1. Tìm hiểu vắc xin BCG là gì?

BCG có tên đầy đủ là Bacille Calmette-Guerin, một loại vắc xin có tác dụng phòng bệnh lao đang lưu hành trên thị trường. Vắc xin BCG có chứa vi khuẩn lao bò đã bị làm suy yếu, không thể gây bệnh. Tuy nhiên, chúng vẫn có thể tạo kích thích khiến cơ thể sản sinh miễn dịch để chống lại tác nhân gây bệnh lao. 

Mọi người cần hiểu rõ vắc xin BCG là gì 

Hiện nay, trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh là đối tượng được khuyến khích tiêm vắc xin BCG. Loại vắc xin này đem lại hiệu quả tốt trong việc ngăn ngừa các thể lao nguy hiểm như lao màng não. Người trưởng thành sinh sống hoặc làm việc trong môi trường có rủi ro cao cũng nên tiêm BCG. 

Ngoài lao, BCG còn giúp phòng ngừa một số căn bệnh liên quan đến vi khuẩn lao không điển hình. Đối với lao màng não, hiệu quả bảo vệ sau khi tiêm vắc xin có thể đạt trên 70%. 

2. Trường hợp chỉ định và chống chỉ định tiêm vắc xin BCG

Để hiểu rõ hơn về bản chất của vắc xin phòng lao BCG, bạn cần nắm rõ các trường hợp chỉ định và chống chỉ định. Cụ thể: 

2.1. Chỉ định

Tác dụng chính của BCG là hỗ trợ phòng ngừa cũng như kiểm soát lao, giúp hệ miễn dịch nhận biết và chống lại tác nhân gây bệnh. Vắc xin BCG chủ yếu được chỉ định cho một số đối tượng sau: 

• Người chưa tiêm phòng lao. 
• Người có phản ứng Tuberculin âm tính. 
• Người mắc lao được xác định do chủng kháng isoniazid và rifampicin. 

Người lớn chưa tiêm phòng lao có thể tiêm BCG 

2.2. Chống chỉ định 

Vắc xin BCG chống chỉ định với nhóm đối tượng sau: 

• Bệnh nhân đã nhiễm khuẩn lao. 
• Người bị viêm da kèm mủ. 
• Người sốt cao trên 37.5 độ C. 
• Người bị rối loạn đường tiêu hóa. 
• Người bị suy dinh dưỡng nặng. 
• Người dị ứng với thành phần trong vắc xin. 
• Người xuất hiện phản ứng nội da Tuberculin dương tính. 
• Người mới tiêm vắc xin phòng đậu mùa. 
• Người mới bị bỏng. 
• Phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai. 
• Người mắc một số bệnh lý như bệnh bạch cầu, u lympho, HIV. 
• Người bị suy giảm hệ miễn dịch bẩm sinh. 
• Bệnh nhân đang trong giai đoạn xạ trị, dùng thuốc điều trị ung thư. 
• Trẻ em bị viêm tai giữa, viêm phổi, vàng da hoặc gặp vấn đề về mũi họng. 

BCG chống chỉ định với người đã nhiễm khuẩn lao 

Tóm lại, nếu có nhu cầu tiêm vắc xin phòng lao BCG, mọi người cần đi khám để được bác sĩ kiểm tra tình hình sức khỏe, chỉ định thời điểm tiêm phù hợp. 

3. Tác dụng phụ có thể xuất hiện sau tiêm 

Phần lớn trẻ nhỏ sau khi tiêm vắc xin thường chỉ gặp tác dụng phụ nhẹ tại chỗ. Theo đó, vùng da tiêm vắc xin có thể bị sưng đỏ, đau nhẹ hoặc xuất hiện nốt đỏ nhỏ nhưng thường biến mất sau khoảng nửa tiếng. Sau khoảng 2 tuần, vị trí tiêm thường xuất hiện vết loét nhỏ nhưng lành lại khá nhanh, để lại sẹo với đường kính khoảng 5mm, cho thấy cơ thể đã tạo miễn dịch. Trường hợp những người có hệ miễn dịch kém, tác dụng phụ đôi khi có thể rõ nét hơn. 

