1. Viêm tiểu phế quản RSV là gì?

Viêm tiểu phế quản RSV là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở các ống dẫn khí nhỏ nhất trong phổi, gây nên bởi Respiratory Syncytial Virus (RSV). Khi virus xâm nhập, lớp niêm mạc đường thở bị sưng viêm, tăng tiết dịch nhầy, khiến lòng đường thở bị thu hẹp. Điều này làm trẻ khó thở, thở khò khè và ho nhiều.

Điểm đáng lưu ý là viêm tiểu phế quản RSV chủ yếu ảnh hưởng đến các đường dẫn khí nhỏ, khiến tình trạng tắc nghẽn xảy ra nhanh hơn, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh do đường thở còn nhỏ hẹp.

Virus RSV

2. Nguyên nhân khiến trẻ mắc viêm tiểu phế quản RSV và dấu hiệu nhận diện

Bệnh viêm tiểu phế quản RSV ở trẻ thường xảy ra do các yếu tố và xuất hiện những dấu hiệu sau:

2.1. Nguyên nhân

RSV là nguyên nhân gây nên bệnh viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Virus này tồn tại khá lâu trên bề mặt đồ chơi, tay nắm cửa, quần áo,… nên dễ lây lan trong môi trường nhà trẻ, lớp mẫu giáo.

Trẻ càng nhỏ nguy cơ bị viêm tiểu phế quản RSV nặng càng cao vì:

• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
• Đường thở nhỏ nên dễ bị tắc nghẽn.
• Chưa biết cách tự khạc đờm.
• Trẻ sinh non, mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch thường có nguy cơ biến chứng cao hơn khi nhiễm RSV.
• Môi trường sống đông đúc, nhiều khói thuốc.

2.2. Dấu hiệu nhận biết

Các biểu hiện của viêm tiểu phế quản RSV thường khởi phát giống cảm lạnh thông thường, sau đó tiến triển nặng dần trong 3 - 5 ngày.

Ở giai đoạn đầu, trẻ bị sổ mũi, nghẹt mũi, ho nhẹ, sốt nhẹ hoặc không sốt, mệt, bú kém. Khi bệnh sang giai đoạn toàn phát, trẻ sẽ ho nhiều hơn, thở nhanh, thở khò khè, lồng ngực rút lõm khi thở, cánh mũi phập phồng, quấy khóc, bỏ bú,... 

Nếu thấy trẻ tím môi, thở ngắt quãng hoặc ngủ li bì, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức vì đây là dấu hiệu suy hô hấp nguy hiểm.

Bệnh viêm tiểu phế quản RSV ở trẻ nhỏ có xu hướng diễn tiến nhanh, dễ biến chứng

3. Chẩn đoán và điều trị viêm tiểu phế quản RSV ở trẻ như thế nào?

Những biện pháp sau thường được bác sĩ áp dụng trong quá trình thực hiện các biện pháp chẩn đoán và điều trị viêm tiểu phế quản RSV ở trẻ:

3.1. Chẩn đoán

Trong đa số trường hợp, bệnh lý này được chẩn đoán dựa vào thăm khám triệu chứng lâm sàng, kiểm tra nhịp thở, dấu hiệu co lõm lồng ngực, nghe phổi để đánh giá tổn thương triệu chứng tại phổi biểu hiện bằng các tiếng rales.

Sau khi khám lâm sàng, bác sĩ thường sẽ chỉ định: tìm các tác nhân virus gây bệnh trong đó có virus RSV, chụp X-quang phổi, đo độ bão hòa oxy trong máu, xét nghiệm máu,... nhằm đánh giá mức độ bilan viêm và nhiễm trùng đến phổi và tình trạng hô hấp của trẻ.

3.2. Điều trị 

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm tiểu phế quản RSV có thể gây suy hô hấp, ngừng thở ở trẻ sơ sinh, viêm phổi, tăng nguy cơ hen phế quản về sau. Trẻ từng mắc viêm tiểu phế quản RSV nặng có nguy cơ tái khò khè trong những năm đầu đời.

Hiện nay chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt hoàn toàn virus RSV. Điều trị viêm tiểu phế quản RSV chủ yếu tập trung triệu chứng và điều trị nhiễm trùng, ngăn ngừa và theo dõi biến chứng nếu có.

Tùy mức độ nặng nhẹ của trẻ, bác sĩ sẽ chỉ định chăm sóc tại nhà hoặc điều trị tại bệnh viện. 

Nếu trẻ vẫn bú được, không khó thở nhiều và không có dấu hiệu nguy hiểm, bác sĩ có thể hướng dẫn theo dõi tại nhà. Cha mẹ cần nhỏ nước muối sinh lý để làm loãng dịch mũi và hút mũi nhẹ nhàng trước khi cho trẻ bú, chia nhỏ cữ bú để tránh làm trẻ mệt hơn. Hàng ngày cha mẹ cần theo dõi nhịp thở của con, không tự ý dùng kháng sinh, thuốc ho hoặc thuốc giãn phế quản khi chưa có chỉ định. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm nào, cha mẹ cần nhanh chóng đưa con đến cơ sở y tế.

Nếu trẻ có dấu hiệu thở nhanh nhiều, co lõm lồng ngực rõ, SpO2 giảm, bú rất kém, bác sĩ sẽ chỉ định nhập viện để thở oxy, hút dịch đường thở, truyền dịch nếu mất nước và theo dõi sát tình trạng hô hấp. Trong đa số trường hợp, nếu được chăm sóc đúng cách, tình trạng sức khỏe của trẻ sẽ cải thiện sau 7 - 10 ngày.

Trẻ có dấu hiệu bất thường đường hô hấp cần được khám bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt

4. Phương pháp phòng ngừa bệnh viêm tiểu phế quản do RSV ở trẻ

Để bảo vệ trẻ trước nguy cơ mắc bệnh lý này, cha mẹ cần thực hiện các biện pháp sau:

• Rửa tay bằng xà phòng và nước trước khi bế và chăm sóc trẻ, nhất là sau khi ra ngoài về.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với nguồn lây bằng cách tránh đưa trẻ đến nơi đông người trong mùa dịch, không để người đang ho, cảm cúm hoặc dấu hiệu bất thường đường hô hấp tiếp xúc gần với trẻ.
• Vệ sinh môi trường sống, lau sạch đồ chơi và giữ nhà cửa thông thoáng, không hút thuốc trong nhà.
• Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Trẻ đến tuổi ăn dặm cần được đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ.

Viêm tiểu phế quản RSV có xu hướng bùng phát mạnh vào mùa lạnh hoặc thời điểm giao mùa. Cha mẹ nên đặc biệt cảnh giác nếu, trẻ dưới 6 tháng tuổi có biểu hiện ho, sổ mũi, tiền sử sinh non, gia đình có người đang mắc bệnh hô hấp. Bệnh rất dễ diễn tiến nhanh trong những ngày đầu. 

Cha mẹ không nên chủ quan khi thấy con có các triệu chứng tưởng chừng đơn giản như ho, sổ mũi,... Trong trường hợp này, hãy quan sát kỹ để nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, chăm sóc đúng cách và chủ động cho con thăm khám chuyên khoa để giúp giảm thiểu biến chứng nghiêm trọng.

Nếu phát hiện con có dấu hiệu bất thường về hô hấp, cha mẹ có thể liên hệ ngay Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ nhanh chóng.