1. Axit uric cao là gì? Vì sao chế độ ăn có ảnh hưởng đến nồng độ axit uric?

Trước khi tìm hiểu Axit uric cao nên ăn gì bạn cần lưu tâm một số vấn đề sau:

1.1. Thế nào là axit uric cao?

Axit uric là sản phẩm được tạo ra trong quá trình cơ thể phân hủy purin - chất có trong nhiều loại thực phẩm và tế bào của cơ thể. Axit uric được thận lọc và đào thải qua nước tiểu. Nếu cơ thể sản xuất quá nhiều axit uric hoặc khả năng đào thải bị suy giảm thì nồng độ axit uric trong máu sẽ tăng lên.

Tình trạng này kéo dài có thể làm các tinh thể urat tích tụ tại khớp, gây viêm đau và dẫn đến bệnh gout. Ngoài ra, axit uric tăng cao còn dễ làm tổn thương thận và có nguy cơ bị rối loạn chuyển hóa.

Axit uric được tạo ra từ quá trình phân hủy thức ăn 

1.2. Vì sao chế độ ăn ảnh hưởng đến nồng độ axit uric?

Chế độ dinh dưỡng có vai trò lớn đối với quá trình kiểm soát axit uric. Đặc biệt, nếu tiêu thụ quá nhiều loại thực phẩm giàu purin, cơ thể tạo ra nhiều axit uric hơn mức bình thường. Ngược lại, một số thực phẩm giúp tăng đào thải axit uric hoặc hỗ trợ giảm viêm sẽ có lợi cho người bệnh.

Do đó, xây dựng thực đơn khoa học không chỉ giúp giảm nguy cơ gout mà còn hỗ trợ cải thiện sức khỏe cho người bệnh. 

2. Xét nghiệm chỉ số axit uric cao nên ăn gì để giảm?

Để kiểm soát chỉ số axit uric hiệu quả, người bệnh cần ưu tiên các thực phẩm ít purin, hỗ trợ đào thải axit uric và giúp giảm viêm. Nếu bạn đang quan tâm tìm hiểu axit uric cao nên ăn gì thì hãy bổ sung thường xuyên trong thực đơn hằng ngày những thực phẩm sau:

2.1. Rau xanh và củ quả tươi

Rau xanh là nhóm thực phẩm rất tốt cho người bị tăng axit uric máu. Phần lớn các loại rau chứa hàm lượng purin thấp, giàu chất xơ và vitamin giúp tăng cường chuyển hóa. Chất xơ trong rau củ giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện chuyển hóa, từ đó gián tiếp hỗ trợ giảm nồng độ axit uric, đồng thời giảm nguy cơ tăng cân - yếu tố làm bệnh gout nặng hơn.

Người bị tăng axit uric nên ưu tiên ăn các loại rau như: bắp cải, cải xanh, dưa leo, cà rốt, bí đỏ,cải bẹ xanh, rau muống,... và các loại trái cây tươi như táo, lê, cam, bưởi, dưa hấu, cherry,... vừa bổ sung vitamin, chống viêm, vừa giúp cơ thể có thêm khả năng chống oxy hóa. Đặc biệt, cherry và nước ép cherry đã được một số nghiên cứu ghi nhận có tác dụng hỗ trợ giảm axit uric và giảm tần suất cơn gout.

2.2. Chế phẩm từ sữa

Sữa ít béo có thể hỗ trợ giảm axit uric trong máu. Vì thế, người bệnh nên ưu tiên các chế phẩm từ sữa như: sữa chua ít đường, phô mai ít béo,... Nhóm thực phẩm này cung cấp protein lành mạnh mà không làm tăng lượng purin quá nhiều như thịt đỏ.

2.3. Ngũ cốc nguyên hạt

Nếu bạn muốn tìm hiểu axit uric cao nên ăn gì thì không nên bỏ qua nhóm ngũ cốc nguyên hạt. Đây là nguồn cung cấp năng lượng ổn định nhưng rất giàu chất xơ, tốt cho quá trình chuyển hóa trong cơ thể.

Đặc biệt, các loại ngũ cốc nguyên hạt như: yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, hạt quinoa,... không chỉ hỗ trợ kiểm soát cân nặng mà còn giảm nguy cơ bị rối loạn chuyển hóa liên quan do axit uric cao.

