1. Tổng quan về trào ngược dạ dày và trào ngược dạ dày bao lâu thì bị ung thư?

trào ngược dạ dày hay trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý phổ biến, có thể xuất hiện ở cả trẻ em và người trưởng thành. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể là do cơ thắt thực quản hoạt động kém, khiến dịch dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản, gây nhiều triệu chứng khó chịu. 

Trào ngược dạ dày xảy ra khi dịch dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản

Tại dạ dày, lớp niêm mạc sẽ giữ vai trò bảo vệ. Tuy nhiên, thực quản lại không có lớp bảo vệ này nên khi axit dạ dày trào ngược, thực quản dễ bị tổn thương dẫn đến viêm loét. Như vậy, trào ngược dạ dày bao lâu thì bị ung thư?

Thực tế, nếu chủ quan không điều trị triệt để, trào ngược dạ dày mạn tính (GERD) có thể dẫn đến biến chứng Barrett thực quản – tình trạng niêm mạc thực quản bị thay thế bởi các tế bào bất thường. Đây là con đường trung gian bắt buộc: GERD mạn tính làm tăng nguy cơ bị Barrett thực quản, có thể dẫn đến loạn sản và gây ra ung thư biểu mô tuyến thực quản. 

Lưu ý: Không phải GERD trực tiếp gây ung thư thực quản mà người bệnh phải trải qua nhiều giai đoạn tiến triển khác nhau. 

Đáng lưu ý, chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân GERD mạn tính phát triển thành Barrett thực quản, và trong số bệnh nhân Barrett không có loạn sản, nguy cơ tiến triển thành ung thư chỉ khoảng 0.2 - 0.5% mỗi năm. Phần lớn bệnh nhân Barrett thực quản không bao giờ tiến triển thành ung thư.

Bên cạnh đó, bệnh trào ngược dạ dày thực quản còn có thể dẫn đến các biến chứng khác như:

• Viêm, loét hoặc hẹp thực quản. 
• Bào mòn men răng và một số vấn đề về răng miệng khác. 

Nhìn chung, bị trào ngược dạ dày bao lâu thì tiến triển sang ung thư còn tùy thuộc vào tình trạng bệnh, mức độ chủ động trong điều trị của từng người bệnh. Nguy cơ tăng dần theo mức độ tổn thương: Barrett không loạn sản có nguy cơ thấp nhất, trong khi loạn sản độ cao có nguy cơ tiến triển cao hơn đáng kể. 

Tuy vậy cũng cần lưu ý rằng không phải tất cả người bị trào ngược dạ dày đều chuyển sang ung thư. Nếu kịp thời điều trị, người bệnh có thể phần nào phòng ngừa ung thư và các biến chứng khác. 

2. Triệu chứng trào ngược dạ dày thường gặp

Triệu chứng dễ gặp ở người bị trào ngược dạ dày là ợ nóng và một số dấu hiệu khác như:

• Đồ ăn hoặc chất lỏng bị trào ngược lên vùng cổ họng. 
• Ợ chua, đắng miệng. 
• Đau họng. 
• Buồn nôn. 
• Khó nuốt. 
• Hơi thở có mùi hôi. 
• Đau tức ngực. 
• Ho dai dẳng. 
• Khó ngủ, dễ thức giấc. 

Ợ nóng là triệu chứng thường xuất hiện ở người bị trào ngược dạ dày

Khi cảm thấy đau tức ngực, kèm theo triệu chứng đau vai, đau cánh tay, khó thở, chóng mặt,... bạn nên đi khám ngay. Bởi những dấu hiệu này không chỉ là do trào ngược dạ dày mà còn có thể liên quan đến hiện tượng nhồi máu cơ tim. 

Ngoài ra, một số triệu chứng sau đây được xem là "báo động đỏ" cần đến khám bác sĩ ngay, không nên tự điều trị tại nhà bao gồm: khó nuốt tiến triển ngày càng nặng hơn, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu hoặc tiêu phân đen. Đây có thể là dấu hiệu của tổn thương thực quản nặng hoặc bệnh lý nghiêm trọng hơn cần được thăm khám và nội soi tiêu hóa sớm.

3. Phương pháp điều trị 

Dưới đây là ba nhóm phương pháp điều trị bệnh trào ngược dạ dày phổ biến: 

3.1. Điều trị bằng thuốc

Tùy theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, người bị trào ngược dạ dày có thể chỉ cần dùng thuốc không kê đơn hoặc thuốc kê đơn theo chỉ định của bác sĩ. 

• Nhóm thuốc không kê đơn: Gồm thuốc trung hòa axit (antacid) giúp giảm triệu chứng nhanh nhưng tác dụng ngắn; thuốc kháng thụ thể H2 (H2 blocker) giúp giảm sản xuất axit; và thuốc ức chế bơm proton (PPI) hàm lượng thấp giúp ức chế quá trình tiết axit và hỗ trợ làm lành thực quản. Với các loại thuốc không kê đơn, mọi người chỉ nên dùng dưới 2 tuần. Nếu quá thời gian này triệu chứng không được kiểm soát, bạn hãy đi khám để được bác sĩ xác định nguyên nhân và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp. 
• Thuốc kê đơn: Thuốc ức chế bơm proton (PPI) là lựa chọn điều trị đầu tay (first-line) được khuyến cáo cho bệnh nhân GERD thường xuyên có triệu chứng. Để đạt hiệu quả tối đa, PPI nên được uống 30 - 60 phút trước bữa ăn. Bên cạnh giúp kiểm soát triệu chứng dạ dày, những loại thuốc này thường gây tác dụng phụ. Do đó, bạn cần tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ, thông báo kịp thời tác dụng nghiêm trọng. 

