Ramelteon

Ramelteon được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Điều trị chứng mất ngủ có đặc điểm khó đi vào giấc ngủ (sleep onset insomnia).
• Giúp rút ngắn thời gian tiềm tàng trước khi vào giấc ngủ ở người trưởng thành.
• Được sử dụng như một lựa chọn thay thế cho các thuốc ngủ nhóm benzodiazepin ở người bệnh mong muốn tránh nguy cơ lệ thuộc thuốc, vì Ramelteon không phải là chất được kiểm soát đặc biệt và chưa ghi nhận nguy cơ lạm dụng.

Ramelteon không được chứng minh hiệu quả trong việc duy trì giấc ngủ suốt đêm hay giảm số lần thức giấc, mà chủ yếu phát huy tác dụng ở giai đoạn khởi đầu giấc ngủ.

Liều dùng cho người lớn

Liều Ramelteon được khuyến cáo là 8 mg, uống trong vòng 30 phút trước khi đi ngủ. Tổng liều Ramelteon trong ngày không được vượt quá 8 mg. Ramelteon hiện chưa được chấp thuận sử dụng cho người dưới 18 tuổi do chưa có đầy đủ dữ liệu về tính an toàn và hiệu quả ở nhóm tuổi này.

Điều chỉnh liều theo đối tượng đặc biệt

• Suy gan nhẹ: chưa có đủ dữ liệu, cần thận trọng khi sử dụng Ramelteon.
• Suy gan trung bình: nên dùng Ramelteon thận trọng, theo dõi sát.
• Suy gan nặng: không khuyến cáo sử dụng Ramelteon.
• Suy thận: không cần điều chỉnh liều Ramelteon.
• Người cao tuổi: nồng độ Ramelteon trong máu có xu hướng tăng cao hơn so với người trẻ, cần lưu ý khi phối hợp thuốc.
• Bệnh nhân ngưng thở khi ngủ mức độ nặng: không khuyến cáo dùng Ramelteon.

Cách dùng

• Nuốt nguyên viên Ramelteon với nước, không nghiền, không bẻ hay nhai viên thuốc.
• Không uống Ramelteon cùng hoặc ngay sau bữa ăn nhiều chất béo, vì thức ăn giàu chất béo làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh và ảnh hưởng đến hấp thu thuốc.
• Chỉ nên uống Ramelteon khi đã sẵn sàng đi ngủ và có ít nhất 7-8 giờ để dành cho giấc ngủ, tránh phải thức dậy sớm sau khi dùng thuốc.
• Nếu sau 7-10 ngày sử dụng Ramelteon mà triệu chứng mất ngủ không cải thiện, người bệnh nên thông báo lại cho bác sĩ.

Quên liều

Do Ramelteon chỉ được dùng vào thời điểm chuẩn bị đi ngủ khi cần thiết, tình huống quên liều hiếm khi xảy ra. Không nên uống bù gấp đôi liều Ramelteon trong cùng một thời điểm.

Quá liều

Khi nghi ngờ dùng quá liều Ramelteon, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất hoặc trung tâm chống độc để được xử trí kịp thời.

Không sử dụng Ramelteon trong các trường hợp sau:

• Người có tiền sử quá mẫn với Ramelteon hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Người đang sử dụng đồng thời fluvoxamine, do nguy cơ tương tác nghiêm trọng làm tăng nồng độ Ramelteon trong máu.
• Người có tiền sử phù mạch (angioedema) sau khi dùng Ramelteon trước đó không nên tiếp tục điều trị bằng thuốc này.
• Người bị suy gan nặng.

Tác dụng phụ thường gặp

• Buồn ngủ, cảm giác mệt mỏi.
• Chóng mặt.
• Buồn nôn.
• Tình trạng mất ngủ có thể trở nên nặng hơn ở một số người bệnh.

Tác dụng phụ nghiêm trọng, cần báo ngay cho bác sĩ

• Phản ứng dị ứng nặng: nổi mề đay, khó thở, sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng.
• Rối loạn hành vi khi ngủ: đi lại, lái xe, gọi điện thoại hoặc ăn uống trong lúc chưa tỉnh táo hoàn toàn mà không nhớ lại sự việc sau đó.
• Thay đổi tâm trạng và hành vi: ý nghĩ hoặc hành vi bất thường, ảo giác, trầm cảm nặng hơn, ý nghĩ tự làm hại bản thân.
• Rối loạn nội tiết: mất kinh, tiết dịch núm vú bất thường, giảm ham muốn tình dục - liên quan đến việc Ramelteon có thể làm tăng nồng độ prolactin và giảm testosterone.

