Nhận diện những phản ứng sau tiêm vắc-xin

Ngày 21/10/2014 Văn Thanh (ghi)

Theo GS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, Chủ nhiệm Chương trình tiêm chủng quốc gia khuyến cáo, có rất nhiều dạng phản ứng sau tiêm vắc-xin, nhưng không phải phản ứng nào cũng do vắc-xin gây ra.;



 


Phản ứng sau tiêm nhẹ

Thường không nghiêm trọng, không có nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe của người được tiêm chủng. Phản ứng thường xảy ra tại vị trí tiêm như: sưng, đỏ, đau; thậm chí sốt và các triệu chứng khác cũng là một phần của phản ứng miễn dịch. Hầu hết các phản ứng vắc-xin dạng này là nhẹ và tự khỏi. Chẳng hạn, việc tiêm vắc-xin BCG ngừa bệnh lao được chích cho trẻ sơ sinh thì có đến 90-95% trường hợp có phản ứng sưng, đau, đỏ tại chỗ tiêm.

Thông thường ngay sau khi tiêm vắc-xin BCG, xuất hiện một nốt nhỏ tại chỗ tiêm và biến mất sau 30 phút. Sau khoảng hai tuần lại xuất hiện một vết loét đỏ có kích thước bằng đầu bút chì. Sau đó hai tuần, vết loét tự lành, để lại một sẹo nhỏ có đường kính 5mm, chứng tỏ trẻ đã có miễn dịch. Hay như vắc-xin ngừa bệnh thủy đậu, sẽ có từ 7-30% trẻ có phản ứng sưng đau tại chỗ, nhưng biểu hiện này lại lên đến 50% ở trẻ chích vắc-xin DTP toàn tế bào ngừa bệnh ho gà. Trong khi những biểu hiện sốt trên 380C và các triệu chứng kích thích toàn thân, khó chịu không xảy ra khi tiêm vắc-xin BCG, thì khi tiêm vắc-xin ho gà DTP toàn tế bào có 50% ca bị sốt, 60% có các triệu chứng toàn thân. Tương tự, với vắc-xin ngừa bệnh sởi/sởi - quai bị - rubella có từ 5-15% trẻ bị sốt, 5% ca nổi ban toàn thân, riêng uốn ván có 10% sốt và 25% ca bị kích thích toàn thân.

Phản ứng sau tiêm nặng

Sẽ gây ra nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe và tính mạng của người được tiêm vắc-xin, dẫn đến phải nhập viện, di chứng tàn tật hoặc tử vong. Phản ứng nghiêm trọng này rất hiếm gặp. Đơn cử như vắc-xin BCG, tỷ lệ ca nặng dao động từ 0,19 - 1.000 ca/1 triệu liều vắc-xin được chích. Thời gian xuất hiện của mỗi phản ứng nặng cũng khác nhau. Nếu như biểu hiện viêm hạch có mủ thường xuất hiện từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 6 sau khi tiêm, thì phản ứng viêm xương, nhiễm khuẩn BCG lan tỏa lại xuất hiện sau 1-12 tháng.

Hay như ở vắc-xin viêm gan siêu vi B, nguy cơ sốc phản vệ sau khi chích chỉ có 1,1 ca/1 triệu liều được chích và thường xảy ra trong vòng một giờ sau tiêm. Hoặc vắc-xin viêm não Nhật Bản (dạng bất hoạt) có phản ứng biểu hiện thần kinh (như viêm não, bệnh não, thần kinh ngoại biên) cũng chỉ có tỷ lệ 1-2,3 ca/1 triệu liều. Vắc-xin sởi/sởi - quai bị/sởi - quai bị - rubella có thể gây co giật, sốt xuất hiện kéo dài từ 6-12 ngày, giảm tiểu cầu từ 15-35 ngày và cũng có khi sốc phản vệ nhưng với tỷ lệ rất thấp, chỉ từ 1-330ca/1 triệu liều chích.

Tuy nhiên, cả phản ứng nhẹ và phản ứng nặng đều liên quan đến nhiều yếu tố, có thể do vắc-xin, nhưng có khi do vấn đề bảo quản, cách tiêm chủng hay đơn giản là do người bệnh quá lo lắng...

Phản ứng liên quan đến vắc-xin gây ra do một hoặc nhiều thành phần của vắc-xin. Nó cũng là phản ứng của từng cá thể với đặc tính vốn có của vắc-xin, ngay cả khi vắc-xin đã được sản xuất, bảo quản, vận chuyển và chỉ định một cách chính xác.

