1. Tìm hiểu về hệ sinh sinh đường ruột và men vi sinh đường ruột. 

Hệ vi sinh đường ruột là tập hợp gồm rất nhiều loại vi khuẩn (chiếm đa số), virus, nấm men và vi sinh vật khác cư trú trong đường tiêu hóa của con người. Trong đó, sự cân bằng giữa lợi khuẩn (probiotics) và hại khuẩn sẽ tác động trực tiếp đến sự hoạt động của hệ tiêu hóa gồm chức năng tiêu hóa, khả năng hấp thụ dinh dưỡng và cả hệ miễn dịch. Nói cách khác, khi hệ vi sinh đường ruột ổn định, cơ thể sẽ khỏe mạnh hơn, sức đề kháng tốt hơn. Ngược lại, nếu hệ vi sinh mất cân bằng sẽ gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa, lâu dài khiến sức đề kháng suy giảm và gây ra nhiều vấn đề cho sức khỏe. 

Men vi sinh đường ruột là các chế phẩm chứa vi sinh vật sống có lợi (chủ yếu là lợi khuẩn). Khi đưa vào cơ thể, chúng giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, ức chế các hại khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh và tăng cường sức đề kháng.

Men vi sinh đường ruột mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe

Hiện nay, bạn có thể dễ dàng bổ sung nguồn lợi khuẩn này thông qua các thực phẩm lên men tự nhiên như: sữa chua, trà kombucha, phô mai kefir, súp miso, kim chi, hoặc sử dụng các chế phẩm y tế dạng lỏng, viên nang và viên nén theo chỉ định của bác sĩ. 

Lưu ý, thực phẩm lên men tự nhiên và chế phẩm probiotic y tế không tương đương nhau về mức độ bằng chứng. Chế phẩm y tế có định lượng chủng và liều cụ thể, đã được nghiên cứu lâm sàng, trong khi thực phẩm lên men có lượng và chủng lợi khuẩn không ổn định. 

2. Công dụng chính của men vi sinh đường ruột

Không chỉ dừng lại ở vai trò cân bằng hệ tiêu hóa, men vi sinh đường ruột còn mang đến nhiều tác dụng khác cho sức khỏe như:

2.1. Tăng cường hệ miễn dịch 

Cơ thể con người luôn có sẵn một lượng lợi khuẩn nhất định. Việc bổ sung men vi sinh sẽ thúc đẩy các lợi khuẩn này phát triển mạnh mẽ. Từ đó, hàng rào miễn dịch sẽ chắc chắn hơn, giúp cơ thể chống lại các tác nhân nhiễm trùng và vi khuẩn gây hại.

2.2. Tối ưu hóa hấp thu dưỡng chất 

Khi lượng lợi khuẩn đạt trạng thái cân bằng, sức khỏe hệ tiêu hóa sẽ được duy trì ổn định. Điều này giúp các cơ quan trong hệ tiêu hóa, đặc biệt là ruột non, hoạt động trơn tru hơn. Nhờ đó, cơ thể cũng sẽ hấp thụ được các dưỡng chất từ thực phẩm một cách tối ưu hơn. 

Đường ruột khỏe mạnh giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất tối ưu nhất

2.3. Giảm thiểu các vấn đề tiêu hóa 

Nhờ khả năng ức chế vi khuẩn có hại, men vi sinh đường ruột giúp hạn chế tối đa các chứng rối loạn tiêu hóa. Bên cạnh đó, các lợi khuẩn được bổ sung thêm cũng sẽ giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng đường ruột khó chịu.

2.4. Giảm tác dụng phụ của thuốc kháng sinh 

Thuốc kháng sinh thường gây mất cân bằng hệ vi sinh trong cơ thể, dẫn đến tác dụng phụ thường thấy là rối loạn tiêu hóa gây tiêu chảy, khó tiêu,... Các chủng lợi khuẩn như Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus casei và nấm men Saccharomyces boulardii có trong men vi sinh sẽ giúp ngăn ngừa và giảm nhẹ tình trạng này.

2.5. Hỗ trợ điều trị hội chứng ruột kích thích 

Hai chủng lợi khuẩn phổ biến nhất có trong men vi sinh thường là Bifidobacteria và Lactobacillus. Một số nghiên cứu cho thấy các chủng này có thể giúp cải thiện một số triệu chứng ở người bệnh hội chứng ruột kích thích hoặc viêm loét đại tràng nhẹ. Tuy nhiên, theo Hướng dẫn lâm sàng của Hiệp hội Tiêu hóa Hoa Kỳ 2020, hiện không khuyến cáo dùng probiotic như liệu pháp thường quy cho IBS do bằng chứng giữa các chủng còn chưa đồng nhất. 

Ngoài ra, hai chủng lợi khuẩn này còn được nghiên cứu bước đầu trong hỗ trợ cải thiện tình trạng dị ứng hoặc bất dung nạp thức ăn.

2.6. Cải thiện sức khỏe tinh thần 

Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy việc bổ sung chủng Bifidobacteria và Lactobacillus liên tục có thể hỗ trợ cải thiện tâm trạng, đặc biệt ở người có triệu chứng trầm cảm. Đối với triệu chứng lo âu, kết quả hiện chưa nhất quán giữa các nghiên cứu. Người gặp các vấn đề về tâm lý có thể ăn 100g sữa chua hoặc dùng chế phẩm men vi sinh mỗi ngày theo chỉ dẫn của bác sĩ để hỗ trợ quá trình cải thiện tâm trạng. 

Đường ruột khỏe mạnh giúp sức khỏe tinh thần được cải thiện đáng kể

2.7. Hỗ trợ kiểm soát bệnh đái tháo đường 

Đối với bệnh nhân đái tháo đường type 2, men vi sinh đường ruột mang lại tác động tích cực trong việc kiểm soát chỉ số đường huyết và giảm kháng insulin. Dưỡng chất này cũng hỗ trợ kháng viêm và ngăn ngừa quá trình oxy hóa tốt hơn. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu hiện chưa đồng nhất và chưa được đưa vào khuyến cáo điều trị chính thức. 

2.8. Hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu 

Sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột có liên quan chặt chẽ đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy việc bổ sung sữa chua hoặc chế phẩm probiotic vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể hỗ trợ giảm lượng mỡ tích tụ trong gan. Tuy nhiên, các bằng chứng vẫn còn đang được nghiên cứu thêm. 

2.9. Bảo vệ sức khỏe trẻ sơ sinh 

Cuối cùng, men vi sinh đường ruột cũng giúp củng cố hệ miễn dịch non nớt của trẻ nhỏ, mang đến cho bé một hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn và hạn chế tối đa các triệu chứng đau bụng, đầy hơi. Ba mẹ có thể bổ sung thêm lợi khuẩn cho bé qua sữa chua, phô mai kefir,... Đối với các dạng men vi sinh dạng thuốc, ba mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước, đặc biệt với trẻ sinh non hoặc có bệnh lý nền. 

3. Đối tượng nào nên sử dụng men vi sinh?

Việc bổ sung men vi sinh đường ruột là cần thiết cho tất cả mọi người, nhưng không phải ai cũng bắt buộc phải bổ sung, ngoài ra người dùng cần đảm bảo liều lượng phù hợp với từng tình trạng sức khỏe. Đối với người khỏe mạnh, việc tăng cường sức đề kháng và tối ưu hóa chức năng tiêu hóa có thể thực hiện đơn giản bằng cách duy trì các thực phẩm lên men tự nhiên như sữa chua, trà kombucha hay súp miso trong thực đơn mỗi ngày.

Trong khi đó, đối với những bệnh nhân đang gặp các vấn đề về tiêu hóa, đặc biệt là tình trạng nhiễm trùng gây mất cân bằng hệ vi sinh, bác sĩ sẽ chỉ định bổ sung các chế phẩm probiotic chuyên dụng vào phác đồ điều trị để nhanh chóng cải thiện các triệu chứng lâm sàng. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý mua và sử dụng các sản phẩm này khi chưa tham vấn ý kiến bác sĩ để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Nhóm cần đặc biệt thận trọng, không tự ý dùng men vi sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ là:

• Người suy giảm miễn dịch nặng (HIV, đang hóa trị ung thư). 
• Người sau ghép tạng đang dùng thuốc ức chế miễn dịch. 
• Người đang đặt catheter tĩnh mạch trung tâm
• Người đang điều trị hồi sức tích cực 
• Người mắc bệnh nặng. 

Bất cứ ai cũng nên bổ sung men vi sinh đường ruột cho một hệ tiêu hóa khỏe mạnh

4. Những câu hỏi thường gặp về men vi sinh đường ruột

Có rất nhiều thắc mắc xoay quanh việc bổ sung men vi sinh đường ruột như thế nào thì an toàn và hiệu quả, cụ thể:

4.1. Sử dụng men vi sinh có gây ra tác dụng phụ không? 

Việc lạm dụng men vi sinh quá liều lượng có thể gây mất cân bằng hệ vi sinh vật trong cơ thể dẫn đến đầy hơi, khó tiêu nhẹ. Ở người khỏe mạnh, tác dụng phụ nghiêm trọng là rất hiếm và nhóm nguy cơ cao đã nêu ở mục 3 trong bài viết là nhóm cần thận trọng nhất.

4.2. Phương pháp bổ sung men vi sinh tốt nhất là gì? 

Trước khi sử dụng các loại chế phẩm chuyên dụng, người dùng cần tham khảo ý kiến hoặc tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ. Đối với người có sức khỏe bình thường, cách tốt nhất là bổ sung men vi sinh đường ruột thông qua nguồn thực phẩm tự nhiên đa dạng, kết hợp cùng chế độ dinh dưỡng cân bằng và lối sống lành mạnh.

4.3. Tiêu chí lựa chọn men vi sinh an toàn và hiệu quả cho trẻ nhỏ 

Khi chọn sản phẩm cho bé, phụ huynh cần đọc kỹ bảng thành phần để xác định đúng chủng lợi khuẩn phù hợp với thể trạng của con. Đồng thời, cha mẹ chỉ nên dùng sản phẩm từ các thương hiệu uy tín, tuyệt đối không cho trẻ sử dụng những thực phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Bổ sung men vi sinh đường ruột ở dạng thuốc cần có chỉ dẫn từ bác sĩ

Nhìn chung, việc sử dụng men vi sinh đường ruột phù hợp và đúng liều lượng mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu bạn đang gặp các vấn đề về tiêu hóa, bạn nên đi thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tiêu hóa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được các bác sĩ kiểm tra và tư vấn hướng xử trí an toàn, hiệu quả. Để đặt lịch khám tại MEDLATEC, Quý khách vui lòng liên hệ hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.