Ngũ cốc nguyên hạt là lựa chọn tốt cho quá trình chuyển hóa của cơ thể

2.4. Thực phẩm giàu chất béo tốt

Người bị axit uric cao nên ưu tiên chất béo lành mạnh thay cho mỡ động vật. Các thực phẩm phù hợp của nhóm này gồm: dầu oliu, quả bơ, hạt óc chó, hạnh nhân, hạt chia,... giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe tim mạch.

2.5. Trứng và các nguồn đạm ít purin

Người bị axit uric cao vẫn cần bổ sung protein nhưng nên ưu tiên các nguồn đạm ít purin thay vì ăn thịt đỏ. Thực phẩm tiêu biểu của nhóm này gồm: thịt ức gà bỏ da, trứng, đậu phụ,... Các nguồn đạm này có hàm lượng purin thấp, an toàn cho người tăng axit uric.

Người bệnh nên hạn chế các loại cá như cá chép, cá quả, cá diêu hồng,... vì chứa purin ở mức trung bình đến cao.

3. Thói quen tốt giúp giảm axit uric hiệu quả

Ngoài việc quan tâm axit uric cao nên ăn gì, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh để kiểm soát bệnh tốt hơn.

• Uống đủ nước:

Uống đủ 2 - 3 lít nước mỗi ngày là một trong những biện pháp quan trọng nhất để tăng đào thải axit uric qua thận. Đây là khuyến cáo cơ bản của ACR, EULAR và Hướng dẫn Bộ Y tế Việt Nam.

• Kiểm soát cân nặng:

Thừa cân làm tăng nguy cơ gout và rối loạn chuyển hóa. Vì thế, xây dựng chế độ giảm cân hợp lý sẽ giúp giảm đáng kể nồng độ axit uric. Người bệnh cần lưu ý: không nhịn ăn hoặc giảm cân quá nhanh để tránh làm cho axit uric tăng đột ngột.

• Tập thể dục thường xuyên:

Người bệnh nên duy trì vận động khoảng 30 phút/ngày với các môn nhẹ nhàng như: đi bộ, đạp xe, yoga, bơi lội,... Luyện tập đều đặn sẽ giúp cải thiện quá trình chuyển hóa và cải thiện sức đề kháng cho cơ thể.

• Dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ:

Trong nhiều trường hợp, thay đổi chế độ ăn thôi chưa đủ để kiểm soát axit uric. Người bệnh nếu đã được chỉ định dùng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn để giảm nguy cơ biến chứng.

Trước khi theo dõi tình trạng sức khỏe của mình, người bệnh cũng cần lưu ý tránh các thực phẩm và đồ uống sau:

• Nội tạng động vật (gan, tim, bầu dục, mật...): giàu purin, cần tránh hoàn toàn.
• Thịt đỏ (heo, bò, dê, cừu): hạn chế tối đa.
• Hải sản (tôm, cua, sò điệp, cá mòi, cá trích): hạn chế, đặc biệt trong cơn gout cấp.
• Bia rượu: tăng sản xuất và giảm đào thải axit uric.
• Nước ngọt có đường và thực phẩm chứa fructose cao: fructose là yếu tố nguy cơ độc lập làm tăng axit uric, cần tránh tương tự như bia rượu.

Bệnh nhân tăng axit uric đã được chỉ định dùng thuốc cần tuân thủ đơn thuốc được kê

4. Thực đơn gợi ý cho người bị axit uric cao

Người bị tăng axit uric có thể tham khảo thực đơn hỗ trợ kiểm soát axit uric sau đây: 

• Bữa sáng: Yến mạch nấu sữa ít béo, 1 quả táo, 1 ly nước ấm.
• Bữa trưa: Cơm gạo lứt, cá hấp, rau luộc, canh bí đỏ.
• Bữa tối: Salad rau xanh, ức gà luộc, sữa chua ít đường.
• Bữa phụ: Một nắm nhỏ hạnh nhân, nước ép không đường.

Bên cạnh việc tìm hiểu axit uric cao nên ăn gì, người bệnh cũng cần chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe của mình. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như: sưng nóng đỏ khớp, thường xuyên tái diễn tình trạng đau khớp dữ dội, tiểu buốt, tiểu ra máu, đau thắt lưng,... hãy thăm khám bác sĩ chuyên khoa ngay để được can thiệp kịp thời.

Để đặt lịch thăm khám sức khỏe cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, quý khách hàng có thể liên hệ Hotline 1900 56 56 56.