1. Viêm ngứa phụ khoa là gì? Nguyên nhân nào gây ra tình trạng này?

Viêm ngứa phụ khoa là tình trạng viêm tại cơ quan sinh dục nữ kèm theo cảm giác ngứa, nóng rát hoặc khó chịu. Âm đạo vốn tồn tại một hệ vi sinh tự nhiên gồm nhiều loại vi khuẩn có lợi và có hại. Trong điều kiện bình thường, các lợi khuẩn giúp duy trì độ pH ổn định, tạo hàng rào bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, vi khuẩn, nấm hoặc các vi sinh vật khác sẽ phát triển mạnh, gây phản ứng viêm và xuất hiện các triệu chứng khó chịu.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng viêm ngứa phụ khoa, bao gồm: 

Nhiễm nấm Candida

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nấm Candida vốn tồn tại với số lượng nhỏ trong hệ vi sinh âm đạo và thường không gây bệnh. Tuy nhiên, khi môi trường âm đạo mất cân bằng hoặc sức đề kháng của cơ thể suy giảm, nấm có thể phát triển quá mức và gây viêm nhiễm.

Rối loạn hệ vi sinh âm đạo

Sự thay đổi tỷ lệ giữa vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại khiến môi trường âm đạo mất cân bằng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Khi gặp tình trạng này, khí hư thường loãng hơn bình thường, có màu trắng xám và mùi tanh rõ hơn sau quan hệ.

Ký sinh trùng và các tác nhân lây truyền qua đường tình dục

Một số tác nhân như Trichomonas, Chlamydia hoặc lậu cầu cũng có thể gây viêm vùng kín. Tình trạng này thường đi kèm khí hư bất thường, đau khi quan hệ hoặc cảm giác buốt khi tiểu. Nếu không được can thiệp kịp thời, các tác nhân này có thể lan lên đường sinh dục trên, gây viêm nội mạc tử cung, viêm vòi trứng hoặc viêm vùng chậu.

Xác định đúng nguyên nhân gây bệnh giúp lựa chọn hướng điều trị viêm ngứa phụ khoa phù hợp

Dị ứng và kích ứng

Không phải mọi trường hợp ngứa vùng kín đều do nhiễm khuẩn. Một số phụ nữ có thể bị kích ứng hoặc phản ứng dị ứng sau khi sử dụng dung dịch vệ sinh có chất tẩy rửa mạnh, xà phòng thơm, băng vệ sinh có mùi, chất bôi trơn hoặc chất liệu quần lót không phù hợp.

Thay đổi nội tiết tố

Sự thay đổi nội tiết tố cũng là một yếu tố làm tăng nguy cơ viêm ngứa phụ khoa. Tình trạng này thường gặp ở phụ nữ mang thai, sau sinh, đang cho con bú, trong giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh hoặc khi sử dụng một số thuốc ảnh hưởng đến nồng độ hormone. Lượng estrogen giảm khiến niêm mạc âm đạo mỏng hơn, giảm tiết dịch và dễ bị kích ứng hoặc viêm hơn so với bình thường.

Bên cạnh các nguyên nhân trên, việc vệ sinh vùng kín không đúng cách, mặc quần lót ẩm, thường xuyên nhịn tiểu, lạm dụng kháng sinh hoặc mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

2. Dấu hiệu nhận biết và khi nào cần đi khám?

Triệu chứng viêm phụ khoa ở mỗi phụ nữ có thể khác nhau. Mức độ biểu hiện phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, vị trí tổn thương và thời gian mắc bệnh.

Ngứa vùng kín là dấu hiệu xuất hiện phổ biến nhất. Cảm giác ngứa có thể xuất hiện âm ỉ hoặc dữ dội, kéo dài liên tục hoặc từng đợt. Một số trường hợp chỉ ngứa ở vùng âm hộ, trong khi nhiều người lại cảm thấy khó chịu sâu bên trong âm đạo.

Ngứa vùng kín kèm khí hư bất thường là dấu hiệu không nên chủ quan

Bên cạnh đó, khí hư cũng thay đổi rõ rệt. Ở trạng thái khỏe mạnh, khí hư thường có màu trắng trong hoặc trắng ngà, kết cấu hơi dai, không có mùi khó chịu và được tiết ra với lượng vừa đủ để duy trì độ ẩm tự nhiên của âm đạo. Khi bị viêm, khí hư thường tiết nhiều hơn bình thường và thay đổi cả về màu sắc lẫn tính chất. Dịch tiết có thể chuyển sang màu vàng, xanh, xám hoặc trắng đục, đồng thời xuất hiện mùi hôi bất thường. Tùy theo tác nhân gây bệnh, khí hư có thể loãng như nước, nổi bọt hoặc đặc vón thành từng mảng. Bên cạnh những biểu hiện trên, viêm phụ khoa còn có thể gây ra nhiều triệu chứng khác như:

• Nóng rát vùng kín;
• Đau hoặc khó chịu khi đi tiểu;
• Đau, rát trong hoặc sau khi quan hệ tình dục;
• Vùng âm hộ sưng tấy, đỏ và nhạy cảm hơn bình thường;
• Xuất hiện các vết trợt do gãi nhiều.

Nếu tình trạng ngứa kéo dài nhiều ngày, tái phát nhiều lần, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Việc tự ý mua thuốc điều trị khi chưa xác định nguyên nhân có thể làm triệu chứng tạm thời thuyên giảm nhưng không giải quyết được căn nguyên gây bệnh. Điều này khiến viêm nhiễm rất dễ tái phát, kéo dài và làm tăng nguy cơ gặp phải các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về sau. 

3. Điều trị và phòng ngừa viêm ngứa phụ khoa

Việc điều trị viêm phụ khoa cần dựa vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ tổn thương. Sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc phù hợp như thuốc chống nấm, kháng sinh hoặc thuốc điều trị ký sinh trùng nếu cần. Người bệnh nên dùng thuốc đúng liều, đủ thời gian và không tự ý ngừng điều trị khi triệu chứng vừa thuyên giảm để hạn chế nguy cơ tái phát.

Bên cạnh dùng thuốc, việc chăm sóc vùng kín đúng cách cũng góp phần cải thiện hiệu quả điều trị. Chị em nên rửa vùng kín nhẹ nhàng, không lạm dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh. Trong thời gian điều trị, nên hạn chế quan hệ tình dục để giảm kích ứng và tạo điều kiện cho niêm mạc hồi phục.

Để phòng ngừa bệnh tái phát, cần duy trì lối sống lành mạnh, mặc quần lót có khả năng thấm hút tốt, thay quần lót hằng ngày và hạn chế sử dụng các sản phẩm có hương liệu tại vùng kín. Đồng thời, quan hệ tình dục an toàn, không lạm dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc đặt phụ khoa khi chưa có chỉ định và khám phụ khoa định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường, từ đó bảo vệ sức khỏe sinh sản hiệu quả.

Chăm sóc vùng kín hợp lý kết hợp điều trị đúng hướng giúp hạn chế tình trạng viêm tái phát

Viêm ngứa phụ khoa có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau và không nên tự điều trị khi chưa xác định được tác nhân gây bệnh. Thăm khám sớm, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chăm sóc vùng kín đúng cách là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh, hạn chế tái phát và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài. Nếu còn băn khoăn hoặc có các vấn đề về sức khỏe, bạn đọc vui lòng liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ bác sĩ Sản phụ khoa tư vấn, đặt lịch khám và đưa ra khuyến cáo phù hợp.