1. Dấu hiệu giúp nhận biết cơn gò thật và cơn gò giả

Trong những tuần cuối của thai kỳ, các cơn co tử cung xuất hiện với tần suất nhiều hơn khi cơ thể người mẹ bắt đầu chuẩn bị cho cuộc sinh. Tuy nhiên, không phải mọi cơn gò đều đồng nghĩa với việc chuyển dạ đã bắt đầu. Việc nhận biết đúng đặc điểm của cơn gò chuyển dạ, phân biệt với cơn gò sinh lý và biết khi nào cần đến bệnh viện sẽ giúp mẹ bầu chủ động theo dõi thai kỳ và lựa chọn thời điểm đến bệnh viện phù hợp.

1.1. Cơn gò chuyển dạ giả 

Cơn gò giả (còn gọi là cơn gò Braxton Hicks) thường bắt đầu xuất hiện từ tam cá nguyệt thứ hai và trở nên rõ rệt hơn trong những tuần cuối thai kỳ. Những cơn gò giả xuất hiện không đều và không theo quy luật cố định. Thời điểm xuất hiện và khoảng cách giữa các cơn thay đổi liên tục, cường độ co bóp nhẹ và không tăng dần theo thời gian. Mẹ bầu thường chỉ cảm thấy bụng căng cứng bụng trong vài chục giây rồi nhanh chóng trở lại bình thường.

Cơn gò giả thường cải thiện khi mẹ thay đổi tư thế, nghỉ ngơi, uống đủ nước hoặc thư giãn. Cơn gò giả không làm cổ tử cung mở nên chưa phải dấu hiệu sinh ngay.

Các mẹ bầu cần phân biệt được cơn gò chuyển dạ thật và giả 

1.2. Cơn gò chuyển dạ thật 

Khác với cơn gò giả, cơn gò chuyển dạ thật là dấu hiệu cho thấy quá trình sinh nở đã bắt đầu. Những cơn co tử cung này có tác dụng làm cổ tử cung xóa mỏng và mở dần, tạo điều kiện để thai nhi đi qua đường sinh. Các cơn co xuất hiện đều đặn và theo quy luật, khoảng cách giữa các cơn ngày càng ngắn trong khi cường độ và mức độ đau tăng lên rõ rệt. Ban đầu, cảm giác đau có thể xuất hiện ở vùng lưng dưới rồi lan dần ra bụng dưới hoặc toàn bộ vùng bụng. Cơn đau không giảm khi thay đổi tư thế, nghỉ ngơi. Khi cơn co diễn ra, bụng trở nên căng cứng, mẹ có thể khó nói chuyện, khó đi lại hoặc phải tập trung hít thở để vượt qua cơn đau. 

2. Khi nào cơn gò báo hiệu mẹ bầu nên nhập viện?

Việc xác định đúng thời điểm đến bệnh viện giúp mẹ được theo dõi sát trong quá trình chuyển dạ, có đủ thời gian đánh giá tình trạng của mẹ và thai nhi, đồng thời chuẩn bị các phương án sinh phù hợp. Ngược lại, nhập viện quá sớm có thể khiến mẹ phải trải qua thời gian chờ đợi kéo dài, dễ mệt mỏi và làm tăng một số can thiệp y khoa không cần thiết. Trong khi đó, đến bệnh viện quá muộn có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng trong quá trình sinh nở, đặc biệt nếu chuyển dạ tiến triển nhanh hoặc xuất hiện các tình huống cấp cứu sản khoa

2.1. Giai đoạn chuyển dạ tiềm thời

Đây là giai đoạn đầu khi cổ tử cung bắt đầu xóa và mở nhưng diễn ra tương đối chậm. Trong giai đoạn này, các cơn co tử cung xuất hiện khá thưa, thường lặp lại sau khoảng 10 - 15 phút và mỗi cơn kéo dài khoảng 30 - 45 giây. Cảm giác đau thường ở mức nhẹ đến trung bình, biểu hiện bằng tình trạng căng tức vùng bụng dưới hoặc đau âm ỉ lan ra thắt lưng, sau đó cơn đau lan dần ra phía trước bụng.

Bên cạnh các cơn gò, một số mẹ còn thấy dịch nhầy màu hồng hoặc lẫn một ít máu do cổ tử cung bắt đầu thay đổi. Nếu thai đủ tháng, sức khỏe của mẹ và thai nhi ổn định, chưa có dấu hiệu vỡ ối, ra máu âm đạo nhiều hoặc cơn gò chưa dày theo quy luật, mẹ có thể tiếp tục nghỉ ngơi tại nhà, uống đủ nước, theo dõi thời gian giữa các cơn co và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, đồ dùng cần thiết trước khi đến bệnh viện theo hướng dẫn của bác sĩ.

