1. Các chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu phổ biến

Trước khi tìm hiểu các chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu, chúng ta cần giải đáp thắc mắc: Liệu xét nghiệm máu có tìm được ra ung thư tuyến giáp hay không?

1.1. Xét nghiệm máu có tìm ra ung thư tuyến giáp không? 

Thực tế, xét nghiệm máu đơn thuần không thể dùng để khẳng định một người có bị ung thư tuyến giáp hay không ở giai đoạn khởi phát.

Mặc dù vậy, xét nghiệm máu chuyên sâu nhằm tìm kiếm các dấu ấn sinh học lại giữ một vai trò cực kỳ quan trọng và không thể thay thế. Các dấu ấn này là những loại protein hoặc hormone đặc hiệu do tế bào tuyến giáp hoặc chính các tế bào ung thư tiết ra và giải phóng vào trong hệ tuần hoàn. 

Khi nồng độ của chúng tăng cao vượt ngưỡng bình thường, đó là tín hiệu cảnh báo nguy cơ cao buộc bác sĩ phải chỉ định các phương pháp chuyên sâu hơn. Đặc biệt, đối với những bệnh nhân đã tiếp nhận điều trị, xét nghiệm máu là công cụ quan trọng, kết hợp cùng siêu âm cổ định kỳ để theo dõi phác đồ, tiên lượng bệnh và phát hiện sớm tình trạng tái phát hoặc di căn xa.

Liệu xét nghiệm máu có tìm ra ung thư tuyến giáp hay không là câu hỏi của nhiều người

1.2. Các chỉ số dấu ấn ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu

Các chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu dùng để phân tích chuyên sâu bao gồm:

1.2.1. Chỉ số Thyroglobulin (Tg)

Đây là một loại glycoprotein được sản xuất bởi các tế bào nang tuyến giáp bình thường và tế bào ung thư tuyến giáp thể biệt hóa (bao gồm thể nhú và thể nang). Ở người bình thường chưa cắt giáp, Tg luôn duy trì ở một nồng độ ổn định. Khi chỉ số Tg tăng vọt, nó phản ánh một sự xáo trộn lớn trong mô giáp (viêm giáp, bướu cổ tiến triển hoặc ung thư). 

Đặc biệt, đối với bệnh nhân đã phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và điều trị bằng iod phóng xạ, mục tiêu chỉ số Tg sẽ giảm xuống mức không phát hiện được (thường dưới ngưỡng phát hiện của xét nghiệm). Nếu Tg tăng trở lại trong các kỳ tái khám, đây là dấu hiệu cảnh báo quan trọng gợi ý bệnh tồn dư hoặc tái phát, buộc bác sĩ chỉ định đánh giá thêm (siêu âm cổ, xạ hình toàn thân, chẩn đoán hình ảnh). Tuy nhiên, Tg tăng không đồng nghĩa chắc chắn tái phát - cần kết hợp với xu hướng thay đổi qua nhiều lần đo, kết quả Anti-Tg và hình ảnh học để kết luận.

1.2.2. Chỉ số Anti-Thyroglobulin (Anti-Tg)

Anti-Tg là một loại kháng thể tự miễn do cơ thể sản sinh ra để chống lại Thyroglobulin. Bản chất của Anti-Tg không phải là dấu ấn ung thư trực tiếp, nhưng việc định lượng chỉ số này lại mang tính bắt buộc đi kèm với Tg. Sự xuất hiện của Anti-Tg với nồng độ cao sẽ làm sai lệch, che giấu kết quả thực của Tg, gây ra hiện tượng âm tính giả. Vì vậy, bác sĩ luôn nhìn vào cặp chỉ số Tg và Anti-Tg song hành để đánh giá bệnh lý.

1.2.3. Chỉ số Calcitonin

Đây là một loại hormone peptide được tiết ra bởi các tế bào parafollicular (tế bào C) của tuyến giáp, có nhiệm vụ điều hòa nồng độ canxi trong máu. Calcitonin là chỉ số đặc hiệu nhất để chẩn đoán và theo dõi ung thư tuyến giáp thể tủy. Chỉ định xét nghiệm Calcitonin thường được đưa ra trong những tình huống cụ thể: có tiền sử gia đình ung thư tuyến giáp thể tủy hoặc hội chứng MEN2, nhân giáp có đặc điểm siêu âm nghi ngờ, tế bào học không rõ ràng, hoặc trước khi phẫu thuật tuyến giáp. Khi tế bào C bị ung thư hóa, lượng Calcitonin sản sinh ra sẽ tăng lên nhiều lần so với bình thường.

