1. HPV là gì?

HPV là cụm từ viết tắt của Human Papillomavirus. Đây là nhóm virus u nhú ở người, có tới trên 200 chủng khác nhau. Trong đó có khoảng 40 chủng lây truyền qua đường tình dục, một số chủng nguy cơ thấp gây nên mụn cóc sinh dục, một số chủng nguy cơ cao có thể gây ung thư.

HPV xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước nhỏ trên da và niêm mạc khi tiếp xúc da - da, đặc biệt trong quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ. Điều đáng lưu ý là virus có thể lây truyền ngay cả khi người nhiễm không có biểu hiện bệnh. HPV có khả năng lây truyền chủ yếu qua:

• Quan hệ tình dục.
• Tiếp xúc trực tiếp da - niêm mạc ở vùng sinh dục.
• Dùng chung đồ cá nhân có dính dịch tiết của người bệnh (hiếm gặp).
• Mẹ lây truyền sang con trong quá trình sinh thường (ít gặp).

HPV không lây qua bắt tay, ôm hay dùng chung nhà vệ sinh thông thường.

Virus HPV được chia thành 2 nhóm chính:

• Nhóm nguy cơ thấp: HPV 6 và 11, thường gây nên mụn cóc sinh dục, ít có khả năng gây ung thư.
• Nhóm nguy cơ cao: HPV 16, 18, 31, 33,… có khả năng gây biến đổi tế bào và nếu không phát hiện sớm để điều trị ngay, chúng có nguy cơ tiến triển thành ung thư. Trong đó, HPV 16 và 18 liên quan trực tiếp đến hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung.

Phần lớn trường hợp nhiễm HPV sẽ tự khỏi trong vòng 1 - 2 năm nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu virus này tồn tại thời gian dài trong cơ thể, nhất là các chủng nguy cơ cao, khả năng có thể gây biến đổi tế bào và hình thành khối u ác tính.

Virus HPV có nhiều chủng trong đó có những chủng làm tăng nguy cơ gây ung thư

2. Các bệnh lý nguy hiểm gây nên bởi chủng HPV nguy cơ cao

Sau khi đã hiểu rõ HPV là gì, bạn cần biết rằng không phải tất cả các trường hợp nhiễm HPV đều nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu nhiễm phải các chủng nguy cơ cao và virus tồn tại kéo dài trong cơ thể, người bệnh có thể đối mặt với nhiều nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng như:

2.1. Ung thư cổ tử cung

Đây là bệnh lý nguy hiểm phổ biến nhất ở nữ giới, có liên quan trực tiếp đến HPV. Số đông trường hợp nhiễm virus trong gian dài nhưng không được điều trị.

Quá trình tiến triển của bệnh lý này thường diễn ra âm thầm khi người bệnh đã nhiễm HPV thuộc nhóm nguy cơ cao và xuất hiện tổn thương tiền ung thư. Ở giai đoạn đầu, rất ít khi triệu chứng bệnh xuất hiện. Khi người bệnh phát hiện tình trạng chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ hoặc đau vùng chậu,... thì thời điểm này bệnh thường đã ở giai đoạn nặng.

2.2. Ung thư hậu môn

HPV, đặc biệt là chủng 16, có liên quan chặt chẽ đến ung thư hậu môn. Nguy cơ mắc bệnh lý này cao hơn ở:

• Người có thói quen sinh hoạt tình dục qua đường hậu môn.
• Người có hệ miễn dịch bị suy giảm.
• Người nhiễm HIV.

Bệnh ít khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu nhưng khi đã tiến triển, người bệnh sẽ có cảm giác đau, bị chảy máu hậu môn, ngứa hoặc xuất hiện khối u bất thường. Do tổn thương khu trú tại vị trí nhạy cảm nên người bệnh có tâm lý ngại thăm khám, vì thế bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn.

2.3. Ung thư hầu họng

Nhiễm HPV qua quan hệ tình dục bằng miệng làm tăng nguy cơ ung thư hầu họng. Người mắc bệnh lý này thường bị đau họng trong thời gian dài, khàn tiếng, nuốt khó, nổi hạch cổ không rõ nguyên nhân. 

Không giống ung thư xuất phát từ nguy cơ hút thuốc lá trong thời gian dài, ung thư do HPV dễ gặp phải ở người trẻ, không hút thuốc.

Ung thư hầu họng là một trong các bệnh lý nguy hiểm do HPV gây nên

2.4. Ung thư dương vật và âm hộ

Mặc dù hiếm gặp hơn nhưng các chủng HPV nguy cơ cao vẫn có thể gây ung thư dương vật ở nam giới, ung thư âm hộ, âm đạo ở nữ giới. Những trường hợp này thường xuất hiện vết loét lâu lành, khối u bất thường ở bộ phận sinh dục kèm theo cảm giác đau, ngứa trong thời gian dài.

2.5. Sùi mào gà

Khi bị sùi mào gà người bệnh sẽ nổi các mụn nhỏ màu hồng hoặc xám ở cơ quan sinh dục. Các nốt sùi có thể liên kết thành mảng giống súp lơ gây ngứa, chảy máu khi va chạm. Dù không tiến triển ung thư nhưng bệnh có xu hướng dễ tái phát và làm suy giảm nghiêm trọng đời sống tình dục của bệnh nhân.

3. Ai có nguy cơ cao bị nhiễm virus HPV?

Nếu đã biết con đường lây nhiễm HPV là gì, bạn sẽ thấy rằng, những trường hợp sau có nguy cơ cao bị nhiễm virus này:

• Không dùng bao cao su khi quan hệ.
• Quan hệ với nhiều bạn tình.
• Bắt đầu quan hệ tình dục quá sớm.
• Bị suy giảm miễn dịch.
• Chưa tiêm vắc xin phòng ngừa HPV.

4. Phòng ngừa HPV bằng phương pháp nào hiệu quả?

Hiện nay đã có vắc xin phòng HPV giúp ngăn ngừa các chủng nguy cơ cao và nguy cơ thấp phổ biến. Vắc xin này được khuyến cáo nên tiêm cho:

• Trẻ em gái và trai ở độ tuổi 9 - 14.
• Người chưa từng quan hệ tình dục.
• Người trưởng thành chưa nhiễm HPV hoặc chưa tiếp xúc với các chủng virus có trong vắc xin HPV được tiêm.

Tiêm vắc xin tuy không điều trị được HPV đã nhiễm nhưng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư và sùi mào gà.

Ngoài ra, quan hệ tình dục an toàn với bao cao su và chung thủy một bạn tình, tránh quan hệ khi có tổn thương bất thường cũng sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV qua đường tình dục.

Xét nghiệm HPV định kỳ - giải pháp tầm soát nguy cơ bệnh do HPV

Phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm Pap smear định kỳ, xét nghiệm HPV theo khuyến cáo bác sĩ để phát hiện sớm nguy cơ tổn thương tiền ung thư, điều trị kịp thời và ngăn ngừa tiến triển thành ung thư.

Qua bài viết trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ HPV là gì và các bệnh lý nguy hiểm do HPV gây ra. Chủ động tiêm phòng, quan hệ tình dục an toàn và tầm soát định kỳ chính là những biện pháp cần thiết giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài cho bản thân và cộng đồng.

Để đặt lịch tầm soát HPV cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56.