Bấm huyệt cắt cơn ho: Một số huyệt đạo thường được sử dụng và những lưu ý

1. Phương pháp bấm huyệt cắt cơn ho là gì?

Ho có thể là một biểu hiện sinh lý hoặc dấu hiệu cảnh báo bệnh lý. Khi ho nhiều, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi và khó chịu. Song song với việc điều trị theo nguyên nhân, nhiều người lựa chọn phương pháp bấm huyệt như một cách an toàn và lành tính để cắt cơn ho. 

Bấm huyệt cắt cơn ho là phương pháp dùng lực từ các ngón tay tác động vừa phải lên các huyệt đạo liên quan đến hệ hô hấp và kinh phế. Dưới sự tác động từ lực tay, huyệt đạo được kích thích giúp điều hoà khí huyết, thông kinh lạc và cải thiện chức năng của tạng phế, cụ thể:

• Hỗ trợ làm dịu cơn ho: Giúp giảm tần suất và mức độ của các cơn ho nhẹ, đặc biệt khi ho do cảm lạnh hoặc kích ứng đường hô hấp.
• Giảm ngứa rát, khó chịu ở cổ họng: Kích thích huyệt đạo có thể góp phần làm dịu cảm giác ngứa, khô hoặc đau rát họng.
• Hỗ trợ lưu thông khí huyết: Theo y học cổ truyền, việc tác động lên huyệt giúp điều hòa khí huyết, hỗ trợ chức năng của tạng Phế.
• Giúp cơ thể thư giãn: Quá trình bấm huyệt có thể giảm căng thẳng, mang lại cảm giác dễ chịu và thoải mái hơn.
• Hỗ trợ quá trình phục hồi: Khi kết hợp với điều trị đúng nguyên nhân và chăm sóc sức khỏe phù hợp, bấm huyệt có thể góp phần cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Về mức độ bằng chứng khoa học, các nghiên cứu quy mô lớn hiện nay chủ yếu đánh giá châm cứu bằng kim (tại các huyệt như Phế du, Đản trung), cho kết quả cải thiện mức độ ho khi dùng bổ trợ cùng phác đồ điều trị chuẩn. Bấm huyệt bằng tay là hình thức tác động nhẹ hơn, chưa có nhiều nghiên cứu chất lượng cao dành cho phương pháp này, nên xem đây là biện pháp hỗ trợ chứ không thay thế điều trị y khoa. 

Bấm huyệt cắt cơn ho là tác động lực lên huyệt đạo liên quan đến hệ hô hấp

2. Tham khảo một số cách bấm huyệt cắt cơn ho 

Khi tác động đúng vào các huyệt đạo liên quan đến hệ hô hấp, bấm huyệt có thể giúp làm dịu cơn ho, giảm cảm giác ngứa rát cổ họng và hỗ trợ lưu thông khí huyết. Dưới đây là một số huyệt thường được sử dụng để hỗ trợ cắt cơn ho:

2.1. Bấm huyệt Xích trạch

Huyệt Xích trạch nằm ở nếp gấp khuỷu tay, phía mặt trong cánh tay, sát bờ ngoài của gân cơ nhị đầu. Theo y học cổ truyền, đây là huyệt thuộc kinh Phế, thường được sử dụng để hỗ trợ cải thiện các triệu chứng như ho, đau họng, tức ngực hoặc khó thở.

Cách thực hiện:

• Co nhẹ khuỷu tay để xác định vị trí huyệt.
• Dùng ngón cái ấn vuông góc vào huyệt với lực vừa phải.
• Day tròn ở huyệt trong khoảng 1 - 2 phút mỗi bên.
• Thực hiện khi xuất hiện cơn ho hoặc khoảng 2 - 3 lần/ngày.

2.2. Bấm huyệt Phế du

Huyệt Phế du nằm ở vùng lưng, hai bên cột sống, ngang với đốt sống ngực thứ 3. Đây là huyệt có liên quan mật thiết đến chức năng của tạng Phế nên thường được lựa chọn để hỗ trợ giảm các triệu chứng của bệnh lý đường hô hấp.

Cách thực hiện:

• Người bệnh ngồi hoặc nằm sấp, thả lỏng thoải mái.
• Dùng ngón cái hoặc đầu ngón giữa ấn nhẹ vào huyệt ở cả hai bên lưng.
• Kết hợp day tròn trong khoảng 1 - 2 phút mỗi bên.
• Vì vị trí huyệt nằm ở lưng nên nhờ người khác hỗ trợ để thao tác chính xác và an toàn.

2.3. Bấm huyệt Phong trì

Huyệt phong trì nằm ở vùng gáy, trong hõm giữa cơ ức đòn chũm và cơ thang, ngay dưới xương chẩm. Huyệt này thường được áp dụng khi ho do cảm lạnh, kèm đau đầu, nghẹt mũi hoặc cứng cổ.