1.2.4. Chỉ số CEA (Carcinoembryonic Antigen)

Mặc dù CEA là một dấu ấn ung thư tổng hợp thường tăng trong các bệnh lý ác tính đường tiêu hóa, nhưng trong bệnh lý tuyến giáp, CEA phối hợp chặt chẽ với Calcitonin để đánh giá mức độ tiến triển, thể tích khối u và tiên lượng mức độ di căn của ung thư tuyến giáp thể tủy.

Các chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu cơ bản và chuyên sâu

2. Sự nguy hiểm của ung thư tuyến giáp 

Nhiều người thường chủ quan cho rằng ung thư tuyến giáp có tiên lượng tốt và tỷ lệ chữa khỏi cao nên không đáng ngại. Tuy nhiên, sự hiểm nguy của căn bệnh này lại nằm ở những đặc tính sinh học âm thầm và phức tạp:

• Sự tiến triển thầm lặng ở giai đoạn đầu: Ở giai đoạn khởi phát, khối u không hề gây ra bất kỳ cảm giác đau đớn, sưng tấy hay khó chịu. Người bệnh vẫn ăn uống, làm việc và sinh hoạt hoàn toàn bình thường, khiến bệnh dễ bị bỏ qua, tạo điều kiện cho khối u âm thầm phát triển, ăn sâu vào các mô lành xung quanh.
• Nguy cơ xâm lấn tại chỗ và chèn ép cơ quan lân cận như xâm lấn vào dây thần kinh thanh quản, chèn ép khí quản và thực quản.
• Mức độ nguy hại của các thể hiếm gặp: Ung thư tuyến giáp thể tủy và thể không biệt hoá rất nguy hiểm. Ung thư tuyến giáp thể tủy có xu hướng di căn hạch cổ rất sớm và mang tính chất di truyền gia đình phức tạp. Thể không biệt hóa có khả năng di căn xa đến phổi, xương, não một cách nhanh chóng và có tỷ lệ đáp ứng điều trị thấp.

Ung thư tuyến giáp là bệnh lý không thể chủ quan và lơ là

3. Khi nào bạn cần thực hiện xét nghiệm tầm soát 

Các dấu ấn Tg, Anti-Tg và Calcitonin không phải là xét nghiệm sàng lọc ung thư tuyến giáp cho người khỏe mạnh. Để phát hiện bất thường tuyến giáp, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và siêu âm tuyến giáp, sau đó là chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) khi cần thiết. Xét nghiệm dấu ấn máu được chỉ định trong các tình huống cụ thể theo đánh giá của bác sĩ. Các nhóm đối tượng nguy cơ cao với ung thư tuyến giáp, cần được thăm khám tầm soát bao gồm: 

• Tự sờ thấy khối u bất thường lồi lên ở vùng cổ trước hoặc xuất hiện hạch bạch huyết sưng to ở vùng cổ quanh tai.
• Bị khàn tiếng, thay đổi giọng nói đột ngột kéo dài trên 3 tuần mà không phải do viêm họng thông thường, kèm theo cảm giác nuốt vướng, nghẹn khi nuốt nước bọt.
• Trong gia đình có người thân mắc các bệnh lý về tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp thể tủy. 
• Bệnh nhân sau phẫu thuật cắt giáp điều trị ung thư, việc xét nghiệm các chỉ số Tg, Anti-Tg, Calcitonin định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 1 năm một lần là bắt buộc để kiểm soát nguy cơ tái phát.

Có nhiều dấu hiệu bất thường có thể liên quan đến ung thư tuyến giáp 

4. Một số phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp khác và hướng điều trị

Để đưa ra một kết luận chẩn đoán xác định chính xác, bác sĩ thường kết hợp đánh giá chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu cùng các phương pháp chẩn đoán khác như siêu âm tuyến giáp dòng cao, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, chụp CT hay MRI vùng cổ,...

Tùy thuộc vào thể bệnh, giai đoạn và kích thước khối u, bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, có thể là phẫu thuật, điều trị bằng iod phóng xạ hay liệu pháp hormon thay thế.

Siêu âm tuyến giáp có thể giúp phát hiện ung thư tuyến giáp

Nhìn chung, các chỉ số ung thư tuyến giáp trong xét nghiệm máu như Tg, Anti-Tg hay Calcitonin kết hợp với các chẩn đoán khác sẽ giúp bác sĩ xác định mức độ bệnh chính xác hơn, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp. Quan trọng hơn, bạn nên đi thăm khám định kỳ hoặc ngay khi có triệu chứng bất thường tại các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế MEDLATEC. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ chi tiết hơn.