1. Ung thư da là gì và tham khảo một số hình ảnh ung thư da 

Ung thư da là một trong những dạng ung thư phổ biến và có tỷ lệ chẩn đoán chính xác cao hiện nay. Bản chất của bệnh này là sự phát triển ác tính từ các lớp tế bào thuộc biểu mô bao phủ bề mặt cơ thể. Trong đó, có một số loại ung thư da phổ biến là: 

• Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC): Thường gặp nhất, khởi phát từ lớp tế bào đáy và dễ xuất hiện ở vùng đầu, mặt, cổ. 
• Ung thư biểu mô tế bào vảy (Squamous Cell Carcinoma - SCC): Phát triển ở lớp tế bào sừng, có khả năng di căn cao hơn. Lưu ý: loét Marjolin là một thể SCC đặc biệt và hiếm gặp, phát sinh trên nền sẹo bỏng hoặc vết thương mạn tính lâu năm. 
• Ung thư hắc tố (Melanoma): Đây là dạng nguy hiểm nhất, xuất phát từ các tế bào sản xuất sắc tố da (melanin).

Dưới đây là một số hình ảnh ung thư da phổ biến:

Một số hình ảnh ung thư da dễ nhận biết

2. Triệu chứng nhận biết của một số loại ung thư da

Triệu chứng ung thư da rất dễ nhầm lẫn với vết loét hoặc sẹo ở giai đoạn đầu. Nhưng bệnh lý này vẫn có những đặc trưng riêng. Sau đây là triệu chứng của 3 loại Ung thư da thường gặp nhất:

2.1. Ung thư biểu mô tế bào đáy

• Biểu hiện: Thường xuất hiện ở vùng mặt (mũi, má, thái dương), triệu chứng sẽ tùy theo từng trường hợp, cụ thể: 
• Dạng nốt: Khối u nhỏ, bóng, cứng như hạt ngọc hoặc màu trong mờ. Thường thấy các mạch máu nhỏ giãn ra trên bề mặt. Theo thời gian, vùng trung tâm có thể lõm xuống, lở loét và đóng vảy.
• Dạng nông: Tổn thương là các mảng đỏ hoặc hồng, có vảy, hơi nổi gồ lên bề mặt da.
• Dạng sẹo: Vùng da tổn thương trông giống nốt sẹo, phẳng, dày cứng, màu trắng hoặc vàng nhạt mà khu vực này trước đó không có tổn thương.
• Tiến triển: Phát triển chậm, chủ yếu lan rộng bề mặt, giai đoạn muộn có thể loét sâu lộ xương mặt. Loại này hầu như không di căn.

3.2. Ung thư biểu mô tế bào vảy

• Biểu hiện: Hay gặp ở vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng như mặt, tai, môi, mu bàn tay, hoặc da đầu (đặc biệt ở người hói). Một thể hiếm gặp và tiến triển nhanh hơn (loét Marjolin) có thể phát sinh trên sẹo bỏng hoặc vết thương mạn tính lâu năm. Triệu chứng thường gặp là: 
• Tổn thương da: Da có nốt sẩn, thô ráp có vảy, hoặc khối u nhô cao lõm ở giữa.
• Vết loét dai dẳng: Vết loét chảy máu, đóng vảy, lành rồi lại tái phát liên tục ở cùng một vị trí.
• Tiến triển: Phát triển nhanh, dễ xâm lấn sâu vào xương sọ gây biến dạng. Bệnh có tỷ lệ di căn cao đến các hạch vùng (cổ, hàm, tai) làm hạch sưng to, chắc.

3.3. Ung thư hắc tố

• Biểu hiện: Nốt ruồi thay đổi màu sắc, hình dạng, sưng đỏ, đi kèm các triệu chứng sần sùi, loét rớm máu, rỉ dịch hoặc gây ngứa, đau rát. Có thể dựa vào quy tắc ABCDE để nhận diện, cụ thể:
• A - Asymmetry (Không đối xứng): Hình dạng nốt ruồi mất cân đối, không đều 2 bên.
• B - Border (Bờ viền không đều): Viền ngoài của nốt ruồi bị mờ, nham nhở, có khía hoặc giống hình vỏ sò thay vì mịn màng.
• C - Color (Màu sắc không đồng nhất): Nốt ruồi có nhiều màu sắc khác nhau đan xen như nâu, đen, đỏ, trắng, hồng, hoặc xanh xám.
• D - Diameter (Kích thước lớn): Đường kính nốt ruồi thường lớn hơn 6mm.
• E - Evolving (Phát triển và thay đổi): Nốt ruồi có sự biến đổi nhanh chóng về kích thước, hình dạng, hoặc màu sắc theo thời gian. 
• Tiến triển: Khối u tăng kích thước nhanh, lan rộng và nhô cao trong vài tuần hoặc tháng, chủ yếu xuất hiện ở vùng da hở (lưng, mặt, tay, chân) và hiếm gặp hơn ở dưới móng, lòng bàn tay hoặc bàn chân hoặc niêm mạc.

Những vết nốt ruồi bất thường trên da có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư da đang phát triển

3. Nguyên nhân gây ung thư da là gì?

Ung thư da xuất hiện do nhiều nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ kết hợp, cụ thể: 

• Tác động của các tia bức xạ (UV, ion hóa,...) lâu ngày mà không có biện pháp che chắn, bảo vệ. 
• Do một số hội chứng di truyền như xơ da sắc tố, hội chứng tế bào đáy dạng nơ-vi, hội chứng Gardner, hội chứng Muir-Torre (Torres),...
• Do tổn thương và bệnh lý da sẵn có mang tính tiền ung thư như dày sừng quang hóa, bệnh Bowen, nhiễm trùng (HPV), người bị suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV,... (tàn nhang và nám là tổn thương da lành tính, không được xem là tổn thương tiền ung thư nên không xếp cùng nhóm này).
• Tiếp xúc lâu ngày với hóa chất độc hại (đặc biệt là Arsen,...) như nhựa đường, dầu nhờn hay thuốc trừ sâu,...

Làn da tiếp xúc trực tiếp lâu dài với ánh nắng cũng làm tăng nguy cơ ung thư da

4. Chẩn đoán và điều trị ung thư da như thế nào?

Để kiểm soát và đẩy lùi bệnh lý này, người bệnh cần đi thăm khám sớm và áp dụng các phương pháp chẩn đoán kết hợp. 

4.1. Các biện pháp chẩn đoán ung thư da

Bác sĩ sẽ chẩn đoán chính xác dựa vào các triệu chứng lâm sàng và kết quả sinh thiết. Theo đó, người bệnh cần chủ động đi khám khi phát hiện 4 dấu hiệu cảnh báo sớm sau:

• Ổ loét lâu lành hoặc liên tục rớm máu bất thường.
• Vùng da dày sừng bị loét, nổi cục và dễ chảy máu.
• Xuất hiện vết loét hoặc khối u mới ngay trên nền sẹo cũ (đặc biệt là sẹo bỏng).
• Nốt đỏ mạn tính bị loét hoặc nốt ruồi thay đổi nhanh chóng về kích thước, hình dạng.

Biện pháp chuyên sâu: Bác sĩ sẽ soi kính để đánh giá đặc điểm tổn thương da, sau đó lấy mẫu sinh thiết và tiến hành phân tích mô bệnh học để kết luận.

4.2. Điều trị ung thư da

Điều trị ung thư da sẽ dựa trên các nguyên tắc sau đây:

• Cá thể hóa phác đồ: Định hướng điều trị dựa trên loại tế bào, vị trí u, mức độ xâm lấn và giai đoạn bệnh của từng bệnh nhân.
• Ưu tiên phẫu thuật triệt căn: Can thiệp ngoại khoa cắt bỏ toàn bộ khối u là phương pháp điều trị cốt lõi và hiệu quả nhất.
• Chăm sóc giảm nhẹ: Với trường hợp muộn, điều trị sẽ tập trung vào kiểm soát cơn đau, cầm máu, chống nhiễm trùng và cải thiện chất lượng sống.

Dựa trên nguyên tắc trên, bệnh ung thư da sẽ được điều trị với các phương pháp như:

• Phẫu thuật ung thư da, trong đó phẫu thuật Mohs là lựa chọn ưu tiên cho khối u ở vùng mặt hoặc vị trí thẩm mỹ quan trọng vì giúp bảo tồn tối đa mô lành.
• Tia xạ.
• Hóa trị. Với ung thư hắc tố giai đoạn tiến triển hoặc di căn, liệu pháp miễn dịch (thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch) và liệu pháp nhắm trúng đích hiện là lựa chọn hàng đầu theo hướng dẫn của Mạng lưới Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCCN), thay vì hóa trị kinh điển.
• Điều trị tái phát.

Tùy vào mức độ bệnh của từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ có phương án chỉ định điều trị phù hợp (thường kết hợp nhiều phương pháp) và có hiệu quả nhất. 

Bác sĩ tiến hành chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị ung thư da phù hợp

5. Các biện pháp phòng ngừa ung thư da 

Để bảo vệ làn da toàn diện và ngăn chặn nguy cơ hình thành các khối u ác tính, mỗi người cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

• Tránh ra nắng giờ cao điểm: Hạn chế ra ngoài từ 10 giờ đến 16 giờ; không để da bị cháy nắng và chỉ nên phơi nắng vào sáng sớm.
• Mặc trang phục bảo vệ: Người phải đi ra ngoài hoặc làm việc ngoài trời cần sử dụng kem chống nắng, đội mũ, che ô, mặc áo dài tay. Lưu ý: Nên ưu tiên vải dệt dày, tối màu, hoặc trang phục có ghi chỉ số chống nắng UPF để tăng hiệu quả cản tia UV.
• Cẩn trọng khi tắm trắng: Hạn chế các phương pháp lột tẩy, tắm trắng vì việc mất lớp sừng bảo vệ khiến tế bào da non dễ bị tia tử ngoại làm tổn thương hơn.
• An toàn lao động: Bắt buộc trang bị găng tay, ủng, kính, mặt nạ và quần áo bảo hộ khi tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc nguồn phóng xạ.
• Vệ sinh và điều trị sớm: Duy trì vệ sinh da sạch sẽ, điều trị triệt để các vết viêm nhiễm mạn tính nhằm ngăn chặn nguy cơ u ác tính hình thành, xâm lấn sâu vào cơ và xương.
• Tầm soát định kỳ: Chủ động theo dõi các biến đổi trên da và đi khám ngay khi xuất hiện các nốt bất thường để tổn thương được điều trị hiệu quả cao ngay từ giai đoạn sớm.

Sử dụng các biện pháp bảo hộ khi ra ngoài nắng là rất cần thiết

Việc chủ động phòng ngừa và nhận diện sớm các hình ảnh ung thư da bất thường từ sớm để đi thăm khám sẽ giúp tăng hiệu quả điều trị. Nếu nhận thấy làn da có các dấu hiệu bất thường, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn chi tiết hơn. Quý khách có thể liên hệ hotline 1900 56 56 56 của MEDLATEC để đặt lịch hẹn nhanh chóng và hỗ trợ.