Fluvastatin

Fluvastatin được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Điều trị tăng cholesterol máu nguyên phát, bao gồm cả thể tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử và thể không do di truyền, nhằm làm giảm cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, apolipoprotein B và tăng HDL-cholesterol.
• Điều trị rối loạn lipid máu hỗn hợp, khi cả cholesterol và triglycerid cùng tăng cao.
• Làm chậm tiến triển của xơ vữa động mạch vành ở người bệnh mắc bệnh mạch vành, bao gồm cả thể bệnh nhẹ.
• Dự phòng thứ phát các biến cố tim mạch, đặc biệt ở người bệnh đã trải qua can thiệp mạch vành qua da.
• Dự phòng tiên phát hoặc thứ phát biến cố tim mạch ở người mắc đái tháo đường có hoặc không kèm bệnh mạch vành và tăng cholesterol máu.

Fluvastatin luôn được sử dụng như một phần của chương trình điều trị toàn diện, kết hợp cùng chế độ ăn giảm cholesterol và thay đổi lối sống, không phải là giải pháp thay thế cho việc kiểm soát chế độ ăn uống.

Liều dùng cho người lớn

Liều khởi đầu được cá thể hóa dựa trên mức LDL-cholesterol nền và mục tiêu điều trị:

• Trường hợp cần giảm LDL-cholesterol dưới 25%: khởi đầu với 20 mg fluvastatin, uống một lần vào buổi tối.
• Trường hợp cần giảm LDL-cholesterol từ 25% trở lên hoặc rối loạn lipid máu hỗn hợp: khởi đầu với 40 mg, uống một lần vào buổi tối, hoặc có thể dùng dạng giải phóng kéo dài 80 mg một lần mỗi ngày.
• Liều duy trì dao động trong khoảng 20-80 mg mỗi ngày, dùng một lần hoặc chia hai lần trong ngày (mỗi lần không vượt quá 40 mg đối với dạng viên nang thường).
• Việc điều chỉnh liều nên thực hiện sau mỗi 4 tuần điều trị hoặc lâu hơn, dựa trên đáp ứng lipid máu của người bệnh.
• Với dạng viên nén giải phóng kéo dài, liều tối đa khuyến cáo là 80 mg một lần mỗi ngày, có thể dùng vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.

Liều dùng cho trẻ em

• Fluvastatin chỉ được nghiên cứu và khuyến cáo sử dụng cho trẻ từ 10 đến 16 tuổi mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử (bé gái cần đã có kinh nguyệt tối thiểu 1 năm).
• Dạng viên nang giải phóng nhanh: khởi đầu 20 mg một lần mỗi ngày, có thể điều chỉnh liều hoặc tăng lên hai lần mỗi ngày sau mỗi 6 tuần, liều tối đa 80 mg mỗi ngày (chia làm 40 mg hai lần).
• Dạng viên giải phóng kéo dài: 80 mg một lần mỗi ngày, sau khi đã chuẩn liều ban đầu bằng dạng viên nang giải phóng nhanh.
• Không khuyến cáo sử dụng Fluvastatin cho trẻ dưới 10 tuổi do chưa có đủ dữ liệu về an toàn và hiệu quả.

Đường dùng và cách dùng chi tiết

• Fluvastatin dùng theo đường uống, có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
• Vì quá trình tổng hợp cholesterol tại gan diễn ra mạnh nhất vào ban đêm, uống thuốc vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị đối với dạng dùng một lần mỗi ngày.
• Nếu dùng hai lần mỗi ngày, nên uống một lần vào buổi sáng và một lần vào buổi tối trước khi ngủ.
• Viên nang cần được uống nguyên vẹn với một cốc nước đầy, không mở nang, không nhai hoặc nghiền nát trước khi uống.
• Viên giải phóng kéo dài phải được nuốt nguyên viên, không bẻ, không nghiền, không nhai.
• Khi phối hợp với nhựa gắn acid mật như cholestyramin hoặc colestipol, cần uống Fluvastatin cách xa thời điểm uống nhựa gắn acid mật tối thiểu 2 giờ (thường uống Fluvastatin vào buổi tối đi ngủ, sau khi đã uống nhựa gắn acid mật trước đó) để tránh nhựa gắn acid mật làm giảm hấp thu fluvastatin.
• Trong suốt quá trình điều trị, người bệnh cần duy trì chế độ ăn ít cholesterol đã được áp dụng trước khi bắt đầu dùng thuốc.

Quên liều

Nếu quên uống một liều, người bệnh nên uống ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên, nếu thời điểm nhớ ra đã cách xa hơn 12 giờ so với giờ uống thường lệ, nên bỏ qua liều đã quên và uống liều tiếp theo vào đúng thời điểm như lịch trình ban đầu. Không uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.

Quá liều và xử trí

Hiện chưa có nhiều báo cáo về các trường hợp quá liều Fluvastatin nghiêm trọng; các ca quá liều được ghi nhận đều không có triệu chứng đặc biệt và người bệnh hồi phục hoàn toàn, không để lại di chứng. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho Fluvastatin. Khi nghi ngờ quá liều, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được theo dõi, điều trị triệu chứng và hỗ trợ khi cần thiết. Do fluvastatin gắn kết rất mạnh với protein huyết tương (trên 98%), thẩm tách máu (lọc máu) không được kỳ vọng làm tăng đáng kể khả năng thải trừ thuốc khỏi cơ thể.

Không sử dụng Fluvastatin cho các trường hợp sau:

• Người có tiền sử quá mẫn (dị ứng) với fluvastatin hoặc bất kỳ thành phần tá dược nào có trong thuốc.
• Người mắc bệnh gan đang tiến triển, hoặc có transaminase huyết thanh (men gan) tăng cao kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Phụ nữ đang mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai, do statin có thể gây hại cho thai nhi.
• Phụ nữ đang cho con bú, vì fluvastatin bài tiết qua sữa mẹ và có nguy cơ gây phản ứng phụ nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh.
• Trẻ em dưới 10 tuổi, do chưa có đủ dữ liệu về an toàn và hiệu quả trên nhóm tuổi này.
• Không phối hợp với acid fusidic đường toàn thân do nguy cơ tiêu cơ vân nghiêm trọng.

Thường gặp

• Rối loạn tiêu hóa: buồn nôn, đau bụng, khó tiêu.
• Đau đầu.
• Mất ngủ, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Ít gặp hoặc chưa xác định rõ tần suất

• Tăng nồng độ creatinin phosphokinase và transaminase huyết thanh (men gan) trong các xét nghiệm.
• Phản ứng quá mẫn nhẹ, có thể kèm tăng bạch cầu ái toan.
• Dị cảm, loạn cảm giác, giảm cảm giác ở hệ thần kinh ngoại biên.
• Phản ứng trên da như eczema, viêm da, ngoại ban, phù mạch, phù mặt.
• Rối loạn cương dương.

Hiếm gặp nhưng nghiêm trọng

• Tiêu cơ vân, bệnh cơ, viêm cơ, đặc biệt khi phối hợp với fibrat, ciclosporin hoặc niacin liều cao.
• Hội chứng giống lupus ban đỏ.
• Giảm tiểu cầu.
• Viêm mạch, viêm tụy, viêm gan.
• Phản ứng phản vệ.

Người bệnh cần được theo dõi sát các tác dụng không mong muốn để xử trí kịp thời; nếu phản ứng nhẹ, thường chỉ cần ngừng thuốc là đủ, còn với phản ứng quá mẫn nặng cần điều trị hỗ trợ (hỗ trợ hô hấp, thuốc vận mạch, kháng histamin, corticoid) và cân nhắc ngừng hẳn Fluvastatin

Phụ nữ có thai

Statin, bao gồm Fluvastatin, làm giảm tổng hợp cholesterol và các chất có hoạt tính sinh học bắt nguồn từ cholesterol, những chất cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Vì vậy, Fluvastatin bị chống chỉ định tuyệt đối trong thời kỳ mang thai. Nếu phát hiện có thai trong khi đang điều trị, cần ngừng thuốc ngay và thông báo cho bác sĩ để được tư vấn phương án kiểm soát lipid máu an toàn hơn.

Phụ nữ cho con bú

Fluvastatin được bài tiết qua sữa mẹ ở người. Do nguy cơ gây tác dụng không mong muốn nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh bú mẹ, Fluvastatin chống chỉ định ở phụ nữ đang cho con bú.

Người suy gan

Fluvastatin chống chỉ định ở người có bệnh gan tiến triển hoặc men gan tăng cao kéo dài không rõ nguyên nhân. Cần thận trọng ở người có tiền sử bệnh gan hoặc uống nhiều rượu bia. Xét nghiệm chức năng gan nên được thực hiện trước khi bắt đầu điều trị và định kỳ trong suốt quá trình sử dụng thuốc.

Người suy thận

Dược động học của Fluvastatin không thay đổi đáng kể ở người suy thận từ nhẹ đến nặng, nên thường không cần điều chỉnh liều ở nhóm bệnh nhân này. Tuy nhiên, do kinh nghiệm sử dụng liều trên 40 mg/ngày ở người suy thận nặng còn hạn chế, cần khởi đầu thận trọng nếu dùng liều cao trong trường hợp này.

