1. PCOS là bệnh gì và một vài dấu hiệu bệnh thường gặp

Buồng trứng đa nang (PCOS) thường gặp ở nữ giới đang trong độ tuổi sinh sản. Đây là một dạng rối loạn nội tiết, gây tăng nồng độ nội tiết tố nam (androgen) và có thể hình thành nhiều nang noãn nhỏ trên buồng trứng khi siêu âm. Các nang noãn này không phải trường hợp nào cũng có, nếu có cũng không bắt buộc phải chẩn đoán PCOS. Trên thực tế, nhiều chị em chưa hiểu rõ hơn PCOS là bệnh gì, chủ quan, không đi khám sớm và cuối cùng phải đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là khả năng sinh sản. PCOS thường được chẩn đoán khi có ít nhất 2/3 tiêu chí: 

- Rối loạn phóng noãn/kinh nguyệt.

- Dấu hiệu tăng androgen (lâm sàng hoặc xét nghiệm).

- Buồng trứng đa nang trên siêu âm.

Đồng thời bác sĩ cần loại trừ các bệnh lý nội tiết khác có biểu hiện tương tự.

Kinh nguyệt không đều có thể là dấu hiệu của buồng trứng đa nang mà chị em không nên bỏ qua

Khi mắc buồng trứng đa nang, chị em có thể gặp phải những triệu chứng dưới đây: 

- Kinh nguyệt không đều: Nội tiết tố bị rối loạn sẽ tác động trực tiếp đến quá trình rụng trứng và niêm mạc tử cung sẽ không đều đặn bong ra như bình thường. Do đó, chu kỳ kinh của người bệnh sẽ không đều. 

- Lông tóc phát triển quá mức: Lông mọc nhiều hơn ở mặt, ngực, bụng và lưng cũng có thể là biểu hiện của những người mắc PCOS. Ngoài ra, một số trường hợp có thể bị hói đầu do tóc yếu và rụng nhiều. Tình trạng rậm lông bất thường hay tóc rụng quá nhiều đều có thể do nội tiết tố nam trong cơ thể chị em tăng lên đáng kể. 

- Da mặt nhờn, xuất hiện mụn trứng cá: Nguyên nhân gây ra triệu chứng này là do tăng hormone nam. 

- Sạm da: Một số vùng da trên cơ thể của chị em mắc hội chứng PCOS có nguy cơ bị sẫm màu, nhất là những vùng da có nhiều nếp gấp như cổ, bẹn hay vùng da dưới vú.

- Thay đổi tâm trạng: Thường xuyên căng thẳng, tâm lý thay đổi bất thường cũng là biểu hiện rất thường gặp ở phụ nữ mắc PCOS. Nếu không kiểm soát căng thẳng hiệu quả, nhiều chị em có thể bị trầm cảm. 

- Khó chịu vùng chậu: Một số người có thể cảm thấy khó chịu vùng chậu. Tuy nhiên, nếu đau nhiều/đau tăng dần, kèm sốt, ra huyết âm đạo bất thường hoặc triệu chứng bất thường khác, chị em nên đi khám sớm để loại trừ các nguyên nhân khác.

2. Nguyên nhân gây PCOS 

Hiện tại vẫn chưa thể xác định được nguyên nhân cụ thể gây ra hội chứng buồng trứng đa nang. Tuy nhiên, một số yếu tố làm tăng nguy cơ gây bệnh có thể được tính đến như: 

- Kháng insulin: Khi cơ thể không sử dụng hiệu quả insulin, dẫn đến dư thừa loại hormone này. Tùy mức độ, đường huyết của người bệnh có thể bình thường hoặc tăng, nhưng về lâu dài đều làm tăng nguy cơ rối loạn dung nạp glucose/đái tháo đường. Đây chính là lý do tăng insulin có thể kích hoạt buồng trứng sản xuất lượng nội tiết nam nhiều hơn, từ đó làm cản trở quá trình rụng trứng. 

- Di truyền: Một số gen có liên quan đến PCOS. Trong gia đình, mẹ hoặc chị em gái bị bệnh thì nguy cơ mắc bệnh của bạn cũng sẽ cao hơn những người khác. 

