Giải đáp: Bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không?

1. Bột sắn dây là gì? Thành phần có trong bột sắn dây

Bột sắn dây được chiết xuất từ củ sắn dây (cát căn), qua các công đoạn xay nhuyễn, lọc lấy tinh bột và phơi khô. Trong y học cổ truyền, sắn dây có vị ngọt, tính mát, thường dùng để thanh nhiệt, sinh tân dịch, giảm khát. Đây cũng là lý do loại bột này được nhiều gia đình Việt sử dụng vào mùa hè.

Về thành phần, củ sắn dây chứa lượng tinh bột đáng kể cùng một số isoflavone thực vật như puerarin, daidzein. Đây là nhóm hợp chất có cấu trúc gần giống hormone estrogen, được gọi chung là phytoestrogen. Chính nhóm hợp chất này khiến nhiều người bệnh tuyến giáp lo ngại, bởi tuyến giáp là cơ quan nội tiết khá nhạy cảm với những thay đổi trong chế độ ăn.

Theo y học cổ truyền, sắn dây có vị ngọt, tính mát

2. Bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không?

Với thắc mắc bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không, câu trả lời là có thể, nếu sử dùng vừa phải, nhưng mức độ cần lưu ý khác nhau tùy thể bệnh cụ thể. Không có một câu trả lời chung cho tất cả các trường hợp có bệnh lý tuyến giáp, vì cường giáp, suy giáp hay nhân giáp có cơ chế bệnh sinh không giống nhau. Cụ thể:

2.1. Người suy giáp

Ở người suy giáp, tuyến giáp sản xuất hormone thấp hơn nhu cầu cơ thể nên phần lớn phải dùng thuốc thay thế hormone (levothyroxine). Bột sắn dây không thuộc nhóm goitrogen mạnh như một số rau họ cải, nhưng lượng tinh bột và isoflavone trong bột sắn dây có thể làm giảm hấp thu thuốc nếu uống cùng lúc với thời điểm dùng thuốc. Vì vậy, người suy giáp đang điều trị bằng thuốc nên tách thời điểm uống sắn dây ra xa giờ uống thuốc.

2.2. Người cường giáp, Basedow

Người cường giáp thường có biểu hiện nóng trong người, hồi hộp, ra nhiều mồ hôi, khát nước. Về mặt cảm quan, một cốc sắn dây pha loãng, uống chín, có thể giúp dịu bớt cảm giác nóng bức. Tuy nhiên, đây chỉ là tác dụng hỗ trợ theo kinh nghiệm dân gian, không thay thế cho thuốc kháng giáp hay phác đồ điều trị đang áp dụng. Người cường giáp vẫn nên hỏi bác sĩ điều trị trước khi thêm bất kỳ loại thực phẩm nào vào chế độ ăn hằng ngày, đặc biệt nếu đang dùng thuốc kháng giáp trạng tổng hợp.

2.3. Người có nhân giáp, bướu giáp hoặc sau điều trị ung thư tuyến giáp

Với người có nhân giáp lành tính, bướu giáp đơn thuần hoặc đã điều trị ung thư tuyến giáp, bột sắn dây không phải là thực phẩm chống chỉ định tuyệt đối. Điểm cần lưu ý nằm ở giai đoạn điều trị. Nếu bạn chuẩn bị hoặc đang trong quá trình điều trị i-ốt phóng xạ (I-131), bác sĩ sẽ chỉ định chế độ ăn kiêng i-ốt nghiêm ngặt trong một khoảng thời gian nhất định. Lúc này, mọi thay đổi trong chế độ ăn, kể cả những thực phẩm tưởng chừng vô hại như sắn dây, cũng nên được thông báo và thống nhất với bác sĩ điều trị.

Bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không sẽ phụ thuộc vào loại bệnh và cách sử dụng bột sắn dây

3. Vì sao người bệnh tuyến giáp cần thận trọng khi dùng bột sắn dây

Sự thận trọng khi dùng bột sắn dây ở người bệnh tuyến giáp chủ yếu xuất phát từ hai yếu tố. Thứ nhất là isoflavone thực vật, nhóm hợp chất có mặt trong sắn dây với hàm lượng thấp hơn đậu nành nhưng vẫn có khả năng tương tác với chuyển hóa nội tiết nếu dùng lượng lớn, kéo dài. Thứ hai là lượng tinh bột và chất xơ hòa tan, đây là yếu tố đã được ghi nhận trong y văn có thể làm giảm khả năng hấp thu levothyroxine tại đường tiêu hóa nếu dùng gần thời điểm uống thuốc.

Ngoài hai yếu tố trên, một số người bệnh tuyến giáp còn có cơ địa dễ lạnh bụng, huyết áp thấp hoặc rối loạn tiêu hóa. Với tính mát vốn có, sắn dây có thể khiến những triệu chứng này rõ hơn nếu dùng với lượng nhiều hoặc uống khi bụng đói.

4. Cách uống bột sắn dây an toàn cho người mắc bệnh tuyến giáp

Nếu muốn tiếp tục dùng bột sắn dây trong thời gian điều trị tuyến giáp, bạn có thể tham khảo một số nguyên tắc sau:

• Pha chín thay vì uống sống: đun sôi hoặc pha với nước vừa đun sôi giúp tinh bột được hồ hóa, giảm nguy cơ đầy bụng, khó tiêu và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn từ bột chưa qua xử lý nhiệt.
• Dùng lượng vừa phải: không nên uống liên tục nhiều ngày với lượng lớn, một cốc pha loãng mỗi lần là mức phù hợp với đa số người khỏe mạnh bình thường.
• Tách xa thời điểm uống thuốc điều trị tuyến giáp: nên uống sắn dây cách thời điểm uống thuốc levothyroxine hoặc thuốc kháng giáp khoảng từ 2 - 4 giờ để tránh ảnh hưởng đến hấp thu thuốc.
• Không thêm quá nhiều đường: lượng đường cao có thể làm giảm lợi ích giải nhiệt và không phù hợp với người có rối loạn chuyển hóa đường đi kèm.

Bạn không nên dùng bột sắn dây kèm với thuốc điều trị

5. Những trường hợp nên hạn chế hoặc tránh dùng bột sắn dây

Bên cạnh các thể bệnh tuyến giáp đã nêu, một số nhóm người bệnh tuyến giáp nên hạn chế hoặc tạm ngừng dùng bột sắn dây, bao gồm:

• Người đang có triệu chứng huyết áp thấp, mệt lả, tay chân lạnh.
• Người đang rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc đau bụng chưa rõ nguyên nhân.
• Người đang trong giai đoạn ăn kiêng i-ốt nghiêm ngặt trước điều trị I-131 mà chưa được bác sĩ cho phép bổ sung thêm thực phẩm ngoài danh mục.
• Trẻ nhỏ mắc bệnh tuyến giáp, do hệ tiêu hóa còn non nớt, dễ phản ứng với thực phẩm có tính hàn.

Nếu thuộc một trong các nhóm trên, cách an toàn nhất là hỏi ý kiến bác sĩ đang theo dõi điều trị trước khi quyết định.

Trẻ nhỏ mắc bệnh tuyến giáp không nên dùng bột sắn dây

Tóm lại, với câu hỏi bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không, phần lớn người bệnh vẫn có thể dùng với lượng vừa phải, pha chín và tách thời điểm uống thuốc điều trị. Mức độ thận trọng cụ thể nên dựa trên thể bệnh, giai đoạn điều trị và tình trạng sức khỏe của từng người, thay vì áp dụng một công thức chung cho tất cả.

Nếu bạn đang điều trị bệnh tuyến giáp và còn băn khoăn về chế độ ăn uống phù hợp, việc thăm khám định kỳ và xét nghiệm hormone tuyến giáp sẽ giúp bác sĩ tư vấn chính xác hơn cho từng trường hợp. Khi cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, xét nghiệm hormone tuyến giáp, siêu âm, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được tư vấn.