Người cao tuổi

Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy hiệu quả và khả năng dung nạp Fluvastatin tương đương giữa nhóm người trên và dưới 65 tuổi, nên không cần điều chỉnh liều theo tuổi tác. Tuy vậy, người cao tuổi có nguy cơ cao hơn gặp bệnh cơ và tiêu cơ vân, cần được theo dõi sát.

Người có nguy cơ bệnh cơ

Cần thận trọng ở người có yếu tố nguy cơ bệnh cơ như suy giáp chưa được kiểm soát, tiền sử bệnh cơ, người nghiện rượu, hoặc người phối hợp đồng thời với fibrat, niacin liều cao, ciclosporin.

Fluvastatin có thể tương tác với nhiều thuốc khác, làm thay đổi nồng độ trong máu hoặc làm tăng nguy cơ độc tính. Dưới đây là các tương tác đáng chú ý:

Do danh sách tương tác trên chưa đầy đủ, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ tất cả các thuốc, vitamin, thực phẩm chức năng đang sử dụng trước khi bắt đầu điều trị với Fluvastatin.

Fluvastatin nên được bảo quản ở nơi khô ráo, nhiệt độ phòng (khoảng 20-25 độ C), tránh ánh sáng trực tiếp, tránh ẩm và để xa tầm tay trẻ em.

Trên thị trường Việt Nam, giá Fluvastatin dao động tùy hàm lượng, nhà sản xuất và điểm bán:

• Fluvastatin 20 mg (hộp 3 vỉ x 10 viên): khoảng 150.000 - 160.000 VNĐ/hộp.
• Fluvastatin 40 mg các nhãn hiệu nội địa (hộp 3 vỉ x 10 viên): khoảng 195.000 - 210.000 VNĐ/hộp, tương đương 65.000 - 70.000 VNĐ/vỉ.

Mức giá trên chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm tổng hợp và có thể thay đổi theo thời gian, nhà thuốc, khu vực bán hoặc các chương trình ưu đãi. Người bệnh nên liên hệ trực tiếp nhà thuốc để biết giá chính xác và nên mua thuốc tại các cơ sở được cấp phép, có đơn của bác sĩ.

Fluvastatin nên uống vào lúc nào trong ngày để đạt hiệu quả tốt nhất?

Vì gan tổng hợp cholesterol mạnh nhất vào ban đêm, dạng viên nang Fluvastatin dùng một lần mỗi ngày nên được uống vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả hạ lipid tối ưu. Nếu dùng hai lần mỗi ngày, có thể chia liều uống vào buổi sáng và buổi tối. Riêng dạng viên giải phóng kéo dài có thể uống vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, không phụ thuộc bữa ăn.

Fluvastatin có gây hại cho gan không, cần theo dõi gì trong quá trình dùng thuốc?

Fluvastatin, giống các statin khác, có thể làm tăng men gan (transaminase) và trong một số trường hợp hiếm có thể gây viêm gan. Vì vậy, xét nghiệm chức năng gan cần được thực hiện trước khi bắt đầu điều trị và định kỳ trong suốt quá trình sử dụng thuốc. Người có bệnh gan tiến triển hoặc men gan tăng cao kéo dài không rõ nguyên nhân không được dùng Fluvastatin. Nếu xuất hiện dấu hiệu như vàng da, mệt mỏi bất thường, đau vùng bụng trên, cần báo ngay cho bác sĩ.

Đang dùng Fluvastatin mà bị đau cơ, mỏi cơ thì có nguy hiểm không?

Đau cơ, mỏi cơ hoặc yếu cơ khi dùng Fluvastatin có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh cơ hoặc tiêu cơ vân, một tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của nhóm statin, đặc biệt khi phối hợp với fibrat hoặc ciclosporin. Nếu triệu chứng đau cơ đi kèm sốt, nước tiểu màu sẫm hoặc mệt mỏi bất thường, người bệnh cần ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay để được xét nghiệm men creatinin phosphokinase (CK) và đánh giá kịp thời, tránh biến chứng suy thận.

Phụ nữ đang có kế hoạch mang thai có thể tiếp tục dùng Fluvastatin không?

Không. Fluvastatin chống chỉ định tuyệt đối ở phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai, vì statin làm giảm tổng hợp cholesterol, một chất cần thiết cho sự phát triển bình thường của thai nhi, có thể gây hại nghiêm trọng cho thai. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian dùng thuốc và nên trao đổi với bác sĩ về phương án kiểm soát lipid máu an toàn nếu có kế hoạch mang thai.