1. Các dạng rối loạn tuyến giáp và nguyên nhân gây bệnh

tuyến giáp có nhiệm vụ sản xuất ra những loại hormone quan trọng, tham gia các quá trình chuyển hóa. Đây là cơ quan có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của tim mạch, hệ thần kinh, sự phát triển trí não ở trẻ nhỏ và chức năng sinh sản ở người trưởng thành. 

Rối loạn tuyến giáp không đơn thuần là một loại bệnh đơn lẻ mà cần hiểu đây là một nhóm bệnh

Rối loạn tuyến giáp là những bất thường về chức năng cũng như cấu trúc của tuyến giáp. Dưới đây là 2 nhóm rối loạn chính:

Rối loạn chức năng

Là tình trạng cường giáp hoặc suy giáp. Trong đó: 

- Cường giáp: Là tình trạng tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone dẫn đến tốc độ chuyển hóa của cơ thể tăng đáng kể và không cần thiết. Những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng cường giáp là bệnh Basedow, bướu nhân độc hoặc viêm giáp giai đoạn đầu. 

Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp phải những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như rối loạn nhịp tim, rung nhĩ, yếu cơ, sụt cân bất thường, thậm chí gây ra cơn bão giáp làm tăng nguy cơ tử vong. Khi có sốt cao, tim đập rất nhanh, lú lẫn, cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay, không nên tự theo dõi tại nhà.

- suy giáp: Là tình trạng tuyến giáp hoạt động không hiệu quả hoặc không sản xuất đủ hormone cần thiết để duy trì những hoạt động sống đang diễn ra trong cơ thể. Do đó, quá trình chuyển hóa của cơ thể sẽ bị chậm lại. Nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng suy giáp là bệnh tự miễn viêm Hashimoto, tình trạng thiếu i-ốt, phẫu thuật hay xạ trị, do một số loại thuốc điều trị hay yếu tố bẩm sinh,...

Nếu không được phát hiện cũng như điều trị sớm, tình trạng suy giáp cũng gây ra nhiều vấn sức khỏe, chẳng hạn như xơ vữa động mạch, rối loạn mỡ máu, suy tim, hôn mê phù niêm với nguy cơ tử vong cao, chậm phát triển ở trẻ, tăng nguy cơ sảy thai,...

Rối loạn cấu trúc

Bao gồm các trường hợp có bướu giáp, ung thư giáp. Trong đó: 

- Bướu giáp: Là tình trạng thiếu i-ốt mạn tính hoặc cũng có thể do thừa i-ốt hoặc một số bệnh tự miễn.

- Ung thư giáp: Tình trạng này có thể liên quan đến yếu tố di truyền, hoặc do viêm giáp mạn tính hay các trường hợp bị phơi nhiễm phóng xạ.

- Viêm giáp bán cấp, viêm giáp sau sinh: Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những vấn đề này là do bị nhiễm virus hoặc liên quan đến yếu tố miễn dịch.

2. Triệu chứng rối loạn tuyến giáp

Tình trạng rối loạn tuyến giáp thường gây ra nhiều triệu chứng khác nhau và dễ gây nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Nhìn chung, người bệnh thường có một số biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, dù không phải làm việc nặng nhọc, tăng hoặc giảm cân bất thường, rối loạn thân nhiệt,... 

Người bị rối loạn tuyến giáp thường có biểu hiện mệt mỏi

Bên cạnh đó, tùy vào từng dạng rối loạn tuyến giáp mắc phải, bệnh nhân sẽ có những triệu chứng khác nhau. Chẳng hạn: 

- Đối với những người bệnh bị cường giáp: Bệnh nhân thường xuất hiện các triệu chứng như hồi hộp, tim đập nhanh hơn bình thường, hay bị run tay, sụt cân không rõ nguyên nhân, dễ cáu gắt, mất ngủ.

- Đối với những trường hợp bị suy giáp: Bệnh nhân dễ bị tăng cân, thường xuyên bị uể oải, da khô, rụng tóc nhiều, giảm trí nhớ,...

- Ngoài ra, một số trường hợp rối loạn tuyến giáp còn biểu hiện rõ ở vùng cổ, có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy khối bất thường ở vùng cổ. 

