Sàng lọc viêm gan B, C: Tiếp cận hệ thống dựa trên xét nghiệm huyết thanh và sinh học phân tử 

Hội nghị do Hệ thống Y tế MEDLATEC kết hợp cùng Trung tâm Y tế khu vực Thốt Nốt tổ chức, với sự hiện diện của lãnh đạo hai bên cùng hơn 100 y bác sĩ, nhân viên y tế công tác tại đơn vị.  

Toàn cảnh hội nghị “Cập nhập xét nghiệm trong chẩn đoán và điều trị” 

BSCKII. Huỳnh Thị Kim Yến - Chuyên gia Truyền nhiễm đầu ngành khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã trình bày một cách hệ thống về chiến lược sàng lọc viêm gan B, C dựa trên xét nghiệm - nền tảng quan trọng trong kiểm soát bệnh ở cấp độ cộng đồng. 

BSCKII. Huỳnh Thị Kim Yến trình bày báo cáo về vai trò của xét nghiệm trong sàng lọc, chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

Theo chuyên gia, tiếp cận sàng lọc hiện đại không còn dừng ở một xét nghiệm đơn lẻ mà là một “thuật toán chẩn đoán” gồm nhiều bước. Đối với viêm gan B, bước đầu tiên là xét nghiệm HBsAg nhằm xác định tình trạng nhiễm virus hiện tại. Nếu HBsAg dương tính, cần tiếp tục thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như HBeAg, Anti-HBe và đặc biệt là định lượng HBV DNA để đánh giá mức độ nhân lên của virus. 

Song song, các xét nghiệm Anti-HBs và Anti-HBc được sử dụng để phân loại miễn dịch: người đã tiêm vaccine, đã từng nhiễm hay chưa từng tiếp xúc với virus. Điều này có ý nghĩa lớn trong hoạch định chiến lược tiêm phòng và theo dõi lâu dài. 

Đối với viêm gan C, xét nghiệm Anti-HCV đóng vai trò sàng lọc ban đầu. Tuy nhiên, do kháng thể có thể tồn tại ngay cả khi virus đã được loại bỏ, nên xét nghiệm HCV RNA là tiêu chuẩn bắt buộc để khẳng định nhiễm virus đang hoạt động. Đây là điểm khác biệt cốt lõi trong tiếp cận chẩn đoán giữa viêm gan B và C. 

Chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc triển khai sàng lọc cần ưu tiên các nhóm nguy cơ cao như: người có tiền sử truyền máu, can thiệp y tế xâm lấn, phụ nữ mang thai, nhân viên y tế… Việc mở rộng xét nghiệm trong cộng đồng sẽ giúp phát hiện “phần chìm của tảng băng” - những ca bệnh chưa được chẩn đoán. 

Chẩn đoán và cá thể hóa điều trị: Vai trò quyết định của các chỉ số xét nghiệm 

Không chỉ có ý nghĩa sàng lọc, xét nghiệm còn đóng vai trò trung tâm trong việc phân tầng bệnh và định hướng điều trị. Theo chuyên gia, điều trị viêm gan virus hiện nay không thể áp dụng một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân, mà cần dựa trên các chỉ số xét nghiệm cụ thể. 

Trong viêm gan B mạn tính, các yếu tố quan trọng bao gồm: tải lượng HBV DNA, nồng độ ALT, tình trạng HBeAg và mức độ xơ hóa gan. Ví dụ, một bệnh nhân có HBV DNA cao nhưng ALT bình thường có thể chưa cần điều trị ngay, nhưng cần theo dõi chặt chẽ. Ngược lại, khi có bằng chứng tổn thương gan tiến triển, điều trị kháng virus cần được khởi động sớm để ngăn ngừa biến chứng. 

Đối với viêm gan C, sự phát triển của thuốc kháng virus tác động trực tiếp (DAA) đã thay đổi hoàn toàn tiên lượng bệnh. Tuy nhiên, xét nghiệm HCV RNA vẫn là tiêu chí vàng để đánh giá hiệu quả điều trị. Mục tiêu là đạt đáp ứng virus bền vững (SVR), tức là virus không còn phát hiện được sau 12 tuần kết thúc điều trị. 

Chuyên gia khẳng định vai trò của xét nghiệm trong chẩn đoán bệnh lý viêm gan virus 

Ngoài ra, các xét nghiệm đánh giá xơ hóa gan không xâm lấn như APRI, FIB-4 hay FibroScan cũng ngày càng được ứng dụng rộng rãi, giúp giảm nhu cầu sinh thiết gan. Điều này nâng cao tính an toàn và tăng khả năng tiếp cận của người bệnh. 

Chuyên gia khẳng định: “Trong kỷ nguyên y học chính xác, xét nghiệm không chỉ giúp chẩn đoán mà còn là công cụ để cá thể hóa điều trị, tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu chi phí không cần thiết”. 

MEDLATEC - Hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn, đồng hành cùng chiến lược kiểm soát viêm gan virus 

Từ góc độ thực tiễn, hội nghị cũng ghi nhận những đánh giá tích cực về năng lực xét nghiệm của MEDLATEC - đơn vị tổ chức chương trình. Theo chia sẻ của chuyên gia, MEDLATEC xây dựng được hệ thống phòng xét nghiệm hiện đại, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về xét nghiệm huyết thanh học đến sinh học phân tử. 

Điểm nổi bật của MEDLATEC là khả năng thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như: HBV DNA, HCV RNA với độ chính xác cao, thời gian trả kết quả nhanh, phục vụ hiệu quả cho cả mục đích sàng lọc và theo dõi điều trị. Đây là yếu tố then chốt trong bối cảnh bệnh viêm gan virus cần theo dõi liên tục và lâu dài. 

Chuyên gia nhận định: “MEDLATEC có thế mạnh về chuyên môn cũng như rất chú trọng nâng cao trải nghiệm của người bệnh. Dịch vụ lấy mẫu tại nhà, quy trình trả kết quả linh hoạt giúp tăng tỷ lệ tuân thủ xét nghiệm - một yếu tố quan trọng trong quản lý bệnh mạn tính như viêm gan”.  

Ban lãnh đạo Trung tâm Y tế khu vực Thốt Nốt tặng hoa đội ngũ báo cáo viên tại chương trình 

Cũng theo chuyên gia, việc MEDLATEC thường xuyên tổ chức các hội nghị khoa học đã góp phần cập nhật kiến thức, kết nối chuyên gia và nâng cao chất lượng chuyên môn trong toàn hệ thống y tế.  

Kết luận từ hội nghị cho thấy, để tiến tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chiến lược y tế công cộng và năng lực xét nghiệm. Trong đó, những đơn vị như MEDLATEC đóng vai trò nòng cốt, giúp hiện thực hóa mục tiêu phát hiện sớm - điều trị hiệu quả - giảm gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng.