Các tin tức tại MEDlatec
Thuốc xanh methylen có bôi được vào miệng không? Sự thật nhiều người hiểu sai
1. Thuốc xanh methylen là gì?
xanh methylen là một loại thuốc nhuộm tổng hợp thuộc nhóm thiazine, được sử dụng trong y học từ hàng chục năm trước nhờ khả năng nhuộm màu, sát khuẩn nhẹ và tham gia vào một số phản ứng oxy hóa - khử trong cơ thể. Thuốc có màu xanh đặc trưng, dễ tan trong nước, từng rất phổ biến trong điều trị các bệnh lý da liễu nhẹ và ứng dụng trong lĩnh vực xét nghiệm, chẩn đoán.
Trong y học hiện đại, xanh methylen được dùng chủ yếu ở ba nhóm mục đích chính.
- Thứ nhất, thuốc được sử dụng để điều trị methemoglobin máu, một tình trạng hiếm gặp khiến hồng cầu mất khả năng vận chuyển oxy. Xanh methylen đóng vai trò như chất xúc tác, giúp chuyển methemoglobin trở lại dạng hemoglobin bình thường, nhờ đó cải thiện khả năng cung cấp oxy cho cơ thể;
- Thứ hai, thuốc được dùng trong phẫu thuật và chẩn đoán, giúp nhuộm mô, đánh dấu đường rò hoặc hỗ trợ xác định cấu trúc giải phẫu;
- Tiếp đến, xanh methylen đôi khi được sử dụng trong điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu nhẹ vì có tính sát khuẩn, mặc dù hiện nay vai trò này ít được áp dụng hơn do sự xuất hiện của nhiều loại thuốc đặc hiệu, an toàn hơn.
- Ngoài ra, xanh methylene còn có đặc tính giảm đau, chống viêm thần kinh, do ức chế nitric oxide synthase và có hoạt tính oxy hóa khử. Nhiều nghiên cứu gần đây ghi nhận tác dụng giảm đau niêm mạc miệng trong Hội chứng miệng bỏng rát và viêm niêm mạc miệng do xạ trị, hoá trị. Nhưng người bệnh chỉ được sử dụng dưới dạng dung dịch súc miệng đúng nồng độ và có chỉ định của bác sĩ.
Thuốc xanh methylen mang lại nhiều công dụng
Ở dạng bôi ngoài da, xanh methylen từng được xem như một dung dịch sát khuẩn nhẹ và có mặt trong nhiều tủ thuốc gia đình. Tuy nhiên, tác dụng kháng khuẩn của thuốc thực tế khá hạn chế và không mạnh như các dung dịch sát khuẩn hiện đại như povidone-iodine hoặc chlorhexidine. Chính vì vậy, trong những năm gần đây, xanh methylen không còn được khuyến cáo rộng rãi cho việc chăm sóc vết thương hoặc điều trị viêm loét da.
2. Thuốc xanh methylen có bôi được vào miệng không?
Mặc dù là loại thuốc sát trùng khá phổ biến, việc sử dụng xanh methylen bên trong khoang miệng lại là vấn đề khiến nhiều người băn khoăn. Vậy, thuốc xanh methylen có bôi được vào miệng không?
Câu trả lời là không nên tự ý bôi xanh methylen vào miệng, trừ khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ. Một số nghiên cứu sử dụng xanh methylene dạng súc miệng (0.05-0.5%) để giảm đau niêm mạc trong hội chứng bỏng rát miệng, và viêm niêm mạc miệng sau xạ trị, hóa trị. Tuy nhiên, người dân không được tự ý bôi trực tiếp hoặc tự pha loãng dung dịch vì nguy cơ kích ứng, nhuộm màu mô và hấp thu thuốc không kiểm soát.
Bạn tuyệt đối không bôi thuốc xanh methylen vào miệng
Ngoài ra, xanh methylen có thể gây nhuộm màu xanh đậm trong khoang miệng, bám lại nhiều giờ đến vài ngày, gây khó chịu, mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến việc quan sát tổn thương của bác sĩ khi thăm khám. Một số trường hợp lạm dụng xanh methylen còn ghi nhận tình trạng viêm loét nặng hơn do niêm mạc bị kích ứng kéo dài.
Trong khi đó, hiện nay các tổn thương miệng như nhiệt miệng, viêm loét miệng, viêm lợi… đều đã có những loại thuốc chuyên dùng cho niêm mạc miệng, an toàn hơn, bao gồm: gel bôi làm dịu loét, dung dịch súc miệng kháng viêm, thuốc xịt chứa lidocain giảm đau tại chỗ, hoặc dung dịch vệ sinh răng miệng chứa chlorhexidine. Những sản phẩm này được thiết kế phù hợp với môi trường khoang miệng và hạn chế nguy cơ kích ứng.
Do đó, nếu bạn đang gặp tình trạng loét miệng hay đau rát, không nên tự ý dùng xanh methylen. Thay vào đó, hãy lựa chọn sản phẩm chuyên dụng hoặc thăm khám bác sĩ để được hướng dẫn loại thuốc phù hợp. Việc điều trị đúng ngay từ đầu giúp tổn thương miệng lành nhanh hơn, giảm đau hiệu quả và tránh những biến chứng không mong muốn.
3. Cách sử dụng thuốc xanh methylen đúng
Để phát huy hiệu quả sát khuẩn và tránh các tác dụng không mong muốn, xanh methylen cần được sử dụng đúng cách và đúng chỉ định với những hướng dẫn cụ thể như sau:
Cách bôi xanh methylen đúng
- Rửa sạch vùng da tổn thương bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch;
- Thấm khô bằng gạc vô khuẩn;
- Dùng tăm bông vô khuẩn chấm một lớp mỏng lên vùng da bị xước, viêm hoặc nhiễm khuẩn nhẹ;
- Không bôi lan rộng, chỉ bôi đúng vị trí cần điều trị;
- Mỗi ngày bôi 1 - 2 lần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Lưu ý: Các hướng dẫn trên chỉ áp dụng cho da, không áp dụng cho khoang miệng. Xanh methylen chỉ được sử dụng trong miệng theo dạng súc miệng nồng độ thấp và có chỉ định của bác sĩ, không dùng như cách bôi ngoài da.
Không lạm dụng thuốc
- Không dùng kéo dài trên 5 - 7 ngày khi không có chỉ định;
- Nếu vùng tổn thương không cải thiện, cần ngừng sử dụng và đi khám để tìm nguyên nhân.
Việc sử dụng thuốc xanh methylen cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ
Lưu ý quan trọng khi sử dụng
- Thuốc có thể nhuộm xanh da, quần áo, khăn, hãy tránh để dây ra khu vực không cần thiết;
- Không dùng cho người có cơ địa dị ứng với các thành phần của thuốc;
- Tránh dùng xanh methylen trên vùng da rộng ở trẻ nhỏ để hạn chế nguy cơ hấp thu thuốc;
- Không dùng cho người thiếu men G6PD, người đang sử dụng thuốc làm tăng serotonin (SSRI, SNRI, TCA...), phụ nữ mang thai hoặc suy thận nặng, vì nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng.
Bảo quản đúng cách
- Để thuốc ở nơi khô, thoáng, tránh ánh sáng trực tiếp;
- Đóng nắp kín sau khi sử dụng;
- Để xa tầm tay trẻ em.
Trên đây là toàn bộ lời giải đáp cho thắc mắc thuốc xanh methylen có bôi được vào miệng không cùng những lưu ý quan trọng khi sử dụng. Sử dụng xanh methylen đúng cách không chỉ giúp tăng hiệu quả sát khuẩn mà còn giảm thiểu các rủi ro khi dùng sai. Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào như đỏ da, rát da, phồng rộp hoặc lan rộng vùng tổn thương, bạn nên ngừng thuốc và liên hệ cơ sở y tế để được hỗ trợ kịp thời. Mọi nhu cầu cần tư vấn các vấn đề sức khỏe có liên quan hoặc đặt lịch thăm khám, bạn đọc vui lòng liên hệ tới MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.
Lựa chọn dịch vụ
Quý khách hàng vui lòng lựa chọn dịch vụ y tế theo nhu cầu!