Công cụ ước tính nồng độ cồn (BAC/BrAC) & thời gian đào thải

1) Nồng độ cồn trong máu (BAC) là gì? Công thức tính nồng độ cồn trong máu

BAC (Blood Alcohol Concentration) là nồng độ ethanol trong máu, thường được biểu diễn dưới dạng mg ethanol/100ml máu (mg/100ml) hoặc quy đổi gần đúng sang % (ví dụ 0,05%). Chỉ số này phản ánh mức độ ảnh hưởng của rượu bia đến thần kinh trung ương, khả năng phản xạ và phối hợp vận động.

Để ước tính BAC, cần tính toán qua 2 bước chính: (1) quy đổi lượng cồn nạp vào từ đồ uống, (2) ước tính BAC dựa trên cân nặng và hệ số phân bố.

Bước 1: Quy đổi lượng cồn nạp vào từ đồ uống (A)

Lượng ethanol nạp vào phụ thuộc vào thể tích đồ uống và nồng độ cồn theo thể tích (ABV). Công cụ quy đổi mỗi “đơn vị” đồ uống theo công thức:
A = (V × P × 0,79) / 10

• V: Thể tích đồ uống (ml).
• P: Nồng độ cồn theo thể tích (ABV) của từng loại đồ uống tương ứng
• 0,79: Khối lượng riêng của ethanol (g/ml) – giúp quy đổi từ thể tích ethanol sang khối lượng.
• A: Đại lượng quy đổi (được sử dụng trong công thức ước tính BAC của công cụ).

Bước 2: Công thức ước tính BAC

Sau khi có tổng A (cộng từ tất cả loại đồ uống), BAC được ước tính theo công thức như sau:
BAC = 1056 × A / (W × R)

• W: Cân nặng cơ thể (kg).
• R: Hệ số phân bố (phản ánh khác biệt sinh lý và tỷ lệ nước trong cơ thể): Nam = 0,7 • Nữ = 0,6.

Những yếu tố có thể làm kết quả BAC thực tế khác so với ước tính

• Thức ăn trong dạ dày: Uống lúc đói thường hấp thu nhanh hơn, BAC tăng nhanh hơn.
• Thời gian và kiểu uống: Uống dồn trong thời gian ngắn làm BAC tăng mạnh so với uống rải rác.
• Cơ địa và tình trạng sức khỏe: Bệnh gan/thận, mệt mỏi, mất ngủ có thể ảnh hưởng chuyển hóa.
• Thuốc/dược chất đi kèm: Một số thuốc ảnh hưởng enzyme gan hoặc làm tăng nguy cơ suy giảm phản xạ.
• Tỷ lệ mỡ – nước trong cơ thể: Cùng cân nặng nhưng thành phần cơ thể khác nhau có thể cho BAC khác nhau.

2) Nồng độ cồn trong khí thở (BrAC) là gì? Công thức tính nồng độ cồn trong khí thở

BrAC (Breath Alcohol Concentration) là nồng độ cồn trong khí thở, thường đo bằng đơn vị mg ethanol/L khí thở (mg/L). Trong thực tế, thiết bị đo hơi thở ước tính BrAC dựa trên sự khuếch tán ethanol từ máu qua phổi vào khí thở.

Trong công cụ này, BrAC được quy đổi xấp xỉ từ BAC theo tỷ lệ quy ước:
BrAC = BAC / 210

Những yếu tố có thể làm BrAC dao động so với BAC

• Thời điểm đo: Đo ngay sau khi uống có thể bị ảnh hưởng bởi “cồn tồn lưu” trong khoang miệng.
• Nhịp thở và kỹ thuật thổi: Thực hiện thổi không đủ hơi/không đúng cách có thể cho kết quả thấp hơn.
• Nhiệt độ cơ thể và môi trường: Các yếu tố này có thể ảnh hưởng nhẹ đến quá trình bay hơi/khuếch tán.
• Hút thuốc, nước súc miệng có cồn: Có thể làm sai lệch tạm thời nếu đo ngay sau đó.

3) Tốc độ đào thải nồng độ cồn trong máu và công thức tính

Sau khi hấp thu, ethanol được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Tốc độ đào thải không tăng đáng kể bằng các biện pháp như uống cà phê, tắm lạnh hay uống nhiều nước; yếu tố quyết định vẫn là thời gian.

Để ước tính đơn giản và nhất quán, công cụ dùng tốc độ đào thải trung bình:
15 mg/100ml mỗi giờ

Thời gian cần để BAC về ngưỡng 0%:
Thời gian về 0 (giờ) = BAC hiện tại / 15

Những yếu tố ảnh hưởng tốc độ đào thải

• Chức năng gan Người mắc các bệnh lý về gan như: viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan… tốc độ chuyển hóa cồn có thể bị chậm hơn).
• Cơ địa: Mỗi người có sự khác biệt về enzyme chuyển hóa và tỷ lệ nước cơ thể, nên tốc độ đào thải cũng sẽ khá nhau
• Cách uống và lượng uống: Khi uống đồ uống có cồn liên tục, BAC có thể duy trì cao do hấp thu vẫn tiếp diễn. Lượng đồ uống nạp vào càng nhiều, càng mất nhiều thời gian để cơ thể đào thải

4) Ảnh hưởng của các mức BAC tới cơ thể và khả năng lái xe (tham khảo)

5) Nồng độ cồn bao nhiêu thì bị phạt? (theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP)

Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ là văn bản quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời áp dụng cơ chế trừ điểm và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Nghị định được ban hành ngày 26/12/2024 và có hiệu lực từ 01/01/2025.

Theo quy định hiện hành và cách áp dụng phổ biến, chỉ cần trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông là hành vi vi phạm và sẽ bị xử phạt theo các “mức” nồng độ cồn (Mức 1–3) dưới đây.