Theo dõi tần suất cơn gò để xác định thời điểm thích hợp đến bệnh viện

2.2. Giai đoạn chuyển dạ hoạt động

Đây là thời điểm cổ tử cung mở nhanh hơn và quá trình sinh nở diễn ra rõ rệt. Đây cũng là giai đoạn mẹ bầu cần được theo dõi tại cơ sở y tế để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi. Các cơn gò trở nên đều đặn hơn và dày hơn, thường cách nhau khoảng 3 - 5 phút và kéo dài từ 60 - 90 giây mỗi lần. Cường độ cơn gò tăng dần theo thời gian, bụng căng cứng rõ trong mỗi cơn co và khoảng nghỉ giữa các cơn ngày càng ngắn. Mức độ đau tăng dần theo từng cơn, cảm giác đau thường khởi phát ở vùng thắt lưng rồi lan về phía bụng dưới và không thuyên giảm đáng kể dù mẹ thay đổi tư thế hay nghỉ ngơi. Khi xuất hiện những đặc điểm này, thai phụ nên đến cơ sở y tế để được theo dõi quá trình chuyển dạ và xử trí kịp thời nếu cần.

Ngoài tần suất cơn gò, mẹ bầu cũng cần đến bệnh viện ngay khi xuất hiện một trong các dấu hiệu dưới đây:

• Vỡ ối dù chưa có cơn đau;
• Ra máu đỏ tươi nhiều;
• Thai máy giảm rõ rệt;
• Đau bụng liên tục, dữ dội và không có khoảng nghỉ giữa các cơn;
• Xuất hiện các biểu hiện bất thường như sốt cao, chóng mặt nhiều hoặc choáng.

Việc theo dõi cơn gò sắp sinh như thế nào kết hợp với các dấu hiệu trên sẽ giúp mẹ chủ động hơn trong việc lựa chọn thời điểm nhập viện phù hợp.

3. Cách theo dõi cơn gò và những lưu ý giúp mẹ sẵn sàng vượt cạn

Bên cạnh việc nhận biết đặc điểm của cơn gò sắp sinh như thế nào, mẹ bầu cũng cần biết cách theo dõi diễn biến của các cơn co để đánh giá chính xác quá trình chuyển dạ.

3.1. Cách tính thời gian giữa các cơn gò

Thời gian của một cơn gò được tính từ lúc bụng bắt đầu co cứng cho đến khi cơn co kết thúc và tử cung trở lại trạng thái mềm. Khoảng cách giữa hai cơn được tính từ thời điểm bắt đầu cơn trước đến thời điểm bắt đầu cơn tiếp theo. Việc ghi lại thời gian này giúp mẹ nhận biết liệu các cơn gò có đang xuất hiện theo quy luật, khoảng cách giữa các cơn có ngắn dần và cường độ đau có tăng lên hay không. Đây là những đặc điểm quan trọng để phân biệt cơn gò chuyển dạ thật với cơn gò sinh lý.

Nếu thai đã đủ tháng và cơn gò xuất hiện đều khoảng 5 phút một lần, kéo dài liên tục trong ít nhất một giờ và mức độ đau tăng lên theo từng cơn, mẹ nên chuẩn bị đến bệnh viện. Đây là dấu hiệu phổ biến cho thấy quá trình chuyển dạ đang bước sang giai đoạn hoạt động và cần được theo dõi bởi nhân viên y tế.

Mẹ bầu sử dụng đồng hồ hoặc ứng dụng để ghi nhận thời gian giữa các cơn gò

3.2. Một số lưu ý dành cho mẹ bầu

Khi xuất hiện cơn gò, mẹ nên giữ bình tĩnh và tiếp tục theo dõi đặc điểm của từng cơn co thay vì quá lo lắng. Tâm lý căng thẳng có thể khiến cảm giác đau trở nên rõ rệt hơn. Mẹ nên hoàn tất việc chuẩn bị cho ngày sinh như sắp xếp hồ sơ khám thai, giấy tờ tùy thân, đồ dùng cần thiết cho mẹ và bé, đồng thời chủ động lên kế hoạch di chuyển đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu chuyển dạ.

Ngoài ra, quá trình chuyển dạ ở mỗi thai phụ không hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, nếu nhận thấy cơ thể xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào hoặc cảm thấy không yên tâm, mẹ nên liên hệ với bác sĩ để được tư vấn.

Hiểu rõ cơn gò sắp sinh như thế nào sẽ giúp mẹ bầu chủ động lựa chọn thời điểm nhập viện phù hợp. Việc phân biệt cơn gò thật với cơn gò giả, theo dõi tần suất co tử cung cũng như nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm là những kiến thức cần thiết để đảm bảo quá trình sinh nở diễn ra an toàn. Nếu cơn gò xuất hiện đều đặn, đau tăng dần hoặc kèm theo vỡ ối, ra máu bất thường hay thai máy giảm, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay để được theo dõi và xử trí kịp thời.

Khi cần được hỗ trợ về chăm sóc thai kỳ hoặc các vấn đề sức khỏe liên quan, bạn đọc có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được các bác sĩ chuyên khoa giải đáp và hỗ trợ nhanh chóng.