Viêm VA có tự khỏi không? Phương pháp điều trị và phòng ngừa

1. Giải đáp thắc mắc: Viêm VA có tự khỏi không? 

VA (viết tắt của cụm từ tiếng Pháp "Végétations Adénoides", hay còn gọi là amidan vòm) là tập hợp nhiều tế bào Lympho hay bạch cầu tập trung tại vùng vòm họng. Đối với người trưởng thành, chúng có xu hướng biến mất theo thời gian, hoặc đôi khi vẫn tồn dư (VA dư). Trong quá trình hít thở, không khí từ mũi phải đi qua VA để vào phổi. 

Viêm VA được hiểu là tình trạng tổ chức VA bị nhiễm khuẩn hoặc virus tấn công gây viêm. Từ đó gây suy giảm chức năng bảo vệ, tăng nguy cơ mắc bệnh lý về đường hô hấp. Bệnh lý này có thể xuất hiện ở cả người lớn và trẻ nhỏ, tiềm ẩn biến chứng nguy hiểm. 

Viêm VA tự khỏi được hay không còn tùy thuộc vào tình trạng và giai đoạn tiến triển. Cụ thể như:

• Đối với viêm VA cấp tính: Nguyên nhân thường là do virus đường hô hấp thông thường (như rhinovirus, adenovirus...), có thể tự khỏi sau 5 đến 7 ngày. Trong giai đoạn này, người bệnh cần chú ý nghỉ ngơi, uống nhiều nước, vệ sinh mũi hàng ngày. Nếu bị đau hoặc sốt, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau hoặc thuốc hạ sốt để giảm nhẹ triệu chứng. Trường hợp viêm VA là do vi khuẩn, bệnh nhân thường được chỉ định điều trị bằng kháng sinh theo đơn của bác sĩ, không tự ý sử dụng. 
• Đối với viêm VA mạn tính: Hiếm khi tự khỏi. Trong trường hợp VA phì đại, gây khó thở kéo theo đó là tình trạng viêm tai giữa, mất ngủ, hoặc khiến người bệnh chán ăn, bác sĩ có thể phải can thiệp ngoại khoa.

Viêm VA có tự khỏi không còn tùy thuộc vào tình trạng viêm và giai đoạn tiến triển 

Như vậy, viêm VA cấp tính ở mức độ nhẹ có thể tự khỏi nếu đề kháng của người bệnh tốt. Còn với dạng mạn tính, người bệnh cần chủ động điều trị thay vì chờ tự khỏi. 

2. Trường hợp cần đi khám 

Mọi người không nên chủ quan nếu nhận thấy dấu hiệu của tình trạng viêm VA. Theo đó, khi xuất hiện những triệu chứng như khó thở, ứ đọng dịch trong mũi, cửa mũi bị bít tắc,... bạn nên đi khám tai mũi họng để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn biện pháp điều trị phù hợp. 

Đối với trẻ nhỏ, viêm VA không được điều trị kịp thời, trẻ có thể phải đối mặt với các biến chứng nguy hiểm. Nếu thấy trẻ xuất hiện những dấu hiệu sau, bạn cần đưa trẻ đi khám ngay:

• Sốt cao trên 38.5 độ C, không thuyên giảm sau 2 ngày ngay cả khi đã sử dụng thuốc hạ sốt. 
• Có dấu hiệu co giật khi sốt cao. 
• Trẻ ngủ ngáy, thở khò khè trong lúc ngủ hoặc thở bằng miệng. 
• Tình trạng nghẹt mũi kéo dài trên 5 ngày. 
• Nước mũi đặc, màu xanh hoặc màu vàng. 
• Khó nuốt. 
• Biếng ăn. 
• Nghe kém, hay dụi tai. 

3. Các phương pháp điều trị 

Với viêm VA cấp tính, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa sự sinh sôi của vi khuẩn, virus. Cụ thể như: 

• Điều trị hỗ trợ (nền tảng chính với viêm VA do virus thông thường): Nghỉ ngơi, bù đủ nước, vệ sinh mũi, phần lớn trường hợp tự khỏi mà không cần thuốc đặc hiệu. 
• Thuốc kháng sinh: Chỉ dùng khi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn, giúp kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây viêm. 
• Thuốc kháng virus: Chỉ đặt ra trong một số tình huống riêng biệt được bác sĩ xác định căn nguyên cụ thể (ví dụ Oseltamivir khi xác nhận cúm), không phải điều trị thường quy cho mọi trường hợp viêm VA do virus. 
• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Giúp giảm triệu chứng sốt cao, đau nhức. 

Sau khi thăm khám, bác sĩ kê thuốc và hướng dẫn người bệnh hướng điều trị phù hợp

Lưu ý rằng, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc khi chưa thăm khám và tham khảo tư vấn của bác sĩ. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ các chỉ dẫn về liều lượng và thời gian sử dụng thuốc. 

Song song với việc dùng thuốc, người bị viêm VA cần kết hợp các biện pháp chăm sóc, hỗ trợ phục hồi khác như: 

• Vệ sinh mũi hàng ngày bằng nước muối sinh lý để loại bỏ bớt dịch nhầy. 
• Có thể kết hợp xông hơi bằng nước muối sinh lý theo hướng dẫn của bác sĩ. 
• Uống từ 1.5 đến 2 lít nước mỗi ngày để giảm tình trạng khô mũi và hỗ trợ quá trình trao đổi chất, thanh lọc cơ thể. 

Còn với viêm VA mạn tính hoặc tái phát nhiều lần không đáp ứng với thuốc, người bệnh có thể phải phẫu thuật nạo VA. Dưới đây là những phương pháp phẫu thuật phổ biến: 

• Phẫu thuật truyền thống: Người bệnh được gây mê toàn thân. Sau đó, bác sĩ dùng curette nạo VA (adenoid curette) kết hợp thòng lọng, dao, kéo chuyên dụng để loại bỏ tổ chức VA đã bị viêm. Tuy nhiên, kỹ thuật can thiệp này thường gây chảy máu nhiều, thời gian phục hồi của người bệnh cũng lâu hơn các phương pháp khác. 
• Phẫu thuật bằng dao điện: Tổ chức VA sẽ bị loại bỏ bằng dao điện tích hợp tần số đơn cực hoặc lưỡng cực. 
• Phẫu thuật bằng dao siêu âm: Đây là một trong những biện pháp can thiệp ngoại khoa hiện đại, ít gây đau. Cụ thể, bác sĩ sẽ dùng sóng siêu âm tần số cao (55.000 Hz) để loại bỏ phần mô VA viêm. Mặc dù ít gây chảy máu nhưng thời gian tiến hành phương pháp này thường khá dài.
• Phẫu thuật laser CO2: Dưới tác động của chùm tia laser CO2, mô VA sẽ bị đốt nóng và phá hủy. Ưu điểm của kỹ thuật can thiệp này là thời gian thực hiện ngắn, cho phép cầm máu nhanh. 
• Phẫu thuật bằng hệ thống Coblator: Dưới sự hỗ trợ của công nghệ plasma nhiệt độ thấp (60 đến 70 độ C), bác sĩ có thể cắt, hút và nạo bỏ mô VA. Thời gian tiến hành mỗi ca phẫu thuật thường chỉ kéo dài trong khoảng 20 đến 30 phút, bệnh nhân hầu như không bị đau, ít chảy máu. 

4. Một số biện pháp phòng ngừa 

Nếu muốn chủ động phòng ngừa tình trạng viêm VA, bạn nên kết hợp một số biện pháp sau: 

• Vệ sinh cá nhân hàng ngày để loại bỏ tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. 
• Hạn chế hoặc từ bỏ thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc. 
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung đủ chất để củng cố hệ miễn dịch. 
• Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. 
• Bố trí thiết bị tạo độ ẩm trong khu vực sinh hoạt, làm việc để giúp đường hô hấp không bị khô. 

Thường xuyên tập luyện thể thao là cách giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể

Như vậy, viêm VA có tự khỏi không sẽ tùy vào tình trạng viêm, khả năng đề kháng của từng người. Đối với viêm VA cấp tính, người bệnh có thể tự khỏi sau 5 đến 7 ngày. Còn với dạng mạn tính, người bệnh nên chủ động điều trị để tránh các biến chứng không mong muốn. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ bị viêm VA, bạn nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tai mũi họng thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để thăm khám. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ số tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ 24/7.