1. Vì sao mùa hè dễ gây đau đầu?

Nhiệt độ cao khiến cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn bình thường để hạ nhiệt, kéo theo mất nước và mất các chất điện giải như natri, kali. Khi lượng nước trong cơ thể giảm, thể tích máu cũng giảm theo, làm giảm lưu lượng máu và oxy lên não. Theo Cleveland Clinic, đây là một trong những cơ chế chính khiến mất nước gây ra đau đầu, với đặc điểm thường là cơn đau âm ỉ, lan tỏa khắp đầu thay vì khu trú một bên.

Ngoài mất nước, thời tiết nóng bức còn liên quan đến tình trạng kiệt sức do nhiệt (heat exhaustion). CDC ghi nhận đau đầu là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm của kiệt sức do nhiệt, thường đi kèm mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn và đổ mồ hôi nhiều. Ăn uống thất thường, bỏ bữa, uống nhiều đồ lạnh, cà phê hoặc rượu bia trong ngày hè cũng là những yếu tố có thể góp phần khởi phát cơn đau đầu ở nhiều người.

Nắng nóng và mất nước có thể làm tăng nguy cơ đau đầu trong mùa hè. 

2. Chế độ ăn cho người đau đầu mùa hè nên bổ sung gì?

Một chế độ ăn cho người đau đầu mùa hè hợp lý cần đảm bảo đủ nước, đủ điện giải và cung cấp các nhóm chất có vai trò trong hoạt động của hệ thần kinh.

2.1. Thực phẩm giàu nước và chất điện giải

Dưa hấu, dưa leo, cần tây, cam, bưởi là những thực phẩm có hàm lượng nước cao, giúp bù lại lượng nước mất qua mồ hôi. Bên cạnh nước, các loại quả này còn chứa kali và một phần natri tự nhiên, hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể. Bạn có thể dùng các loại quả này như món tráng miệng hoặc bữa phụ giữa buổi thay vì chỉ trông chờ vào việc uống nước.

2.2. Rau xanh và trái cây tươi

Rau lá xanh đậm như rau bina, cải bó xôi, cải xoăn cùng các loại trái cây tươi cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Nhóm thực phẩm này cũng góp phần bổ sung magie và kali tự nhiên, hai khoáng chất liên quan đến hoạt động dẫn truyền thần kinh. Bữa ăn có đủ rau xanh và trái cây tươi cũng giúp hạn chế cảm giác mệt mỏi, uể oải thường gặp vào những ngày nóng.

2.3. Thực phẩm giàu magie

Hạt bí, hạnh nhân, hạt điều, đậu đen, đậu lăng và chuối là những nguồn magie đáng chú ý trong chế độ ăn. Theo American Migraine Foundation, magie là một trong những vi chất được nghiên cứu nhiều nhất liên quan đến chứng đau nửa đầu, do vai trò trong việc điều hòa tín hiệu thần kinh và mạch máu não. Việc bổ sung magie qua thực phẩm tự nhiên là cách an toàn; nếu muốn dùng viên uống magie liều cao để dự phòng đau đầu, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ thay vì tự ý sử dụng.

2.4. Thực phẩm cung cấp vitamin nhóm B

Trứng, sữa, cá, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu là nguồn cung cấp vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B2 (riboflavin). American Headache Society ghi nhận riboflavin có vai trò trong quá trình sản xuất năng lượng ở ty thể tế bào thần kinh, và một số nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa vitamin này với tần suất đau nửa đầu. Đưa các thực phẩm giàu vitamin B vào bữa ăn hàng ngày là cách bổ sung tự nhiên, phù hợp hơn so với việc dùng liều cao qua đường uống bổ sung mà không có chỉ định.

2.5. Nguồn đạm lành mạnh

Ức gà, cá, đậu phụ, trứng và các loại đậu là nguồn đạm nên ưu tiên trong ngày hè. Đạm lành mạnh giúp duy trì năng lượng ổn định, hạn chế tình trạng hạ đường huyết hoặc mệt lả do bỏ bữa, vốn cũng là yếu tố có thể góp phần gây đau đầu. Vì vậy, bạn nên hạn chế các loại thịt chế biến sẵn, thịt xông khói vì nhóm thực phẩm này thường chứa nhiều muối và phụ gia.

Trứng, cá và các loại đậu cung cấp vitamin nhóm B và nguồn đạm cần thiết cho cơ thể

3. Người đau đầu mùa hè nên uống gì để cải thiện triệu chứng?

Nước lọc vẫn là lựa chọn phù hợp để duy trì đủ nước cho cơ thể trong mùa hè. Người thường bị đau đầu nên chia đều lượng nước uống trong ngày, thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát. Khi vận động nhiều hoặc ra nhiều mồ hôi, bạn có thể bổ sung nước dừa hoặc nước ép trái cây pha loãng. Trong trường hợp mất nhiều nước và điện giải, bạn có thể dùng dung dịch bù nước và điện giải pha theo đúng chỉ dẫn.

