1. Bé ngủ thở khò khử như ngáy là hiện tượng gì?

Ngáy xảy ra khi luồng không khí đi qua đường thở bị cản trở một phần, làm cho các mô mềm rung lên và phát ra âm thanh trong lúc ngủ.

Khò khử thường là thuật ngữ chỉ âm thanh phát ra từ đường hô hấp dưới hoặc đường thở bị hẹp. Âm thanh này thường kéo dài, có thể nghe rõ khi trẻ hít vào hoặc thở ra, đôi khi giống tiếng huýt sáo hoặc tiếng rung trong cổ họng.

Khi phụ huynh mô tả bé ngủ thở khò khử như ngáy tức là đang nói về âm thanh được phát ra trong cổ họng của trẻ khi ngủ.

2. Vì sao bé ngủ thở khò khử như ngáy?

Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ phát ra tiếng khò khử hoặc ngáy khi ngủ, điển hình như: 

2.1. Đường thở của trẻ còn nhỏ và chưa hoàn thiện

Mũi và họng của trẻ nhỏ có kích thước hẹp hơn rất nhiều so với người lớn. Khi không khí đi qua những vị trí này, nhất là khi trẻ nằm ngủ, có thể tạo ra âm thanh giống như tiếng ngáy. Ngoài ra, trẻ sơ sinh chủ yếu thở bằng mũi. Chỉ cần một ít dịch nhầy trong hốc mũi cũng đủ khiến hơi thở trở nên ồn hơn bình thường.

Đường thở của trẻ còn nhỏ nên khi ngủ bé có thể thở khò khử như ngáy

2.2. Dịch mũi hoặc nghẹt mũi

Sau sinh, nhiều trẻ có thể tồn đọng dịch tiết trong mũi hoặc xuất hiện tình trạng tăng tiết dịch khi thời tiết thay đổi. Dịch nhầy làm cản trở luồng không khí lưu thông qua mũi, khiến trẻ phát ra tiếng khụt khịt hoặc khò khử khi ngủ.

Trong trường hợp này, cha mẹ sẽ nghe thấy trẻ thở khò khử rõ hơn về đêm, thi thoảng có hắt hơi, trong mũi có dịch nhầy. 

2.3. Không khí khô hoặc môi trường nhiều bụi

Niêm mạc mũi của trẻ rất nhạy cảm nên nếu ở trong môi trường điều hòa quá lạnh, độ ẩm thấp, nhiều bụi mịn, có khói thuốc lá hoặc hóa chất kích thích,... niêm mạc mũi của trẻ có thể bị kích ứng và tăng tiết dịch. Đây chính là nguyên nhân khiến bé ngủ thở khò khử như ngáy.

2.4. Trào ngược dạ dày thực quản

Trẻ sơ sinh rất dễ bị trào ngược sinh lý do cơ vòng thực quản dưới chưa phát triển hoàn thiện. Khi sữa hoặc dịch vị trào ngược lên vùng hầu họng, đường thở có thể bị kích thích và tạo ra tiếng khò khử lúc ngủ.

Ngoài ra, trào ngược dạ dày thực quản cũng khiến trẻ dễ bị ọc sữa, nôn trớ sau bú, khó chịu khi nằm, ho hoặc khò khử về đêm.

2.5. Viêm đường hô hấp trên

Khi bị viêm nhiễm đường hô hấp trên, niêm mạc mũi và họng sẽ sưng nề, tăng tiết dịch nhầy. Hậu quả là luồng không khí bị cản trở, khiến trẻ ngáy khi ngủ, thở khò khử, nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho,... 

Ngạt mũi do viêm đường hô hấp trên có thể khiến bé ngủ thở khò khử như ngáy

2.6. VA hoặc amidan quá phát

VA và amidan là các tổ chức lympho nằm ở vùng họng có chức năng bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, khi VA hoặc amidan phát triển quá mức, chúng có thể làm hẹp đường thở.

Trẻ bị quá phát VA hoặc amidan thường có biểu hiện ngủ ngáy trong nhiều ngày, thở bằng miệng, ngủ không sâu giấc, dễ thức giấc vào ban đêm,... 

2.7. Mềm sụn thanh quản

Mềm sụn thanh quản là bất thường bẩm sinh khá phổ biến ở trẻ nhũ nhi. Do cấu trúc thanh quản của trẻ mềm hơn bình thường nên khi hít vào, các mô này dễ bị xẹp xuống và tạo ra tiếng thở rít hoặc khò khử.

Tình trạng bé ngủ thở khò khử như ngáy do mềm sụn thanh quản thường xuất hiện vài tuần đầu sau sinh, âm thanh trở nên rõ hơn khi trẻ nằm ngửa và tăng lên khi trẻ bú hoặc khóc.

3. Cha mẹ nên làm gì khi bé ngủ thở khò khử như ngáy?

Khi phát hiện trẻ có tiếng thở bất thường lúc ngủ, cha mẹ không nên quá hoảng sợ mà cần bình tĩnh để:

3.1. Vệ sinh mũi cho trẻ

Cha mẹ nên nhỏ nước muối sinh lý 0.9% để làm mềm dịch nhầy trong mũi. Nếu dịch mũi quá nhiều có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng để hút nhẹ, đưa dịch ra khỏi mũi trẻ. Khi đường mũi của trẻ được thông thoáng, tình trạng thở khò khử ở trẻ sẽ được cải thiện. 

3.2. Điều chỉnh tư thế ngủ 

Trẻ nên được đặt nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn và an toàn. Cha mẹ không nên cho trẻ dùng gối quá cao hoặc kê thêm chăn bên dưới đầu. Có được tư thế ngủ phù hợp, đường thở của trẻ sẽ trở nên thông thoáng hơn, giảm nguy cơ tai biến trong lúc ngủ.

3.3. Duy trì độ ẩm không khí phù hợp

Không khí quá khô có thể làm tình trạng bé ngủ thở khò khử nặng như máy trở nên nghiêm trọng hơn. Trong trường hợp này, cha mẹ cần duy trì nhiệt độ phòng khoảng 26 - 28 độ C, vệ sinh điều hòa định kỳ và hạn chế bụi trong phòng ngủ.

3.4. Cho trẻ bú đúng cách

Nếu nguyên nhân bé ngủ thở khò khử như ngáy liên quan đến trào ngược, cha mẹ nhớ không cho con bú quá no, chia nhỏ cữ bú trong ngày và luôn vỗ ợ hơi sau khi bú. 

3.4. Theo dõi các triệu chứng đi kèm

Cha mẹ nên ghi lại các thông tin như: khả năng bú, tình trạng sổ mũi, ho, sốt,... của trẻ và thời điểm tiếng khò khử xuất hiện. Thông tin này sẽ hỗ trợ bác sĩ trong quá trình thăm khám và chẩn đoán.

Trẻ thở khò khử nhiều ngày cần được bác sĩ Nhi khoa thăm khám, chẩn đoán nguyên nhân

3.5. Đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám

Mặc dù nhiều trường hợp bé ngủ thở khò khử như ngáy là lành tính nhưng cha mẹ vẫn cần theo dõi và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau: 

• Trẻ có biểu hiện khó thở, thở nhanh bất thường, thở rút lõm lồng ngực, thở rít liên tục,...
• Khò khử kéo dài nhiều tuần.
• Trẻ bú kém hoặc bỏ bú.
• Trẻ tím tái hoặc ngưng thở.

Chỉ khi trẻ được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và thực hiện những kiểm tra cần thiết, nguyên nhân bé ngủ thở khò khử như ngáy mới được xác định. 

Vì thế, nếu trẻ có dấu hiệu khó thở, bú kém, tím tái hoặc khò khử kéo dài nhiều ngày, cha mẹ có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch khám nhanh chóng.