1. Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không?

Việc có nên cho trẻ bú lại sau khi ọc sữa cần dựa trên tình trạng cụ thể của bé. Cha mẹ không nên áp dụng một cách cứng nhắc mà cần quan sát các dấu hiệu đi kèm.

1.1. Hiểu về hiện tượng ọc sữa ở trẻ sơ sinh

Ọc sữa là hiện tượng sữa từ dạ dày hoặc thực quản chảy ngược ra ngoài qua miệng sau khi trẻ bú. Đây là tình trạng rất phổ biến ở Trẻ sơ sinh, đặc biệt trong 6 tháng đầu đời.

Khác với nôn ói bệnh lý, ọc sữa thường xảy ra với lượng ít, trẻ vẫn tỉnh táo, bú tốt và tăng cân bình thường. Hiện tượng này chủ yếu xuất hiện do: 

liên quan đến đặc điểm sinh lý của hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.

• Cơ thắt thực quản dưới của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh nên sữa dễ trào ngược lên trên.
• Dạ dày trẻ còn nhỏ, dung tích chứa sữa hạn chế.
• Trẻ nằm nhiều, chưa thể ngồi hoặc bế thẳng sau bú.
• Bú quá no hoặc bú quá nhanh.
• Nuốt nhiều hơi trong lúc bú.
• Mặc quần áo hoặc tã quá chật gây tăng áp lực lên bụng.

Trong đa số trường hợp, ọc sữa là hiện tượng sinh lý và sẽ giảm dần khi trẻ lớn hơn, đặc biệt là sau 6 - 12 tháng tuổi.

Những tháng đầu sau sinh trẻ rất dễ bị ọc sữa

1.2. Trường hợp trẻ sơ sinh bị ọc sữa có thể cho bú lại

Để đưa ra quyết định trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không, cha mẹ cần quan sát các biểu hiện của con. Trẻ có thể bú lại nếu:

• Lượng sữa ọc ra ít.
• Trẻ vẫn tỉnh táo, không quấy khóc.
• Trẻ không có dấu hiệu khó thở.
• Sau khi ọc sữa trẻ vẫn có dấu hiệu đói như: tìm vú, mút tay,... hoặc trẻ chưa được bú đủ thời gian như bình thường.
• Trẻ không bị tím tái hay sặc sữa.

Trong trường hợp này, cha mẹ có thể chờ khoảng 10 - 20 phút rồi cho trẻ bú lại. Khoảng thời gian chờ này sẽ giúp dạ dày trẻ ổn định hơn và giảm nguy cơ tiếp tục bị trào ngược.

1.3. Trường hợp trẻ sơ sinh bị ọc sữa không nên cho bú lại

Nếu trẻ bị ọc sữa và xuất hiện các tình trạng như: ho, sặc liên tục, khó thở, thở nhanh bất thường, da môi tím tái, ngủ gà, li bì, nôn vọt thành dòng, bụng chướng,... mẹ không nên cho trẻ bú lại. Đây là những biểu hiện nguy hiểm, cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và đánh giá để loại trừ các bệnh lý tiêu hóa hoặc hô hấp. Ngoài ra nếu trẻ có dấu hiệu no cũng nên dừng lại.

2. Hướng dẫn xử trí khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa

Khi đã trả lời được câu hỏi “trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không”, cha mẹ hãy lưu tâm để xử trí đúng cách trong tình huống này:

2.1. Bình tĩnh và bế trẻ ở tư thế an toàn

Ngay khi trẻ ọc sữa, hãy nghiêng đầu trẻ sang một bên và bế trẻ ở tư thế thẳng đứng để sữa dễ thoát ra ngoài và giảm nguy cơ hít sặc. Cha mẹ hãy dùng một chiếc khăn mềm sạch, lau miệng, cằm và mũi cho trẻ.

Mẹ nên bình tĩnh, bế thẳng con sau khi trẻ bị ọc sữa

2.2. Vỗ ợ hơi cho con

Cha mẹ nên bế trẻ tựa lên vai của mình để phần cổ và đầu của trẻ được nâng đỡ. Hãy khum bàn tay của mình lại, vỗ nhẹ vào giữa lưng trẻ theo từ dưới lên trên trong khoảng 5 - 15 phút. Việc làm này sẽ giúp loại bỏ không khí trong dạ dày của trẻ để giảm tình trạng ọc sữa.

2.3. Theo dõi biểu hiện của trẻ

Đây là việc cha mẹ nên làm để quyết định trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không. Nếu trẻ vẫn khỏe mạnh, màu sắc da, nhịp thở bình thường thì không đáng lo ngại và có thể cho bé bú tiếp nếu trẻ còn biểu hiện đói. Trường hợp trẻ đã có dấu hiệu no, có thể tạm ngưng bữa đó.

2.4. Những sai lầm nên tránh khi trẻ bị ọc sữa

Thực tế cho thấy không ít trẻ bị ọc sữa nghiêm trọng hơn hoặc thường xuyên tái diễn tình trạng này do sự xử trí sai cách của cha mẹ. Điển hình trong đó là một số sai lầm như: 

• Bế xốc trẻ lên ngay lập tức khi phát hiện con bị ọc sữa. Việc làm này dễ khiến trẻ khó chịu hơn và tăng nguy cơ sặc.
• Ép trẻ bú bù quá nhiều do nghĩ rằng trẻ đã trớ hết lượng sữa vừa bú. Nếu trẻ bú lại quá no sẽ dễ tiếp tục tái diễn tình trạng ọc sữa.
• Để trẻ nằm ngay sau khi bú mà không vỗ ợ hơi khiến cho sữa trào ngược lên thực quản và dẫn đến ọc sữa.
• Mặc quần áo quá chật làm tăng áp lực lên ổ bụng và thúc đẩy tình trạng trào ngược.

Sau khi bị ọc sữa, cha mẹ cần cho con mặc quần áo nhẹ, thoáng để tránh tăng áp lực lên bụng trẻ

3. Làm cách để hạn chế tình trạng ọc sữa ở trẻ sơ sinh?

Để hạn chế việc phải băn khoăn trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không, cha mẹ nên áp dụng các biện pháp hạn chế nguy cơ này ở trẻ: 

• Khi trẻ bú, hãy để trẻ ở tư thế đầu cao hơn thân mình, cổ thẳng hàng với cơ thể và không bị gập để giúp sữa đi xuống dạ dày dễ dàng hơn.
• Cho trẻ bú theo nhu cầu, tránh ép trẻ bú hết bình hoặc kéo dài thời gian bú quá lâu, cho trẻ bú liên tục ngay cả khi con đã no.
• Giảm lượng sữa mỗi lần bú và tăng số lần bú trong ngày để giúp dạ dày không bị quá tải.
• Sau khi bú nên bế trẻ ở tư thế thẳng đứng trong khoảng 20 - 30 phút và không rung lắc mạnh.
• Kiểm tra núm ti bình sữa để đảm bảo dòng sữa không chảy quá nhanh hoặc lỗ ti quá lớn khiến trẻ nuốt nhiều hơi và dễ bị sặc trong quá trình bú bình. 

Như vậy, trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không phụ thuộc vào mức độ ọc sữa và biểu hiện của trẻ sau đó. Trong đa số trường hợp, cha mẹ có thể cho trẻ bú lại nếu bé vẫn còn đói, nhưng nên đợi khoảng 15 - 30 phút, cho bú với lượng nhỏ và tuyệt đối không ép bú. Nếu trẻ có các dấu hiệu như: nôn vọt thành tia nhiều lần, chậm tăng cân hoặc sụt cân, da khô, môi khô, tiểu ít, khóc không có nước mắt, thóp lõm, nôn dịch xanh hoặc có lẫn máu, tím tái, khó thở,... cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay.

Trường hợp cần sự hỗ trợ y tế để khắc phục các vấn đề sức khỏe của trẻ, cha mẹ có thể liên hệ trực tiếp Hotline của Hệ thống Y tế MEDLATEC: 1900 56 56 56.