- Chế độ ăn uống: Thừa cân/béo phì có thể làm nặng tình trạng kháng insulin và các triệu chứng PCOS. Nếu duy trì chế độ ăn uống không lành mạnh, kèm lối sống ít vận động, dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì, nguy cơ gặp rối loạn chuyển hoá liên quan PCOS cũng sẽ tăng lên. 

3. PCOS có nguy hiểm không?

Buồng trứng đa nang là bệnh rất phổ biến ở nữ giới, đó là lý do nhiều chị em chủ quan với căn bệnh này. Tuy nhiên, nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể làm giảm khả năng sinh sản và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của người bệnh. Dưới đây là một số biến chứng bệnh thường gặp: 

- Khó mang thai: Do làm rối loạn quá trình rụng trứng nên việc mang thai của chị em sẽ khó khăn hơn. 

- Hội chứng chuyển hóa: Nếu không được khắc phục kịp thời, hội chứng buồng trứng đa nang ở chị em có thể gây ra hàng loạt các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, rối loạn dung nạp glucose/tăng đường huyết,... Do đó, chị em dễ mắc các bệnh về tim mạch, bệnh tiểu đường,...

Phụ nữ mắc PCOS dễ bị tiểu đường

- Hội chứng ngưng thở lúc ngủ: Là tình trạng ngừng thở trong một thời gian ngắn khi ngủ. Đây là vấn đề sức khỏe thường gặp ở những phụ nữ béo phì và mắc hội chứng PCOS. 

- Ung thư nội mạc tử cung: Trứng rụng không đều là nguyên nhân khiến lớp niêm mạc tử cung không bong ra và theo thời gian, sẽ tăng nguy cơ bị ung thư nội mạc tử cung.

- Ảnh hưởng lớn đến tâm lý: Rối loạn nội tiết tố dẫn đến những thay đổi bên ngoài cơ thể như sạm da, hói đầu, thừa cân,... Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cảm xúc và tinh thần của chị em. Lâu ngày, phụ nữ mắc PCOS có nguy cơ cao bị trầm cảm. 

4. Phương pháp điều trị PCOS

Ngoài thắc mắc PCOS là bệnh gì, nhiều chị em cũng rất quan tâm đến phương pháp điều trị bệnh. Ngay khi được chẩn đoán bệnh, chị em nên tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Dưới đây là một số phương pháp thường được áp dụng trong quá trình điều trị buồng trứng đa nang: 

- Giảm cân: Tác dụng của phương pháp này là điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, cải thiện nồng độ cholesterol, giảm insulin dư thừa, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh về tim mạch và tiểu đường.

Những trường hợp mắc buồng trứng đa nang và đang trong tình trạng thừa cân nên tập luyện để giảm cân, từ đó tăng hiệu quả điều trị bệnh.

- Tập thể dục: Là cách hiệu quả giúp người bệnh giảm cân và hỗ trợ cải thiện chuyển hóa; ở một số người có thể giúp cải thiện rối loạn rụng trứng/chu kỳ kinh.

- Sử dụng thuốc: Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể kê một số loại thuốc để tuỳ mục tiêu điều trị. Các thuốc này bao gồm: 

- Thuốc tránh thai phối hợp để điều hoà kinh nguyệt và giảm triệu chứng tăng androgen

- Thuốc cải thiện kháng insulin

- Thuốc kích thích rụng trứng khi có nhu cầu sinh sản,...

- Phẫu thuật nội soi buồng trứng: Đây là phương pháp giúp làm giảm nồng độ hormone nam giới và kích thích sự rụng trứng. Tuy nhiên, phương pháp này thường chỉ cân nhắc ở một số trường hợp chọn lọc và hiện nay ít được thực hiện hơn do có các lựa chọn điều trị nội khoa.

- Thụ tinh trong ống nghiệm IVF: Phương pháp này được áp dụng với những trường hợp người bệnh mong muốn có con nhưng không thể thụ thai tự nhiên. 

Những thông tin cơ bản nêu trên đã giúp bạn tìm được câu trả lời cho câu hỏi “PCOS là bệnh gì” và một số cách điều trị bệnh hiệu quả. Nếu cần được tìm hiểu chi tiết hơn về căn bệnh này hoặc các vấn đề sức khỏe khác hay có nhu cầu đặt lịch khám sớm, chị em có thể gọi đến tổng đài 1900 56 56 56 của Hệ thống Y tế MEDLATEC để được tư vấn cụ thể.