Phản ứng liên quan đến sai sót tiêm chủng: gây ra bởi việc bảo quản, vận chuyển, chỉ định và tiêm vắc-xin không đúng.

Vì sợ bị kim chích gây đau nên một số trẻ có tâm lý lo lắng khi tiêm. Chính tâm lý lo sợ khiến cơ thể xảy ra phản ứng như: ngất xỉu, thở nhanh, choáng váng, chóng mặt và khó thở… và thường xảy ra ở học sinh nữ. Khi một học sinh này lo sợ sẽ dễ khiến học sinh khác lo sợ theo. Phản ứng sau tiêm do tâm lý sợ sẽ gặp nhiều ở trẻ từ năm tuổi trở lên. Để hạn chế phản ứng sau tiêm do tâm lý đối với trẻ, phụ huynh nên cho trẻ tiêm ở phường/xã, ít tiếp xúc với bạn bè mà chỉ có cha mẹ đi theo. Khi chích ở trường, trẻ cần uống thêm nước trà đường, ăn sáng trước khi chủng ngừa, tránh nguy cơ hạ đường huyết càng khiến trẻ dễ hồi hộp, lo sợ.

Phản ứng sau tiêm vắc-xin có cả những trường hợp không rõ nguyên nhân do thiếu các thông tin liên quan đến việc tiêm chủng. Có những tình huống trùng hợp ngẫu nhiên, không phải do vắc-xin gây ra mà là do một số nguyên nhân khác như do bệnh lý sẵn có của trẻ.

Nguồn: phunuonline.com.vn

Đăng ký khám, tư vấn




Mời nhập mã xác nhận ở trên (In hoa và viết thường):

Tại sao nên chọn bệnh viện đa khoa MEDLATEC

Bệnh viện đa khoa với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế.
Thăm khám bởi đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Cơ sở vật chất, máy móc trang thiết bị hiện đại
Áp dụng thanh toán bảo hiểm y tế và các bảo hiểm khác lên tới 100%
Quy trình khám chữa bệnh nhanh chóng, thuận tiện
Chi phí khám chữa bệnh hợp lý.

Tin cùng chuyên mục

Siêu âm 4 chiều vào thời điểm nào thích hợp nhất?

Siêu âm 4 chiều vào thời điểm nào thích hợp nhất?

Siêu âm thai là việc làm quan trọng trong thai kỳ, không chỉ giúp mẹ nhìn thấy hình ảnh của con mà còn theo dõi được sự phát triển của bé yêu qua từng thời kỳ. Ngày nay, Y học ngày càng phát triển, kỹ thuật siêu âm tiên tiến hơn, siêu âm 4 chiều được mọi người sử dụng nhiều nhất.
Ngày 14/06/2019
Siêu âm phụ khoa phát hiện những căn bệnh tế nhị

Siêu âm phụ khoa phát hiện những căn bệnh tế nhị

Bệnh phụ khoa là một trong những căn bệnh thường gặp ở phụ nữ. Nhiều thống kê cho rằng, chị em ai cũng ít nhất một lần bị căn bệnh phụ khoa nào đó trong đời. Chính vì thế mà việc siêu âm phụ khoa càng trở nên quan trọng. Siêu âm giúp bạn phát hiện ra những căn bệnh tế nhị của cơ thể.
Ngày 14/06/2019
Tầm quan trọng của siêu âm đầu dò đối với sức khỏe con người

Tầm quan trọng của siêu âm đầu dò đối với sức khỏe con người

Đối với chị em phụ nữ, các bệnh lý phụ khoa không còn xa lạ. Việc phát hiện kịp thời và điều trị hợp lý vì thế vô cùng quan trọng, trong đó siêu âm đầu dò là phương pháp hữu hiệu giúp phát hiện ra các bệnh lý đó.
Ngày 13/06/2019
Tổng quan về siêu âm vú và những điều bạn cần biết

Tổng quan về siêu âm vú và những điều bạn cần biết

Ung thư vú là một căn bệnh khá phổ biến ở nước ta và gây nguy cơ tử vong cao cho phụ nữ. Việc phát hiện sớm ung thư vú là vô cùng cần thiết, vì thế siêu âm vú là việc làm quan trọng khi nhận thấy có dấu hiệu bất thường. Siêu âm vú là gì, vì sao cần siêu âm, bài viết này sẽ giải đáp thắc mắc cho bạn.
Ngày 12/06/2019
1900 565656