1. Bệnh lang ben có lây không?

lang ben lây nhiễm từ người này sang người khác, tuy nhiên khả năng lây lan của bệnh không quá dễ dàng hay rầm rộ như các loại bệnh nhiễm trùng ngoài da khác. Bệnh do nấm men Malassezia (chủ yếu là chủng Malassezia furfur) gây ra. Điều đáng chú ý là loại nấm này vốn là một vi sinh vật ký sinh bình thường trên bề mặt da của hầu hết mọi người mà không gây bệnh.

Tuy nhiên, khi gặp điều kiện thuận lợi, nấm Malassezia sẽ tăng sinh quá mức, chuyển từ dạng hoại sinh sang dạng sợi gây bệnh và làm biến đổi sắc tố da. Bệnh có thể lây lan gián tiếp hoặc trực tiếp qua việc tiếp xúc gần gũi hay dùng chung đồ dùng cá nhân. Do khả năng lây lan âm thầm, trong cùng một gia đình hay tập thể ở chung, nếu một người mắc bệnh thì các thành viên khác cũng có nguy cơ cao bị lây nhiễm nếu không có biện pháp phòng ngừa đúng cách.

Bệnh lang ben

2. Các con đường lây lan của bệnh lang ben người bệnh cần cảnh giác

Để hiểu rõ hơn lang ben có lây không, việc tìm hiểu các con đường truyền nhiễm thực tế sẽ giúp bạn biết cách chủ động tự bảo vệ bản thân trong sinh hoạt hàng ngày:

Lây truyền trực tiếp qua tiếp xúc da đối da

Việc tiếp xúc cọ xát da trực tiếp và kéo dài với vùng da đang bị nhiễm nấm của người bệnh có thể khiến vi nấm di chuyển sang cơ thể người lành.

• Tiếp xúc gần gũi trong gia đình: Việc ôm ấp, ngủ chung giường, hoặc sinh hoạt vợ chồng dễ làm vi nấm truyền từ vùng da tổn thương sang người bên cạnh.
• Hoạt động thể thao tiếp xúc: Các môn thể thao có sự va chạm da thịt thường xuyên như vật, võ thuật, bóng rổ tạo điều kiện cho vi nấm phát tán.

Lây truyền gián tiếp qua đồ dùng cá nhân

Đây được xem là con đường lây lan phổ biến nhất trong cộng đồng và môi trường tập thể.

• Dùng chung quần áo, khăn tắm: Vi nấm Malassezia có thể bám lại trên sợi vải khăn mặt, khăn tắm, quần lót hoặc áo may may. Khi người khỏe mạnh dùng chung các vật dụng này, vi nấm sẽ xâm nhập vào da.
• Dùng chung chăn, ga, gối, đệm: Môi trường chăn gối ẩm ướt, chứa nhiều tế bào chết là nơi lưu trú lý tưởng của vi nấm.
• Sử dụng chung đồ dùng tại nơi công cộng: Việc dùng chung khăn lau tại các phòng tập gym, tiệm cắt tóc, spa hoặc hồ bơi không được vô trùng sạch sẽ cũng là nguyên nhân gây lây nhiễm.

Dùng chung đồ dùng cá nhân dễ bị lây bệnh

3. Vì sao nấm lang ben lại bùng phát mạnh ở một số người?

Mặc dù vi nấm có thể lây sang da của nhiều người, nhưng không phải ai tiếp xúc với nguồn lây cũng sẽ bị phát bệnh. Việc bệnh lang ben có lây không và có phát triển thành mảng tổn thương hay không phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố nguy cơ nội tại và môi trường:

Khí hậu nóng ẩm và thời tiết oi nồng

Môi trường khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tại Việt Nam là điều kiện lý tưởng để các loại nấm men phát triển. Mùa hè oi nóng làm cơ thể tiết nhiều mồ hôi, tạo độ ẩm cao trên bề mặt da – "môi trường sinh thai" hoàn hảo cho nấm Malassezia sinh sôi bùng phát.

Làn da dầu và tuyến bã nhờn hoạt động mạnh

Nấm Malassezia là loại nấm ưa mỡ (lipophilic), chúng sử dụng lipid trong tuyến bã nhờn làm nguồn dinh dưỡng chính. Do đó, những người có làn da dầu, người trong độ tuổi dậy thì hoặc thanh thiếu niên có tuyến bã nhờn hoạt động mạnh thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn hẳn.

Hệ miễn dịch bị suy giảm

Những người có sức đề kháng yếu như bệnh nhân đái tháo đường, người đang sử dụng thuốc corticoid kéo dài, bệnh nhân ung thư hoặc người nhiễm HIV/AIDS có hàng rào bảo vệ da rất yếu, khiến vi nấm dễ dàng bùng phát và lan rộng toàn thân.

Thói quen vệ sinh kém và mặc đồ chật chội

• Mặc quần áo còn ẩm ướt: Thói quen mặc đồ chưa khô hẳn hoặc không thay quần áo ngay sau khi vận động ra nhiều mồ hôi khiến da luôn trong trạng thái ẩm ướt.
• Vệ sinh cá nhân không sạch sẽ: Lười tắm rửa, không tẩy tế bào chết định kỳ làm tích tụ mồ hôi và chất bã nhờn trên da.
• Mặc đồ bó sát, chất liệu không thấm hút: Quần áo bó quá chặt từ chất liệu nilon, polyeaster gây bí bách, tăng ma sát và giữ mồ hôi lại trên da.

4. Dấu hiệu nhận biết bệnh lang ben sớm để tránh lây lan

Nắm rõ các biểu hiện lâm sàng giúp bạn kịp thời phát hiện bệnh, điều trị sớm và hạn chế tối đa nguy cơ lây truyền cho những người xung quanh:

Sự thay đổi màu sắc khác thường trên da

Tổn thương đặc trưng nhất của lang ben là các đốm da bị biến đổi màu sắc so với vùng da lành xung quanh (giảm sắc tố, tăng sắc tố hoặc hồng ban):

• Vùng da sáng màu: Xuất hiện các đốm trắng hoặc đốm màu hồng nhạt.
• Vùng da sẫm màu: Tổn thương có thể có màu sẫm hơn, màu nâu hoặc xám.
• Vị trí thường gặp: Bệnh hay xuất hiện ở các vùng da có nhiều tuyến bã nhờn như lưng, ngực, cổ, mạn sườn, hai bên cánh tay và đôi khi ở mặt.

Bề mặt tổn thương có vảy mịn

Khi dùng ngón tay hoặc dụng cụ cạo nhẹ lên bề mặt vùng da bị bệnh, bạn sẽ thấy xuất hiện lớp vảy mịn rơi ra như phấn (được gọi là dấu hiệu vảy xước hay dấu hiệu Besnier).

Cảm giác ngứa ngáy khi ra mồ hôi

Thông thường, lang ben không gây đau đớn hay ngứa ngáy dữ dội trong điều kiện bình thường. Tuy nhiên, khi cơ thể vận động mạnh, ra nhiều mồ hôi hoặc đi dưới trời nắng nóng, vùng da bị tổn thương sẽ có cảm giác châm chích, ngứa ngáy râm ran rất khó chịu.

5. Phương pháp điều trị bệnh lang ben 

Khi đã hiểu rõ lang ben có lây không, người bệnh cần chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu để được chỉ định phác đồ điều trị tận gốc, ngăn ngừa tái phát và lây nhiễm:

Sử dụng thuốc điều trị tại chỗ (Dạng bôi, xịt, sữa tắm)

Áp dụng cho các trường hợp lang ben ở mức độ nhẹ, diện tích tổn thương nhỏ:

• Sữa tắm hoặc dầu gội chứa ketoconazole, selenium sulfide hay zinc pyrithione: Dùng để tắm hoặc thoa lên vùng da tổn thương trong khoảng 5 - 10 phút trước khi xối sạch lại bằng nước.
• Kem hoặc mỡ bôi trị nấm: Các loại kem chứa miconazole, clotrimazole, terbinafine hay ketoconazole thoa đều đặn 1 - 2 lần/ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sử dụng thuốc dạng bôi 

Sử dụng thuốc điều trị toàn thân (Dạng uống)

Được chỉ định đối với các trường hợp tổn thương lan rộng toàn thân, bệnh tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng với thuốc bôi tại chỗ:

• Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc kháng nấm đường uống như itraconazole hoặc fluconazole dùng trong đợt ngắn ngày.
• Lưu ý y khoa: Thuốc kháng nấm đường uống có thể gây tác dụng phụ lên chức năng gan, thận. Do đó, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc về uống khi chưa có chỉ định và theo dõi từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm lại, lang ben là bệnh Da liễu phổ biến, có thể tái phát nếu không được điều trị và chăm sóc đúng cách. Khi xuất hiện các đốm da đổi màu bất thường, bạn nên thăm khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Nếu cần tư vấn hoặc địch lịch khám với bác sĩ Da liễu, quý khách hàng hãy liên hệ Tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ và hướng dẫn thăm khám kịp thời.