Viêm gan A tiêm mấy mũi? Lịch tiêm theo từng loại vắc xin

1. Viêm gan A là gì, tiêm mấy mũi vắc xin là đủ?

1.1. Viêm gan A là gì?

Viêm gan A là bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Virus lây chủ yếu qua đường phân – miệng, tức là qua thức ăn, nước uống hoặc đồ vật bị nhiễm phân của người bệnh. Phần lớn người mắc sẽ hồi phục. Tuy nhiên, ở người trên 50 tuổi hoặc người đã có bệnh gan từ trước, bệnh có thể diễn tiến nặng, trong một số ít trường hợp gây suy gan. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho viêm gan A, nên tiêm vắc xin là cách phòng bệnh chủ động.

Với vắc xin phòng viêm gan A đơn thuần, phác đồ cơ bản gồm 2 mũi tiêm bắp. Mũi thứ hai cách mũi đầu tối thiểu 6 tháng. Nếu dùng vắc xin phối hợp phòng cả viêm gan A và viêm gan B, người lớn thường cần 3 mũi.

Viêm gan A là bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Virus lây chủ yếu qua đường phân – miệng, tức là qua thức ăn, nước uống hoặc đồ vật bị nhiễm phân của người bệnh. Phần lớn người mắc sẽ hồi phục. Tuy nhiên, ở người trên 50 tuổi hoặc người đã có bệnh gan từ trước, bệnh có thể diễn tiến nặng, trong một số ít trường hợp gây suy gan. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho viêm gan A, nên tiêm vắc xin là cách phòng bệnh chủ động.

Với vắc xin phòng viêm gan A đơn thuần, phác đồ cơ bản gồm 2 mũi tiêm bắp. Mũi thứ hai cách mũi đầu tối thiểu 6 tháng. Nếu dùng vắc xin phối hợp phòng cả viêm gan A và viêm gan B, người lớn thường cần 3 mũi. 

1.2. Vì sao cần tiêm đủ mũi thứ hai?

Sau mũi đầu tiên, phần lớn người tiêm tạo được kháng thể bảo vệ trong khoảng một tháng. Lượng kháng thể này chưa đủ để duy trì bảo vệ lâu dài. Mũi thứ hai giúp nồng độ kháng thể tăng mạnh và kéo dài thời gian bảo vệ trong nhiều năm.

Một số quốc gia đã áp dụng lịch 1 mũi cho trẻ em trong chương trình tiêm chủng cộng đồng. Khi tiêm chủng dịch vụ tại Việt Nam, bạn nên hoàn thành đủ số mũi theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tư vấn của bác sĩ.

Bạn nên tiêm đủ số mũi vắc xin viêm gan A theo phác đồ để được bảo vệ lâu dài.

2. Lịch tiêm vắc xin viêm gan A theo từng loại vắc xin

Một số vắc xin phòng viêm gan A đang được sử dụng tại Việt Nam gồm Avaxim, Havax và vắc xin phối hợp Twinrix. Số mũi và khoảng cách tiêm của từng loại được tóm tắt trong bảng sau:

2.1. Vắc xin viêm gan A đơn thuần

Đây là lựa chọn phổ biến cho trẻ từ 12 tháng tuổi (riêng Havax từ 2 tuổi) và người lớn chưa có miễn dịch. Trẻ em và người lớn dùng liều khác nhau. Nhân viên y tế sẽ chọn dạng vắc xin phù hợp với độ tuổi của bạn. Trong thời gian chờ đến mũi thứ hai, mũi đầu đã giúp cơ thể có một mức bảo vệ nhất định.

2.2. Vắc xin phối hợp phòng viêm gan A và B

Twinrix phù hợp với người chưa có miễn dịch với cả hai loại virus. Người lớn thường tiêm 3 mũi theo lịch 0–1–6 tháng. Khi cần bảo vệ nhanh trước một chuyến đi, bác sĩ có thể chỉ định lịch rút gọn: 3 mũi vào ngày 0, ngày 7 và ngày 21–30, sau đó tiêm một mũi nhắc vào tháng thứ 12.

Mỗi liều Twinrix chỉ chứa khoảng một nửa lượng kháng nguyên viêm gan A so với một liều vắc xin viêm gan A đơn dành cho người lớn. Vì vậy, bạn không nên dừng sau 1–2 mũi như khi dùng vắc xin đơn. Với trẻ em, số mũi Twinrix có thể khác tùy độ tuổi, nên bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể.

3. Những trường hợp cần lưu ý về lịch tiêm

3.1. Trễ hẹn mũi thứ hai có phải tiêm lại từ đầu không?

Bạn không cần tiêm lại từ đầu. Nếu mũi thứ hai bị chậm so với lịch hẹn, bạn chỉ cần tiêm bù càng sớm càng tốt. Mũi đầu tiên vẫn có giá trị và được tính vào phác đồ.

Nhiều người lo rằng khi lỡ hẹn, câu trả lời cho câu hỏi viêm gan A tiêm mấy mũi sẽ thay đổi. Trên thực tế, tổng số mũi vẫn giữ nguyên. Khác biệt duy nhất là khoảng thời gian chưa đạt bảo vệ lâu dài bị kéo dài hơn.