Ngoài ra, trà thảo mộc hoặc nước chanh không đường cũng có thể được sử dụng xen kẽ để đa dạng đồ uống. Với cà phê và các loại trà chứa caffeine, người đã quen sử dụng hằng ngày không nhất thiết phải ngừng hoàn toàn. Tuy nhiên, nên duy trì lượng caffeine tương đối ổn định và tránh tăng hoặc giảm đột ngột, bởi việc ngừng caffeine đột ngột có thể gây đau đầu ở một số người.

4. Người đau đầu mùa hè nên hạn chế ăn gì?

Một số nhóm thực phẩm và đồ uống sau có thể làm tăng nguy cơ đau đầu ở người nhạy cảm, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng bức:

• Rượu bia: cồn có tác dụng lợi tiểu, làm cơ thể mất nước nhanh hơn, đồng thời là yếu tố khởi phát đau đầu được ghi nhận ở nhiều người.
• Đồ uống, món ăn quá lạnh: dùng nhanh đá lạnh, kem hoặc nước đá có thể gây đau đầu thoáng qua ở một số người nhạy cảm với nhiệt độ lạnh đột ngột.
• Thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối: xúc xích, thịt nguội, đồ hộp chứa lượng natri cao, có thể ảnh hưởng đến cân bằng dịch trong cơ thể.
• Thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện: bánh kẹo ngọt, nước ngọt có gas dễ khiến đường huyết tăng giảm thất thường trong ngày.
• Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào: gây cảm giác nặng bụng, khó tiêu, không phù hợp khi thời tiết nóng.

Tuy nhiên, không phải ai cũng nhạy cảm với tất cả các nhóm thực phẩm trên. Bạn có thể theo dõi phản ứng của cơ thể sau mỗi bữa ăn để nhận biết loại thực phẩm nào thực sự liên quan đến cơn đau đầu của mình.

5. Gợi ý thực đơn cho người thường bị đau đầu vào mùa hè

Dưới đây là gợi ý thực đơn tham khảo trong một ngày, có thể điều chỉnh theo khẩu vị và tình trạng sức khỏe cá nhân:

• Bữa sáng: Cháo yến mạch với chuối và hạt óc chó, một ly nước lọc hoặc nước ép cam pha loãng.
• Bữa phụ giữa buổi: Một phần dưa hấu hoặc dưa leo cắt lát.
• Bữa trưa: Cơm gạo lứt, cá hấp hoặc ức gà áp chảo, canh rau cải bó xôi, một phần salad rau xanh.
• Bữa phụ chiều: Sữa chua không đường kèm hạt hạnh nhân hoặc hạt bí.
• Bữa tối: Đậu phụ sốt cà chua, rau luộc, canh bí đao, cơm hoặc bánh mì nguyên cám.
• Trước khi ngủ: Một ly nước ấm hoặc trà thảo mộc nhẹ.

Thực đơn này ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, đạm lành mạnh và hạn chế muối, đường, dầu mỡ, phù hợp với người muốn điều chỉnh chế độ ăn cho người đau đầu mùa hè một cách bền vững thay vì chỉ áp dụng trong vài ngày.

Thực đơn mùa hè nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi và các nguồn đạm lành mạnh. 

6. Khi nào người đau đầu mùa hè cần đi khám?

Phần lớn các cơn đau đầu liên quan đến mất nước hoặc ăn uống thất thường sẽ cải thiện sau khi nghỉ ngơi, uống đủ nước và điều chỉnh lại bữa ăn. Tuy nhiên, bạn cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau đầu dữ dội, đột ngột, khác hẳn những cơn đau đầu thường gặp trước đây.
• Đau đầu kèm sốt cao, cứng gáy, lú lẫn, nói khó hoặc yếu liệt tay chân.
• Đau đầu không giảm dù đã uống đủ nước, nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau thông thường.
• Đau đầu tái diễn nhiều lần trong tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc.
• Có các dấu hiệu của kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng như da nóng đỏ, không đổ mồ hôi, nhịp tim nhanh, lú lẫn hoặc ngất xỉu – đây là tình huống cần được xử trí y tế khẩn cấp.

Những trường hợp này cần được bác sĩ thăm khám, đánh giá để xác định nguyên nhân cụ thể, thay vì chỉ điều chỉnh chế độ ăn uống tại nhà.

Đau đầu mùa hè phần nhiều liên quan đến mất nước, mất cân bằng điện giải và thói quen ăn uống chưa hợp lý trong thời tiết nóng bức. Xây dựng chế độ ăn cho người đau đầu mùa hè với đủ nước, rau xanh, trái cây, magie và vitamin nhóm B, đồng thời hạn chế rượu bia, đồ uống quá lạnh và thực phẩm nhiều muối, đường, là cách hỗ trợ giảm tần suất và mức độ cơn đau. Nếu cơn đau đầu diễn ra thường xuyên, dữ dội hoặc kèm các dấu hiệu bất thường, bạn nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán đúng nguyên nhân.

Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ.