1. Dây rốn bám mép bánh rau là như thế nào?

Bánh rau là cơ quan trung gian giúp trao đổi oxy, chất dinh dưỡng từ cơ thể mẹ tới thai nhi. Dây rốn nối thai nhi với bánh rau, chứa các mạch máu vận chuyển máu nuôi thai.

Dây rốn bình thường bám vào trung tâm bánh rau để cung cấp máu và dưỡng chất từ mẹ cho quá trình phát triển của thai nhi. Dây rốn bám mép bánh rau được hiểu là hiện tượng dây rốn không bám vào trung tâm mà bám sát vào mép bánh rau. Điều này có thể khiến cho việc cung cấp máu và dưỡng chất trở nên kém hiệu quả hơn so với bình thường. Bác sĩ có thể phát hiện ra dây rốn bám vào mép bánh rau qua siêu âm thai từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi.

2. Nguyên nhân nào dẫn đến dây rốn bám mép bánh rau?

Dây rốn bám mép bánh rau thường liên quan đến quá trình hình thành bánh rau và dây rốn trong giai đoạn sớm của thai kỳ. Ngay từ những tuần đầu mang thai, bánh rau và dây rốn đã bắt đầu hình thành. Trong một số trường hợp, vị trí bám của dây rốn bị lệch do sự phân bố không đồng đều của mô rau thai. Do vậy, hiện nay chưa có một nguyên nhân chắc chắn cho hiện tượng dây rốn bám mép bánh rau.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ dẫn đến tình trạng này gồm:

• Mang đa thai.
• Thai được thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
• Rau tiền đạo hoặc rau bám thấp.
• Tử cung có dị dạng.

Mẹ bầu mang đa thai có thể gặp tình trạng dây rốn bám mép bánh rau

3. Dây rốn bám vào mép bánh rau có gây nên nguy hiểm nào không?

Phần lớn các trường hợp dây rốn bám mép bánh rau: thai kỳ vẫn phát triển bình thường, quá trình sinh nở vẫn diễn ra bình thường. Dây rốn bám mép bánh rau không có chỉ định phải mổ lấy thai.

Tuy nhiên, do vị trí dây rốn không bám đúng trung tâm bánh rau, nên dòng máu nuôi thai có thể bị ảnh hưởng, có thể tăng nhẹ nguy cơ như: 

• Thai chậm tăng trưởng (nhẹ cân hơn dự kiến).
• Thiểu ối.
• Sinh non.
• Suy thai trong chuyển dạ.

Tuy nhiên, khi có dây rốn bám mép bánh rau trong thai kỳ, bác sĩ sẽ cần: siêu âm đánh giá tăng trưởng thai định kỳ, theo dõi nước ối, Doppler mạch rốn. Nếu các chỉ số đều tốt, thai phụ vẫn sinh hoạt và sinh theo kế hoạch bình thường.

4. Chẩn đoán và xử trí đối với trường hợp dây rốn bám mép bánh rau

Phát hiện sớm dây rốn bám mép bánh rau giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch theo dõi và xử trí phù hợp.

4.1. Chẩn đoán

Siêu âm thai là phương pháp duy nhất và đáng tin cậy. Khi siêu âm, bác sĩ sẽ xác định vị trí bánh rau, tìm điểm dây rốn cắm vào bánh rau, đo khoảng cách từ điểm bám tới bờ bánh rau. Nếu dây rốn nằm sát rìa, thường cách mép gần hoặc dưới 2cm được gọi là bám mép.

Bác sĩ có thể phát hiện dây rốn bám vào mép bánh rau trong quá trình siêu âm

4.2. Xử trí như thế nào khi phát hiện dây rốn bám mép bánh rau?

Mẹ bầu được chẩn đoán dây rốn bám vào mép bánh rau thường sẽ được bác sĩ hướng dẫn:

• Theo dõi thai kỳ chặt chẽ hơn:

Bác sĩ sẽ hẹn mẹ bầu khám thai và siêu âm thường xuyên hơn để theo dõi sự phát triển của thai, đánh giá lượng nước ối doppler mạch máu rốn.

• Điều chỉnh sinh hoạt và ăn uống đầy đủ: 

Mẹ bầu được khuyên nghỉ ngơi nhiều hơn, hạn chế đứng lâu, di chuyển nhiều, tránh lao động nặng, tránh căng thẳng để ảnh hưởng đến thai kỳ. Ngoài ra, mẹ bầu cũng cần bổ sung đầy đủ chất đạm, sắt, canxi và vitamin qua thực phẩm hàng ngày, ưu tiên đồ tươi, dễ tiêu để thai nhi phát triển ổn định, giảm nguy cơ chậm tăng trưởng.

• Giữ tâm lý thoải mái:

Phần lớn trường hợp dây rốn bám mép bánh rau không gây biến chứng nghiêm trọng nếu được theo dõi tốt. Vì vậy, mẹ bầu nên lạc quan, không lo lắng quá mức để tránh ảnh hưởng đến tâm lý và sức khỏe.

• Theo dõi cử động thai tại nhà:

Đây là cách đơn giản nhưng rất cần thiết để nhận biết tình trạng của em bé. Mẹ nên đếm số lần thai máy trong khoảng 1 - 2 giờ (có ít hơn 10 cử động thai trong 2 giờ), nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường như: thai máy yếu, ít cử động, không cử động thì cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra.

• Xử trí khi phát hiện dấu hiệu bất thường:

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như thai máy ít, yếu, đau bụng nhiều, ra máu âm đạo, rỉ nước ối, huyết áp cao,... mẹ bầu cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra kịp thời. 

Thăm khám theo lịch hẹn của bác sĩ giúp mẹ bầu phòng ngừa rủi ro gặp phải trong thai kỳ

Mẹ bầu được chẩn đoán dây rốn bám mép bánh rau hoàn toàn có thể trải qua thai kỳ an toàn và chào đón em bé khỏe mạnh nếu được theo dõi thai kỳ sát sao và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Việc khám thai định kỳ, theo dõi cử động thai và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp mẹ bầu giảm thiểu tối đa rủi ro để vượt cạn an toàn.

Để chủ động theo dõi sức khỏe và chăm sóc an toàn cho thai kỳ, mẹ bầu có thể liên hệ đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56.