• Phụ nữ mang thai: hiện chưa xác định rõ liệu Ramelteon có gây hại cho thai nhi hay không, vì vậy cần thông báo cho bác sĩ nếu đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai trước khi dùng thuốc.
• Phụ nữ cho con bú: không nên cho con bú trong vòng 25 giờ sau khi uống Ramelteon; nếu có hút sữa trong khoảng thời gian này, cần bỏ đi phần sữa đã vắt, không cho trẻ bú.
• Người suy gan: cần thận trọng ở mức độ trung bình và chống chỉ định ở mức độ nặng như đã nêu ở mục liều dùng.
• Người có bệnh hô hấp, ngưng thở khi ngủ: cần thận trọng khi sử dụng Ramelteon.
• Người có tiền sử trầm cảm, rối loạn tâm thần hoặc ý nghĩ tự sát: cần được theo dõi chặt chẽ trong quá trình dùng Ramelteon.
• Ramelteon có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone sinh dục, do đó cần lưu ý ở người có vấn đề về khả năng sinh sản hoặc chu kỳ kinh nguyệt.
• Sau khi dùng Ramelteon, người bệnh có thể buồn ngủ nhanh; tuyệt đối không lái xe hay vận hành máy móc cho đến khi biết rõ phản ứng của cơ thể với thuốc.

Người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ về việc sử dụng bưởi hoặc nước ép bưởi trong thời gian điều trị bằng Ramelteon, vì đây cũng là nhóm thực phẩm có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa của nhiều thuốc qua enzym gan.

Ramelteon (biệt dược phổ biến là Rozerem) nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng, khoảng 15-30 độ C, tránh ánh sáng trực tiếp và nơi ẩm ướt. Giữ thuốc trong bao bì gốc, đậy kín nắp sau mỗi lần sử dụng và để xa tầm tay trẻ em, vật nuôi.

Về giá bán, tại thị trường Hoa Kỳ, giá bán lẻ trung bình cho hộp 30 viên Rozerem 8 mg dao động khá rộng tùy nhà thuốc, có nơi niêm yết khoảng 195 USD/hộp 30 viên theo giá bán lẻ thông thường, nhưng có thể giảm còn khoảng 37 USD/hộp 30 viên nếu sử dụng phiếu giảm giá của các chương trình hỗ trợ chi phí thuốc; một số nhà thuốc khác niêm yết giá khởi điểm từ khoảng 388 USD/hộp 30 viên tùy nơi bán. Tại Việt Nam, Ramelteon dạng biệt dược Rozerem chưa được phân phối rộng rãi tại các nhà thuốc bán lẻ thông thường, người bệnh có nhu cầu thường cần đặt hàng qua các nhà thuốc chuyên nhập khẩu thuốc nước ngoài hoặc theo đơn của bác sĩ chuyên khoa, giá bán vì vậy có thể biến động tùy nguồn nhập và thời điểm.

Ramelteon có gây nghiện như các thuốc ngủ khác không?

Không. Ramelteon tác động chọn lọc lên thụ thể melatonin MT1 và MT2 thay vì thụ thể GABA như nhóm benzodiazepin, nên không có ái lực với các thụ thể liên quan đến cơ chế gây lệ thuộc. Đây cũng là lý do Ramelteon không thuộc danh mục chất kiểm soát đặc biệt. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý kéo dài thời gian sử dụng.

Uống Ramelteon vào ban ngày có được không?

Không nên. Ramelteon có tác dụng gây buồn ngủ khá nhanh sau khi uống, vì vậy chỉ nên sử dụng vào thời điểm chuẩn bị đi ngủ và khi có đủ 7-8 giờ để ngủ. Uống Ramelteon vào ban ngày hoặc khi không có đủ thời gian nghỉ ngơi có thể gây nguy hiểm nếu phải lái xe hoặc làm việc ngay sau đó.

Ramelteon có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hoặc nội tiết tố không?

Có thể. Một số dữ liệu ghi nhận Ramelteon có liên quan đến việc tăng nồng độ prolactin và giảm nồng độ testosteron ở một số người dùng, dẫn đến các biểu hiện như rối loạn kinh nguyệt, tiết dịch núm vú hoặc giảm ham muốn tình dục. Nếu gặp các dấu hiệu này trong quá trình dùng Ramelteon, người bệnh nên thông báo sớm cho bác sĩ để được đánh giá và xử trí phù hợp.

Có thể ngừng Ramelteon đột ngột không?

Ramelteon không được ghi nhận gây ra hội chứng cai thuốc sau khi ngừng sử dụng, kể cả dùng dài ngày. Tuy vậy, nếu chứng mất ngủ không cải thiện sau thời gian dùng thuốc theo hướng dẫn, người bệnh nên trao đổi lại với bác sĩ thay vì tự ý điều chỉnh liều hoặc ngừng thuốc mà không có tư vấn chuyên môn.