BCG có thể gây sưng, đau nhẹ tại chỗ tiêm

Trong đó, sốt nhẹ kèm theo tình trạng nổi hạch hoặc áp xe tại chỗ đôi khi cũng xuất hiện ở người mới tiêm BCG. Cụ thể, hạch tại vùng nách hoặc khuỷu tay có xu hướng sưng lên. Còn hiện tượng áp xe chủ yếu liên quan đến kỹ thuật tiêm không đảm bảo hoặc lượng vắc xin tiêm quá nhiều. Đa phần, các tác dụng phụ này thường xuất hiện trong 24 giờ kể từ khi tiêm và biến mất sau một đến ba ngày. 

Mặc dù ít khi gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng nhưng trong một số ít trường hợp, BCG có thể gây ra phản ứng khá nặng như nhiễm trùng toàn thân, viêm hạch bạch huyết (sau 2 đến 6 tháng kể từ khi tiêm). Xác suất của những trường hợp này rất thấp nên mọi người không cần quá lo lắng. 

Trường hợp tác dụng phụ sau khi tiêm BCG không có dấu hiệu biến mất mà ngày càng nghiêm trọng, bạn nên đi khám để được xác định nguyên nhân và xử lý kịp thời. 

4. Lưu ý sau khi tiêm vắc xin BCG

Để hạn chế tác dụng phụ sau khi tiêm vắc xin BCG, bạn cần lưu ý:

• Tránh tác động mạnh vào vết tiêm. 
• Cố gắng giữ vết tiêm khô thoáng. 
• Tránh dùng chất tẩy rửa hoặc chất sát trùng vệ sinh vết tiêm. 
• Không tự ý bôi các loại thuốc hay đắp lá lên vết tiêm. 
• Không băng kín vết tiêm nếu chưa tham vấn ý kiến bác sĩ. 
• Chú ý theo dõi biểu hiện của cơ thể sau khi tiêm. Nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng bất thường, bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ. 

Bạn không nên tự ý bôi bất kỳ loại thuốc nào lên vết tiêm nếu chưa tham khảo tư vấn của bác sĩ

5. Giải đáp một số thắc mắc thường gặp về vắc xin BCG

5.1. Tôi cần phải tiêm mấy mũi BCG? 

Trả lời: Vắc xin BCG chỉ bao gồm một liều duy nhất. Do vậy, phần lớn mọi người chỉ cần tiêm một lần là có thể duy trì hiệu quả bảo vệ trong nhiều năm. 

5.2. Ở trẻ sơ sinh, thời điểm tiêm vắc xin BCG phù hợp nhất là khi nào? 

Trả lời: trẻ sơ sinh được khuyến khích tiêm vắc xin BCG trong vòng 30 ngày đầu kể từ khi sinh. Trường hợp chưa kịp tiêm trong giai đoạn sơ sinh, ba mẹ nên cho trẻ làm xét nghiệm để kiểm tra nguy cơ nhiễm lao. Nếu chưa bị nhiễm lao, phụ huynh vẫn có thể cho trẻ tiêm sau đó. 

5.3. Có thể tiêm vắc xin BCG cùng với vắc xin sống giảm độc lực khác không? 

Trả lời: Vắc xin BCG có thể được tiêm trong cùng một ngày với những loại vắc xin sống giảm độc lực khác (chẳng hạn như vắc xin sởi, quai bị,...). Trường hợp không tiêm đồng thời trong cùng một ngày, hai nhóm vắc xin này cần tiêm cách nhau khoảng 30 ngày.

Mong rằng, từ chia sẻ của MEDLATEC, bạn đọc đã biết chính xác vắc xin BCG là gì. Loại vắc xin này chỉ bao gồm một liều duy nhất. Để chủ động phòng bệnh lao, bạn nên tiêm phòng theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Nếu cần tìm hiểu thêm về các loại vắc xin, phác đồ tiêm phòng hoặc đặt lịch tiêm, Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ.