Polyp âm đạo: Những điều phụ nữ nên biết

1. Polyp âm đạo là gì?

Polyp âm đạo là một tổn thương dạng polyp phát triển từ mô của thành âm đạo. Tổn thương có thể xuất hiện dưới dạng một khối nhỏ có cuống hoặc bám trực tiếp vào niêm mạc âm đạo. Kích thước và hình thái polyp ở mỗi người có thể khác nhau.

Polyp thường bám trực tiếp vào niêm mạc ở thành âm đạo

2. Nguyên nhân gây polyp âm đạo và triệu chứng gặp phải

Hiện nay vẫn chưa xác định được chính xác nguyên nhân làm xuất hiện polyp âm đạo. Các triệu chứng ở từng người bệnh cũng không hoàn toàn giống nhau. Dưới đây là những yếu tố được cho là làm tăng nguy cơ xuất hiện tổn thương này và các triệu chứng thường gặp phải:

2.1. Các yếu tố có thể liên quan đến sự hình thành polyp âm đạo

Một số yếu tố có thể liên quan đến sự hình thành hoặc phát triển của polyp gồm

- Thay đổi nội tiết tố: Một số polyp âm đạo có đặc điểm nhạy cảm với hormone estrogen và progesterone. Vì vậy, tổn thương có thể gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, thai kỳ hoặc những giai đoạn có thay đổi nội tiết.

- Một số tổn thương do quá trình sinh thường, quan hệ tình dục mạnh, thực hiện thủ thuật vùng sinh dục có thể liên quan đến sự phát triển của một số tổn thương dạng polyp.

- Thay đổi mô tại vùng âm đạo: Sự tăng sinh bất thường của mô liên kết và mô đệm có thể góp phần hình thành polyp.

2.2. Triệu chứng

Không phải trường hợp nào mắc phải bệnh lý này cũng gây nên triệu chứng. Tổn thương có thể được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa định kỳ. Nếu polyp phát triển với kích thước lớn nằm ở vị trí dễ bị cọ xát hoặc xuất hiện tổn thương trên bề mặt, người bệnh có thể xuất hiện những triệu chứng như:

- Ra máu bất thường ở âm đạo, thường là ra máu sau quan hệ, hoặc chảy máu khi polyp bị cọ xát.

- Dịch âm đạo có thể tăng lên nếu đồng thời có viêm nhiễm.

- Cảm giác vướng hoặc cộm khi đi lại, quan hệ tình dục.

- Khối bất thường ở vùng âm đạo: Một số trường hợp có thể tự sờ thấy hoặc nhìn thấy một khối nhỏ ở cửa âm đạo.

Nếu phát triển với kích thước lớn, polyp âm đạo có thể gây cảm giác vướng, cộm khi quan hệ tình dục

3. Mức độ nguy hiểm của polyp âm đạo như thế nào?

Phần lớn polyp âm đạo là tổn thương lành tính và không phải ung thư. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại tổn thương, kích thước, vị trí, triệu chứng đi kèm và kết quả mô bệnh học nếu có: 

- Chảy máu khi bị cọ xát, đặc biệt trong hoặc sau quan hệ tình dục.

- Cảm giác cộm, vướng hoặc khó chịu khi đi lại và sinh hoạt.

- Đau hoặc khó chịu khi quan hệ. Bề mặt polyp có thể bị trợt, loét hoặc chảy máu nếu thường xuyên chịu tác động cơ học.

- Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu tổn thương có kích thước lớn hoặc triệu chứng kéo dài.

Phần lớn polyp âm đạo lành tính và nguy cơ ác tính rất thấp. Tuy nhiên, trên thực tế không phải lúc nào cũng có thể xác định chắc chắn bản chất của một khối tổn thương chỉ dựa vào hình dạng hoặc triệu chứng. Do đó, nếu khối có đặc điểm bất thường, phát triển nhanh, chảy máu dễ dàng, loét, có màu sắc hoặc bề mặt bất thường, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết hoặc cắt bỏ tổn thương để làm giải phẫu bệnh.

4. Chẩn đoán và điều trị polyp âm đạo 

Quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh lý này thường gồm các phương pháp sau:

4.1. Chẩn đoán

Khi nghi ngờ có polyp âm đạo, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng với các phương pháp cận lâm sàng phù hợp:

- Khám phụ khoa:

Bác sĩ sẽ thăm khám phụ khoa bằng mỏ vịt để quan sát âm đạo và cổ tử cung đồng thời đánh giá:+ Vị trí của khối tổn thương.

+ Kích thước và số lượng polyp.

+ Hình dạng, màu sắc và bề mặt polyp.

+ Khối có cuống hay bám rộng vào thành âm đạo.

+ Tình trạng chảy máu, loét hoặc viêm tại chỗ.

- Sinh thiết hoặc cắt bỏ tổn thương làm giải phẫu bệnh:

Không phải tất cả trường hợp đều cần sinh thiết ngay. Tuy nhiên, nếu tổn thương có đặc điểm bất thường, gây chảy máu, có kích thước lớn, tái phát hoặc khó xác định bản chất qua khám lâm sàng, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để xét nghiệm.

Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ cắt toàn bộ polyp và gửi mẫu đến phòng xét nghiệm để làm giải phẫu bệnh. Kết quả giúp xác định chính xác loại tổn thương và có cần theo dõi hoặc điều trị thêm hay không.

Bác sĩ thăm khám phụ khoa đánh giá tình trạng polyp của bệnh nhân

4.2. Điều trị

Không phải mọi trường hợp polyp âm đạo đều cần can thiệp ngay. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp dựa trên kích thước polyp, vị trí, triệu chứng, đặc điểm của tổn thương và mức độ nghi ngờ bất thường:

• Theo dõi định kỳ:

Nếu polyp có kích thước nhỏ, không gây nên triệu chứng khó chịu, không nghi ngờ ung thư, người bệnh có thể được hẹn tái khám định kỳ để theo dõi.

• Cắt polyp:

Cắt polyp thường được bác sĩ chỉ định đối với các trường hợp sau:

- Polyp có kích thước lớn hoặc tăng kích thước nhanh theo thời gian.

- Polyp gây ra các triệu chứng như chảy máu âm đạo bất thường, ra máu sau quan hệ, đau hoặc cảm giác cộm, vướng trong âm đạo,...

- Nghi ngờ polyp không phải tổn thương lành tính, có hình dạng hoặc bề mặt bất thường hoặc không thể phân biệt với các tổn thương tiền ung thư hay ung thư qua thăm khám lâm sàng.

- Polyp tái phát nhiều lần sau điều trị hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Thủ thuật thường diễn ra trong thời gian ngắn, ít chảy máu, ít đau và có thể xuất viện trong ngày. Sau khi cắt bỏ polyp, mẫu mô thường được gửi tới phòng xét nghiệm để thực hiện giải phẫu bệnh.

• Điều trị nguyên nhân đi kèm:

Nếu bệnh nhân có viêm âm đạo, viêm cổ tử cung,... bác sĩ sẽ kết hợp điều trị nguyên nhân để giảm thiểu nguy cơ tái phát.

4.3. Chăm sóc sau khi cắt polyp âm đạo

Sau điều trị, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau để quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi hơn:

- Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng với nước sạch và thay đồ lót hàng ngày. Tuyệt đối không thực hiện các phương pháp thụt rửa âm đạo.

- Kiêng quan hệ tình dục 2 - 4 tuần hoặc theo chỉ dẫn từ bác sĩ.

- Nếu được kê thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau,... người bệnh cần sử dụng đúng chỉ định.

- Tái khám đúng hẹn để bác sĩ kiểm tra khả năng làm lành của vết thương và tư vấn kết quả giải phẫu bệnh (nếu cần).

Polyp âm đạo thường là tổn thương lành tính nhưng không và không phải trường hợp nào cũng cần cắt bỏ. Vì các khối bất thường ở âm đạo có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, người bệnh không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào hình dạng của khối. 

Khám phụ khoa là bước cần thiết để xác định tổn thương và lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp. Quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.