Tuy nhiên, chỉ với những triệu chứng nêu trên thì chưa đủ để khẳng định người bệnh có bị rối loạn tuyến giáp hay không. Để đưa ra kết luận chính xác hơn, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện các phương pháp chẩn đoán bệnh như xét nghiệm máu, siêu âm tuyến giáp để phát hiện những bất thường về cấu trúc tuyến giáp, sinh thiết nếu nghi ngờ u ác tính,....

3. Phương pháp điều trị rối loạn tuyến giáp

Tùy theo tình trạng và mức độ rối loạn tuyến giáp, bác sĩ sẽ đưa ra các phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân cụ thể. Dưới đây là một số cách điều trị bệnh thường được áp dụng: 

- Điều trị nội khoa:

+ Đối với những trường hợp bị cường giáp: Bác sĩ sẽ có thể chỉ định người bệnh dùng thuốc kháng giáp tổng hợp để để kiểm soát quá trình sản xuất hormone giáp. Bên cạnh đó, người bệnh có thể dùng kết hợp với thuốc chẹn beta để khắc phục các triệu chứng như run tay hay tình trạng tim đập nhanh. 

+ Đối với những trường hợp suy giáp: Người bệnh có thể cần dùng hormone giáp tổng hợp để ổn định chức năng tuyến giáp và giảm bướu cổ.

- Bổ sung i-ốt: Phương pháp này phù hợp với những trường hợp bị bướu cổ do thiếu i-ốt. Người bệnh nên dùng muối i-ốt để chế biến món ăn và bổ sung vào thực đơn những loại thực phẩm có chứa nhiều i-ốt như rong biển, tảo biển,... Một số nghiên cứu cho thấy kẽm và selen có vai trò trong chuyển hóa hormone giáp, tuy nhiên bằng chứng về hiệu quả bổ sung các vi chất này để điều trị bướu giáp còn chưa đủ mạnh và chưa được đưa vào khuyến cáo điều trị chính thức. Người bệnh không nên tự ý dùng liều cao khi chưa có chỉ định của bác sĩ. 

- Điều trị bằng i-ốt phóng xạ: Phương pháp này thường được chỉ định cho người bệnh Basedow hoặc bướu nhân độc giáp. Tác dụng của phương pháp này là phá hủy mô giáp và giảm sản xuất hormone giáp. Sau điều trị, người bệnh thường phải dùng thuốc hormone tổng hợp lâu dài hoặc suốt đời. 

- Phẫu thuật: Thường được chỉ định trong trường hợp có bướu to kèm theo nhiều triệu chứng khó chịu. Bác sĩ có thể cắt một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp tùy theo tình trạng bệnh. Sau phẫu thuật, bệnh nhân bổ sung hormone giáp tổng hợp suốt đời.

Ngoài ra, những trường hợp rối loạn tuyến giáp gây bướu cổ nhưng với kích thước nhỏ và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, người bệnh không cần điều trị. Tuy nhiên, bệnh nhân cần thường xuyên theo dõi sức khỏe tái khám định kỳ 6 - 12 tháng/lần. 

Dấu hiệu cần đi khám ngay: Nếu xuất hiện tim đập rất nhanh kèm sốt cao, lú lẫn, hoặc ngược lại như lơ mơ, chậm chạp, thân nhiệt giảm thấp. Chúng đều có thể là dấu hiệu của tình trạng cấp cứu do nguyên nhân từ tuyến giáp. Người bệnh cần đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức, không nên tự theo dõi tại nhà.

Siêu âm là cách nhận biết dấu hiệu bất thường về cấu trúc tuyến giáp

Rối loạn tuyến giáp là nhóm bệnh có thể xuất hiện ở nhiều đối tượng khác nhau và có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. 

Do đó, bạn không nên chủ quan. Nếu nằm trong nhóm đối tượng nguy cơ cao hoặc có biểu hiện bất thường, bạn có thể liên hệ đến Hệ thống Y tế MEDLATEC qua tổng đài 1900 56 56 56 để được các tổng đài viên tư vấn chi tiết về cách đặt lịch khám sớm.