Một số loại thuốc có thể giúp kiểm soát triệu chứng trào ngược dạ dày

3.2. Phẫu thuật

Phẫu thuật thường được chỉ định khi việc uống thuốc không còn hiệu quả hoặc trong trường hợp người bệnh không muốn dùng thuốc dài ngày. Dưới đây là hai phương pháp phẫu thuật ứng dụng phổ biến trong điều trị trào ngược dạ dày:

• Phẫu thuật gia cố vòng cơ thực quản phía dưới: Giúp thắt chặt vòng cơ thực quản dưới, nhằm ngăn chặn phần nào tình trạng trào ngược. Theo đó, bác sĩ sẽ tiến hành quấn phần đầu dạ dày quanh khu vực phía dưới cùng thực quản. Thông qua kỹ thuật mổ nội soi, bác sĩ có thể tạo 3 hoặc 4 lỗ nhỏ trên bụng và tiến hành đưa dụng cụ vào để thắt chặt vòng cơ thực quản dưới. Lưu ý rằng phẫu thuật không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ Barrett thực quản hay ung thư, vì vậy bệnh nhân sau phẫu thuật vẫn cần theo dõi định kỳ theo chỉ định của bác sĩ. 
• Phẫu thuật siết chặt cơ vòng dưới thực quản (Linx): Với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ đặt Linx (vòng chứa nhiều hạt nam châm titan nhỏ) quanh khu vực liên kết giữa dạ dày và thực quản. Trong đó, lực hút của các hạt nam châm có thể giúp ngăn ngừa tình trạng thức ăn trào ngược lên thực quản. Lưu ý rằng thiết kế của vòng Linx vẫn đủ lỏng để thức ăn từ thực quản trôi xuống dạ dày. 

4. Cách phòng ngừa 

Nếu muốn chủ động phòng ngừa chứng trào ngược dạ dày, bạn cần xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý, đồng thời kiểm soát cân nặng. Cụ thể: 

• Giữ cân nặng ở mức hợp lý: Tình trạng thừa cân có thể gây áp lực lên vùng bụng, khiến dạ dày bị đẩy lên dẫn đến trào ngược axit lên vùng thực quản. Do đó, bạn cần cố gắng duy trì cân nặng vừa phải. Nếu có dấu hiệu tăng cân nhanh, bạn nên tích cực luyện tập, kiểm soát chặt chẽ chế độ ăn uống. 
• Không nên mặc đồ bó sát: Quần quá chật, bó sát vùng eo dễ tạo áp lực lên vùng bụng, ảnh hưởng đến cơ vòng dưới thực quản. Vì vậy, bạn nên ưu tiên mặc trang phục thoải mái, không bó quá sát. 
• Tránh tiêu thụ thức ăn, đồ uống gây ợ nóng: Chẳng hạn thức ăn hoặc đồ uống có vị chua mạnh, đồ chiên rán, rượu bia, chocolate, hành, tỏi, cà phê. 
• Chia nhỏ bữa ăn trong ngày: Thay vì tập trung vào những bữa chính, bạn có thể chia làm nhiều bữa trong ngày để tránh gây áp lực cho đường tiêu hóa. 
• Từ bỏ thuốc lá: Sử dụng thuốc lá thường xuyên có thể khiến chức năng của cơ vòng dưới thực quản suy yếu, tăng nguy cơ trào ngược. 
• Không nên đi nằm ngay sau khi ăn: Bạn nên đợi ít nhất 3 giờ sau khi ăn mới đi nằm hoặc đi ngủ. 
• Kê cao đầu khi ngủ: Nếu hay bị ợ nóng vào ban đêm, bạn nên kê cao chân đầu giường lên khoảng 15 - 20 cm (không chỉ kê thêm gối, vì kê gối đơn thuần không có hiệu quả tương đương). Bên cạnh đó, nằm nghiêng sang trái cũng có thể giúp giảm triệu chứng ợ nóng vào ban đêm. 
• Thăm khám: Đối với những người có triệu chứng trào ngược kéo dài nhiều năm, đặc biệt là nam giới trên 50 tuổi, người hút thuốc, người béo bụng hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thực quản, bác sĩ có thể khuyến cáo nội soi tiêu hóa để tầm soát Barrett thực quản. Đây là biện pháp phát hiện sớm, giúp can thiệp kịp thời trước khi tổn thương tiến triển. 

Mọi người nên tránh tiêu thụ đồ uống và thực phẩm dễ gây ợ nóng

Trào ngược dạ dày bao lâu thì bị ung thư phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thực tế, không phải ai bị chứng trào ngược dạ dày cũng chuyển sang ung thư. Mặc dù vậy, mọi người vẫn cần chủ động điều trị bệnh lý này để phòng ngừa yếu tố nguy cơ. Quá trình điều trị bệnh trào ngược dạ dày hiện không quá phức tạp. Do đó, nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, bạn nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín như chuyên khoa Tiêu hóa thuộc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được hỗ trợ. Quý khách có thể liên hệ tổng đài 1900 56 56 56 của MEDLATEC để đặt lịch khám trước và được tư vấn chi tiết hơn.