Áp dụng cách nhanh hết tay chân miệng cho trẻ tại nhà an toàn, đúng cách

1. Nguyên tắc cốt lõi trong cách nhanh hết tay chân miệng chuẩn y khoa

tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhóm virus đường ruột (thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 - EV71) gây ra. Bệnh đặc trưng bởi các nốt mụn nước xuất hiện ở niêm mạc miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông và đầu gối.

Các nốt tay chân miệng xuất hiện ở niêm mạc miệng, lòng bàn tay, bàn chân,..

Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), nguyên tắc cơ bản nhất trong cách nhanh hết tay chân miệng không phải là cố gắng tìm kiếm các loại thuốc "truyền miệng" để tiêu diệt virus cấp tốc. Thực chất, chìa khóa để trẻ nhanh khỏi bệnh bao gồm:

– Kiểm soát tốt triệu chứng: Làm dịu các cơn đau rát do vết loét trong khoang miệng, hạ sốt kịp thời và giảm ngứa ngáy ở các nốt mụn nước ngoài da.

– Chống nhiễm trùng thứ phát: Giữ vệ sinh sạch sẽ các vùng da bị tổn thương, không để mụn nước bị vỡ gãi gây bội nhiễm vi khuẩn.

– Tăng cường sức đề kháng tự nhiên: Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, đúng cách để cơ thể trẻ tự sản sinh kháng thể tự nhiên tống xuất virus ra ngoài.

– Theo dõi sát sao các dấu hiệu chuyển nặng: Phát hiện sớm các biến chứng thần kinh, hô hấp hay tuần hoàn để đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời.

2. Các bước chăm sóc tại nhà hỗ trợ cách nhanh hết tay chân miệng cho trẻ

Để rút ngắn thời gian mắc bệnh từ 7 – 10 ngày xuống mức tối thiểu và giúp bé dễ chịu hơn, cha mẹ cần thực hiện đồng bộ các biện pháp chăm sóc chuẩn xác sau:

2.1. Chăm sóc và xoa dịu vết loét trong khoang miệng

Vết loét miệng là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ đau đớn, quấy khóc, bỏ ăn và bỏ uống, dễ dẫn đến kiệt sức và mất nước.

– Sử dụng thuốc bôi loét miệng chuyên dụng: Cha mẹ có thể dùng các loại gel rơ miệng có tác dụng sát khuẩn và giảm đau tại chỗ theo chỉ định của bác sĩ (thường bôi trước bữa ăn 30 phút để trẻ dễ nuốt thức ăn hơn).

– Vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng: Cho trẻ rơ lưỡi hoặc súc miệng bằng nước muối sinh lý 0,9% sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ. Tuyệt đối không dùng dụng cụ thô ráp rơ mạnh làm vỡ các nốt phỏng mụn.

2.2. Hạ sốt và giảm đau đúng liều lượng

Sốt cao không chỉ làm trẻ mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ co giật do sốt.

– Dùng Paracetamol đơn chất: Khi trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên, hãy cho trẻ uống Paracetamol với liều từ 10 – 15mg/kg cân nặng/lần, các lần cách nhau 4 – 6 tiếng (không quá 4 lần/ngày).

– Lau mát bằng nước ấm: Dùng khăn mềm thấm nước ấm lau ở các vị trí có mạch máu lớn như nách, bẹn, cổ để hỗ trợ hạ nhiệt. Tuyệt đối không chườm lạnh hoặc dùng cồn lau người cho trẻ.

2.3. Vệ sinh tổn thương da ngoài da đúng cách

Nhiều quan niệm dân gian sai lầm cho rằng phải "kiêng nước, kiêng gió", trùm kín trẻ hoặc không tắm rửa. Điều này khiến vi khuẩn tích tụ, dễ gây nhiễm trùng da.

– Tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm: Cha mẹ nên tắm nhanh cho trẻ trong phòng kín gió bằng nước ấm sạch hoặc các loại sữa tắm kháng khuẩn dịu nhẹ dành cho trẻ em.

– Giữ da khô thoáng: Sau khi tắm, bạn nên dùng khăn mềm thấm khô nhẹ nhàng cho trẻ, tránh làm vỡ các nốt mụn nước.

Sau khi tắm cho bé bạn nên dùng khăn mềm thấm khô cho trẻ

– Bôi dung dịch sát khuẩn ngoài da: Cha mẹ nên sử dụng các dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ như betadine sát khuẩn hoặc Gel nano bạc lên các nốt mụn nước đã vỡ cho trẻ để tránh bội nhiễm vi khuẩn.

3. Chế độ dinh dưỡng khoa học giúp trẻ hồi phục thể trạng nhanh chóng

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong cách nhanh hết tay chân miệng, giúp cung cấp năng lượng cho hệ miễn dịch chiến đấu với vi rút.

3.1. Các loại thực phẩm nên cho trẻ ăn

– Thức ăn mềm, lỏng và mát: Cháo loãng, súp, sữa, sữa chua, kem, pudding hay sinh tố trái cây. Đồ lạnh nhẹ có tác dụng làm dịu bớt cảm giác đau rát ở các vết loét miệng.

– Thực phẩm giàu Vitamin C và Kẽm: Cam, bưởi, đu đủ, thịt lợn, thịt gà, trứng giúp tăng cường sức đề kháng và thúc đẩy quá trình tái tạo niêm mạc tổn thương.

– Bổ sung nhiều nước: Nước đun sôi để nguội, nước dừa tươi, nước trái cây nhạt hoặc dung dịch Oresol (pha đúng tỷ lệ) để bù lại lượng nước thất thoát do sốt và chảy dãi.

2.2. Các loại thực phẩm cần tránh

– Đồ ăn mặn, chua, cay: Các món ăn chứa nhiều muối, ớt, tiêu hoặc trái cây quá chua (như chanh, tắc) sẽ gây kích ứng cực kỳ đau rát tại các vết loét miệng.

– Thức ăn cứng, nhiều góc cạnh: Bánh quy, đồ chiên rán giòn có thể cọ xát làm tổn thương sâu thêm các vết loét trong niêm mạc họng.

– Thức ăn quá nóng: Đồ ăn vừa nấu xong còn nóng sẽ làm tăng cảm giác đau đớn khi trẻ nuốt.

4. Những sai lầm phổ biến của cha mẹ khiến bệnh tay chân miệng kéo dài và nặng thêm

Trong quá trình chăm sóc trẻ tại nhà, không ít phụ huynh mắc phải các sai lầm nghiêm trọng khiến bệnh tiến triển phức tạp hơn:

– Tự ý mua thuốc kháng sinh cho trẻ uống: Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu quả đối với virus gây bệnh tay chân miệng. Việc lạm dụng kháng sinh chỉ làm trẻ mệt mỏi, loạn khuẩn đường ruột và tăng nguy cơ kháng thuốc.

– Chọc vỡ các nốt phỏng mụn nước: Việc chủ động chọc vỡ mụn nước với mong muốn bệnh nhanh gẩy sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn bên ngoài xâm nhập vào máu, gây ra tình trạng nhiễm trùng da hoặc nhiễm trùng huyết cực kỳ nguy hiểm.

– Ủ ấm trẻ quá mức hoặc kiêng gió kiêng nước cứng nhắc: Việc không vệ sinh cơ thể khiến da trẻ luôn trong tình trạng ẩm ướt mồ hôi, dễ dẫn đến viêm da, mẩn ngứa và sốt cao hơn.

– Sử dụng các bài thuốc lá dân gian chưa kiểm chứng: Đắp các loại lá cây, thuốc nam lên nốt mụn nước có thể gây dị ứng, hoại tử da hoặc nhiễm trùng nặng.

5. Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay

Bệnh tay chân miệng có thể biến chuyển từ độ nhẹ (độ 1) sang các độ nặng hơn (độ 2, độ 3, độ 4) rất nhanh chóng. Cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế gần nhất khi phát hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo sớm sau:

– Sốt cao liên tục không hạ: Trẻ sốt trên 39 độ C kéo dài trên 2 ngày và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường.

– Giật mình chới với: Đây là dấu hiệu nhiễm độc thần kinh quan trọng nhất. Trẻ giật mình chới với khi bắt đầu đi vào giấc ngủ hoặc ngay cả khi đang chơi (tần suất từ 2 lần trở lên trong vòng 30 phút).

– Quấy khóc vô cớ, ngủ gà, lơ mơ: Trẻ quấy khóc liên tục suốt đêm, không thể dỗ dành, hoặc rơi vào trạng thái lơ mơ, gọi hỏi khó biết.

– Nôn ói nhiều: Trẻ nôn tất cả những gì ăn vào, nôn khan liên tục.

– Chân tay run rẩy, đi đứng loạng choạng: Trẻ ngồi không vững, đi đứng xiêu quẹo, yếu chi.

– Biểu hiện suy hô hấp, tuần hoạt: Thở nhanh, thở nông, khò khè, rút lõm ngực, da nổi hoa sinh vanh, nổi vân tím, mồ hôi đầm đìa, tay chân lạnh ngắt.

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám khi phát hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm

Tóm lại, thực hiện đúng cách nhanh hết tay chân miệng phụ thuộc lớn vào kỹ năng chăm sóc, vệ sinh và bổ sung dinh dưỡng đúng cách của cha mẹ. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh hay áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa qua kiểm chứng y khoa. Đồng thời phụ huynh cần chủ động theo dõi các dấu hiệu cảnh báo sớm sẽ giúp bảo vệ con yêu khỏi những biến chứng nguy hiểm của bệnh tay chân miệng.

Nếu cần đặt lịch thăm khám cho bé tại MEDLATEC với bác sĩ Nhi khoa, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.