Bấm huyệt Phong trì giúp giảm chứng cứng cổ, nghẹt mũi

Cách thực hiện:

• Dùng hai ngón cái đặt lực nhẹ vào hai huyệt Phong trì.
• Các ngón còn lại ôm nhẹ phần đầu để tạo điểm tựa.
• Đầu ngón tay ấn rồi day lực nhẹ theo đường tròn từ 1 - 2 phút.
• Hít thở chậm và đều trong suốt quá trình thực hiện để tăng cảm giác thư giãn.

2.4. Bấm huyệt Đản trung

Huyệt Đản trung nằm ở chính giữa ngực, trên đường nối hai núm vú (ở nam giới) hoặc ngang khoang liên sườn 4. Theo Đông y, huyệt có tác dụng điều hòa khí ở vùng ngực, hỗ trợ giảm tức ngực và làm dịu cơn ho.

Cách thực hiện:

• Lấy đầu ngón tay trỏ hoặc giữa đặt lên huyệt.
• Ấn nhẹ và day tròn khoảng 1 phút.
• Tránh dùng lực quá mạnh vì vùng ngực khá nhạy cảm.
• Có thể kết hợp hít sâu và thở chậm để tăng hiệu quả thư giãn.

2.5. Bấm huyệt Liệt khuyết

Huyệt Liệt khuyết nằm ở mặt ngoài cổ tay, phía trên nếp gấp cổ tay khoảng 1.5 thốn (tấc hay bề rộng của đốt giữa ngón tay cái được tính là 1 thốn), thuộc kinh Phế. Đây là huyệt thường được sử dụng để hỗ trợ giảm ho, đau họng và khàn tiếng.

Cách thực hiện:

• Xác định vị trí huyệt ở cả hai cổ tay.
• Lấy ngón cái của tay kia ấn lực nhẹ vào huyệt.
• Day tròn mỗi bên khoảng 1 - 2 phút.
• Thực hiện đều đặn mỗi ngày để hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

2.6. Bấm huyệt Đại lăng

Huyệt Đại lăng nằm giữa nếp gấp cổ tay, ngay vị trí giữa hai gân lớn ở mặt trong cổ tay. Ngoài tác dụng hỗ trợ thư giãn tinh thần, huyệt này còn được ứng dụng trong một số trường hợp giúp giảm cảm giác khó chịu khi ho.

Cách thực hiện:

• Thả lỏng bàn tay và cổ tay.
• Dùng một lực nhẹ vừa phải, đưa đầu ngón cái ấn vào huyệt.
• Day tròn mỗi bên khoảng 1 phút.
• Có thể kết hợp bấm huyệt Đại lăng với các huyệt khác để tăng hiệu quả hỗ trợ giảm ho.

3. Lưu ý quan trọng khi bấm huyệt giảm cơn ho và những trường hợp cần đi thăm khám 

Bấm huyệt là phương pháp lành tính, an toàn nhưng cũng có thể gây nguy hiểm, kém hiệu quả nếu thực hiện không đúng cách. Để an tâm khi bấm huyệt cắt ho, bạn cần ghi nhớ những lưu ý quan trọng sau:

3.1. Xác định đúng huyệt đạo trước khi thực hiện

Hiệu quả của phương pháp này nằm ở kỹ thuật xác định đúng vị trí huyệt và lực ấn. Nếu tác động sai huyệt hoặc không đúng kỹ thuật, phương pháp này có thể không mang lại hiệu quả, thậm chí gây đau nhức hoặc khó chịu. Vì vậy, việc bấm huyệt chỉ nên được thực hiện bởi những người có chuyên môn. 

3.2. Không bấm huyệt khi vùng da đang bị tổn thương

Không nên bấm huyệt tại những vùng da có vết thương hở, sưng viêm, bỏng, phát ban hoặc nhiễm trùng. Tác động lên các khu vực này có thể làm tổn thương mô, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và khiến tình trạng da trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu da đang có bất thường, bạn nên chờ vùng tổn thương hồi phục hoàn toàn trước khi áp dụng phương pháp này.

3.3. Chủ động đi thăm khám nếu cơn ho kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường

Bấm huyệt chỉ có vai trò hỗ trợ làm dịu triệu chứng, không có tác dụng điều trị tận gốc bệnh lý. Nếu cơn ho kéo dài trên 3 tuần, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo các triệu chứng như sốt cao, khó thở, đau tức ngực, khò khè, ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm. Đặc biệt, nếu ho ra máu, bạn nên đi khám ngay, không nên chờ đợi hay tiếp tục tự xử trí tại nhà. 

Khách hàng đang thăm khám tại Hệ thống Y tế MEDLATEC

Nhìn chung, bấm huyệt cắt cơn ho là phương pháp hỗ trợ tương đối an toàn khi được thực hiện đúng cách và không thay thế cho việc tìm ra, điều trị đúng nguyên nhân gây ho. Cùng với bấm huyệt, bạn cũng cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chủ động thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Một địa chỉ y tế uy tín bạn có thể lựa chọn thăm khám là chuyên khoa Hô hấp thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám chủ động tại MEDLATEC, Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ 24/7.