiền sử sinh đủ tháng, không biến chứng.

Phương án dự phòng tiền sản giật khi mang thai:

- Tích hợp sàng lọc tiền sản giật thực hiện thường quy vào quy trình quản lý thai, khám thai cho tất cả mọi thai phụ theo khuyến cáo của Bộ Y tế. 

- Sàng lọc có 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 là tại thời điểm 11 - 13+6 tuần tuổi thai, mục tiêu tập trung vào sàng lọc tiền sản giật sớm và can thiệp dự phòng. Nếu nguy cơ bị tiền sản giật sẽ được dự phòng bằng aspirin liều thấp.

Chủ động khám thai đầy đủ, đúng lịch hẹn là điều cần thiết để phát hiện sớm nguy cơ tiền sản giật. Trong các lần khám thai này, thai phụ sẽ được đo huyết áp, làm xét nghiệm nước tiểu để đánh giá protein niệu. Nếu thuộc diện có nguy cơ cao với tiền sản giật khi mang thai, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ để được theo dõi thai kỳ kỹ lưỡng.

Chuyên khoa Sản - Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC với sự tham gia làm việc của đội ngũ chuyên gia, bác sĩ Sản khoa đầu ngành là địa chỉ uy tín để thai phụ lựa chọn chăm sóc thai kỳ toàn diện trong đó có tầm soát tiền sản giật. Mọi thắc mắc liên quan đến thai kỳ hay hội chứng này, quý khách có thể liên hệ số điện thoại 1900 56 56 56 để được Tổng đài viên giải đáp cặn kẽ.

Bình luận ()

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt trước khi đăng.

Lựa chọn dịch vụ

Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Lấy mẫu xét nghiệm tại nhà giúp khách hàng chủ động tầm soát bệnh lý. Đồng thời tiết kiệm thời gian đi lại, chờ đợi kết quả với mức chi phí hợp lý.

Đặt lịch thăm khám tại MEDLATEC

Đặt lịch khám tại cơ sở khám chữa bệnh thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC giúp chủ động thời gian, hạn chế tiếp xúc đông người.