3.2. Người sắp đến vùng dịch hoặc vừa tiếp xúc với người bệnh

Theo CDC, người chưa tiêm phòng nên tiêm mũi đầu ngay khi có kế hoạch đến vùng có nhiều ca viêm gan A, và tốt nhất trước khi khởi hành ít nhất 2 tuần. Sau chuyến đi, bạn vẫn cần tiêm mũi thứ hai theo lịch.

Người chưa tiêm phòng và vừa tiếp xúc gần với người mắc viêm gan A có thể được chỉ định tiêm một mũi vắc xin trong vòng 2 tuần sau khi phơi nhiễm. Trẻ dưới 12 tháng tuổi và người không dùng được vắc xin thường được chỉ định globulin miễn dịch (IG) thay thế. Người trên 40 tuổi hoặc suy giảm miễn dịch có thể cần thêm IG tùy đánh giá của bác sĩ. Twinrix không dùng cho dự phòng sau phơi nhiễm.

Trẻ từ 6 đến 11 tháng tuổi cần đến vùng có nguy cơ có thể được tiêm một mũi trước chuyến đi. Mũi này không được tính vào phác đồ 2 mũi, nên trẻ vẫn cần tiêm đủ phác đồ 2 mũi từ khi đủ 12 tháng tuổi (tổng cộng 3 mũi). 

Bạn nên tiêm mũi đầu tiên ít nhất 2 tuần trước khi đến vùng có nhiều ca viêm gan A.

3.3. Phụ nữ mang thai và người mắc bệnh gan mạn tính

Vắc xin viêm gan A là vắc xin bất hoạt, tức là virus trong vắc xin đã mất khả năng gây bệnh. Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú có nguy cơ nhiễm viêm gan A vẫn có thể được cân nhắc tiêm, sau khi bác sĩ đánh giá lợi ích và nguy cơ.

Người đang mắc viêm gan B, viêm gan C hoặc bệnh gan mạn tính khác thuộc nhóm nên tiêm phòng. Nếu nhiễm thêm virus viêm gan A, nhóm này có nguy cơ diễn tiến bệnh nặng hơn người khỏe mạnh.

4. Ai nên tiêm và ai cần hoãn tiêm vắc xin viêm gan A?

Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch đều có thể tiêm phòng. Những nhóm nên được ưu tiên tiêm sớm bao gồm:

• Người mắc bệnh gan mạn tính: gồm người đang nhiễm viêm gan B, viêm gan C hoặc có bệnh lý gan kéo dài.
• Người sắp đến vùng lưu hành viêm gan A: nên tiêm càng sớm càng tốt trước chuyến đi.
• Người sống cùng hoặc chăm sóc người bệnh: những người này có nguy cơ lây nhiễm qua sinh hoạt chung.
• Người nhiễm HIV hoặc có nguy cơ phơi nhiễm do nghề nghiệp: ví dụ người làm việc với virus viêm gan A trong phòng thí nghiệm.

Người đang sốt hoặc mắc bệnh cấp tính ở mức độ vừa đến nặng nên hoãn tiêm đến khi hồi phục. Người từng bị dị ứng nặng với liều vắc xin trước hoặc với thành phần của vắc xin thì không nên tiêm.

Người đã từng mắc viêm gan A thường có miễn dịch và không cần tiêm. Khi tư vấn viêm gan A tiêm mấy mũi cho người lớn không rõ tiền sử bệnh, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm kháng thể viêm gan A (anti-HAV) để quyết định có cần tiêm hay không.

5. Phản ứng sau tiêm và lưu ý khi đi tiêm

Vắc xin viêm gan A nhìn chung an toàn. Phản ứng thường gặp là đau, sưng hoặc đỏ tại chỗ tiêm. Một số người có thể mệt mỏi hoặc đau đầu nhẹ. Các biểu hiện này thường tự hết sau vài ngày.

Sau khi tiêm, bạn nên ở lại cơ sở y tế khoảng 30 phút để được theo dõi. Hãy báo ngay cho nhân viên y tế nếu bạn khó thở, nổi mẩn toàn thân, sưng mặt hoặc môi, hay chóng mặt nhiều.

Một số người có thể mệt mỏi hoặc đau đầu nhẹ sau khi tiêm vắc xin

Bạn nên mang theo sổ tiêm chủng mỗi lần đi tiêm và ghi lại tên vắc xin đã dùng. Thông tin này giúp nhân viên y tế biết viêm gan A tiêm mấy mũi là đủ trong trường hợp của bạn, còn thiếu mũi nào và nên dùng loại vắc xin nào cho mũi tiếp theo.

Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi viêm gan A tiêm mấy mũi phụ thuộc vào loại vắc xin. Vắc xin đơn cần 2 mũi, cách nhau ít nhất 6 tháng. Vắc xin phối hợp viêm gan A và B ở người lớn cần 3 mũi, hoặc 4 mũi nếu dùng lịch rút gọn. Trẻ có thể bắt đầu tiêm từ 12 tháng tuổi. Nếu bạn trễ hẹn, hãy tiêm bù sớm thay vì bỏ dở phác đồ.

Trước khi tiêm, bạn nên được khám sàng lọc và tư vấn để chọn đúng loại vắc xin. Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC. Tại đây, khách hàng được khám sàng lọc trước tiêm và tiêm vắc xin phòng viêm gan A, viêm gan B theo chỉ định của bác sĩ. Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.