1. Uống thuốc giảm cân bị trào ngược dạ dày là như thế nào?

Không ít người sau khi sử dụng thuốc giảm cân gặp các triệu chứng khó chịu liên quan đến dạ dày và thực quản. Tình trạng này có thể xuất hiện sau vài ngày hoặc vài tuần dùng thuốc, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Ợ nóng hoặc nóng rát vùng ngực, nhất là sau ăn hoặc khi nằm xuống;
• Ợ chua, có cảm giác dịch vị trào ngược lên cổ họng gây khó chịu;
• Đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác bụng nặng nề sau ăn;
• Buồn nôn hoặc cồn cào vùng thượng vị;
• Đau tức vùng dạ dày, đặc biệt khi để bụng quá đói.

Ở nhiều trường hợp, triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên, bạn không nên chủ quan vì tình trạng này có thể ảnh hưởng đến niêm mạc thực quản và dạ dày.

Nóng rát vùng ngực và ợ chua là triệu chứng thường gặp khi bị trào ngược dạ dày thực quản.

2. Vì sao uống thuốc giảm cân bị trào ngược dạ dày?

Tình trạng trào ngược sau khi dùng thuốc giảm cân có thể liên quan đến thành phần thuốc, cách giảm cân hoặc thói quen sinh hoạt trong quá trình sử dụng.

2.1. Thuốc giảm cân gây kích ứng dạ dày

Một số sản phẩm giảm cân chứa caffeine hoặc chất kích thích nhằm tạo cảm giác tỉnh táo và hỗ trợ đốt cháy năng lượng. Tuy nhiên, những thành phần này cũng có thể làm tăng tiết acid dạ dày và gây nóng rát vùng thượng vị.

Quan trọng hơn, caffeine còn làm giãn cơ vòng thực quản dưới, cơ có vai trò ngăn dịch vị trào ngược lên thực quản. Khi cơ này giãn ra, acid dạ dày dễ trào lên gây ợ nóng, ợ chua hơn bình thường.

Ngoài ra, thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc hoặc chứa thành phần không được kiểm soát còn có nguy cơ gây kích ứng niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài.

Riêng orlistat, thuốc giảm cân qua cơ chế ức chế hấp thu chất béo, cũng từng được báo cáo trong y văn là có thể liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản, dù mối liên hệ này chưa được nghiên cứu rộng rãi.

2.2. Ăn kiêng quá mức khi giảm cân

Nhiều người khi dùng thuốc giảm cân thường kết hợp nhịn ăn hoặc cắt giảm khẩu phần quá mức để giảm cân nhanh hơn. Điều này khiến dạ dày tăng tiết acid khi bụng rỗng, từ đó làm tăng nguy cơ trào ngược. Các thuốc giảm cân có tác dụng cắt cơn đói (như phentermine) càng dễ khiến người dùng bỏ bữa kéo dài, làm tình trạng này trở nên rõ ràng hơn.

2.3. Thuốc giảm cân nhóm GLP-1 làm chậm tiêu hóa dạ dày

Nhóm thuốc đồng vận GLP-1 như semaglutide, liraglutide (dạng tiêm, đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng trong điều trị béo phì) đang được sử dụng ngày càng phổ biến.

Cơ chế giảm cân của nhóm này là làm chậm quá trình tống thức ăn từ dạ dày xuống ruột non để tạo cảm giác no lâu hơn. Chính cơ chế này khiến thức ăn ứ đọng trong dạ dày lâu hơn bình thường, làm tăng nguy cơ trào ngược. Nguy cơ này tăng thêm ở người hút thuốc lá, người béo phì hoặc đã có bệnh dạ dày từ trước.

2.4. Người có sẵn bệnh dạ dày dễ bị nặng hơn

Người từng mắc viêm dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày thường dễ xuất hiện triệu chứng rõ rệt hơn khi sử dụng thuốc giảm cân không phù hợp.

Nếu bạn từng có tiền sử bệnh tiêu hóa, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ giảm cân nào.

Người có tiền sử viêm dạ dày nên thận trọng khi sử dụng thuốc hỗ trợ giảm cân.

3. Khi nào cần đi khám?

Nhiều trường hợp trào ngược chỉ ở mức độ nhẹ và có thể cải thiện sau khi điều chỉnh chế độ ăn uống. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng hơn, bạn nên đi khám sớm. Một số dấu hiệu cảnh báo gồm:

• Ợ nóng kéo dài nhiều ngày dù đã ngừng thuốc;
• Đau rát vùng thượng vị tăng dần;
• Khó nuốt hoặc nuốt nghẹn;
• Ho kéo dài, khàn tiếng;
• Buồn nôn thường xuyên;
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dạ dày hoặc thực quản đang bị tổn thương. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp hơn.

4. Uống thuốc giảm cân bị trào ngược dạ dày phải làm sao?

Khi xuất hiện triệu chứng trào ngược, bạn cần điều chỉnh sớm để hạn chế ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và tránh tình trạng kéo dài. Một số biện pháp bạn nên áp dụng gồm:

• Ngừng hoặc hạn chế sản phẩm nghi ngờ gây kích ứng dạ dày để theo dõi phản ứng của cơ thể;
• Không tự ý tăng liều thuốc giảm cân vì điều này có thể làm triệu chứng nặng hơn;
• Ăn đúng bữa và không nên nhịn ăn kéo dài trong quá trình giảm cân;
• Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc nước uống chứa caffeine;
• Không nằm ngay sau ăn để giảm nguy cơ trào ngược.
• Riêng với thuốc tiêm nhóm GLP-1 (semaglutide, liraglutide), đây là thuốc kê đơn với liều dùng và lịch tiêm được bác sĩ chỉ định. Bạn không nên tự ý ngừng thuốc đột ngột mà nên trao đổi với bác sĩ điều trị để được điều chỉnh liều hoặc phối hợp thuốc kiểm soát triệu chứng trào ngược phù hợp.

Ngoài ra, bạn cũng nên ngủ đúng giờ, giữ tinh thần thoải mái và uống đủ nước để hỗ trợ hoạt động tiêu hóa tốt hơn.

Nếu triệu chứng kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hỗ trợ giảm tiết acid hoặc điều trị trào ngược phù hợp. Bạn không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc dạ dày cùng lúc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

5. Làm sao để giảm cân an toàn hơn?

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc giảm cân, bạn nên ưu tiên xây dựng lối sống lành mạnh để kiểm soát cân nặng bền vững hơn. Một số nguyên tắc quan trọng gồm:

• Duy trì chế độ ăn cân đối thay vì nhịn ăn cực đoan;
• Tăng rau xanh và chất xơ để hỗ trợ tiêu hóa;
• Hạn chế đồ ăn nhanh và nước ngọt nhiều đường;
• Tập thể dục đều đặn để tăng tiêu hao năng lượng;
• Ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài;
• Không sử dụng thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc.

Nếu cần giảm cân, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được xây dựng kế hoạch phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Uống thuốc giảm cân bị trào ngược dạ dày là tình trạng không nên chủ quan vì có thể liên quan đến kích ứng dạ dày hoặc chế độ giảm cân chưa phù hợp. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng hơn, bạn nên đi khám sớm để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Để được tư vấn sức khỏe tiêu hóa và dinh dưỡng phù hợp, người dân có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng.