1. Tình trạng suy giảm nội tiết tố ở phụ nữ mãn kinh 

Trong giai đoạn mãn kinh, buồng trứng gần như ngừng hoạt động, khiến nồng độ estrogen trong cơ thể giảm mạnh và không còn ổn định như trước. Estrogen vốn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa chu kỳ kinh nguyệt, bảo vệ xương khớp, duy trì sức khỏe tim mạch, làn da và niêm mạc âm đạo. Khi hormone này suy giảm, cơ thể phụ nữ bắt đầu xuất hiện nhiều rối loạn đặc trưng.

Suy giảm nội tiết tố là đặc trưng sinh lý quan trọng nhất khi phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh

Một trong những biểu hiện phổ biến nhất của suy giảm nội tiết tố ở phụ nữ mãn kinh là các triệu chứng vận mạch như bốc hỏa, nóng bừng mặt, đổ mồ hôi ban đêm. Những cơn bốc hỏa có thể xuất hiện đột ngột, lặp lại nhiều lần trong ngày, gây khó chịu và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt cũng như giấc ngủ. Đi kèm với đó là tình trạng mất ngủ, ngủ không sâu giấc, khiến cơ thể thường xuyên mệt mỏi, suy giảm năng lượng.

Suy giảm nội tiết tố còn gây ra những thay đổi rõ rệt ở cơ quan sinh dục và tiết niệu. Niêm mạc âm đạo trở nên mỏng, khô và kém đàn hồi hơn, dẫn đến cảm giác khô rát, đau khi quan hệ tình dục, giảm ham muốn. Một số phụ nữ còn dễ bị viêm nhiễm phụ khoa hoặc rối loạn tiểu tiện do niêm mạc đường tiết niệu suy yếu.

Về lâu dài, tình trạng thiếu hụt estrogen làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương, do quá trình hủy xương diễn ra nhanh hơn quá trình tạo xương. Bên cạnh đó, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu và tăng cân cũng có xu hướng gia tăng sau mãn kinh.

Không chỉ ảnh hưởng đến thể chất, suy giảm nội tiết tố ở phụ nữ mãn kinh còn tác động đến tâm lý và cảm xúc. Nhiều phụ nữ trở nên dễ cáu gắt, lo âu, trầm buồn, giảm khả năng tập trung hoặc suy giảm trí nhớ. Những thay đổi này nếu không được nhận diện và chăm sóc đúng cách có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

2. Có cần bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh không? 

Việc có cần bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh không là vấn đề được rất nhiều chị em quan tâm, bởi suy giảm nội tiết tố là nguyên nhân trực tiếp gây ra hàng loạt triệu chứng khó chịu trong giai đoạn này. Tuy nhiên, bổ sung nội tiết tố không phải lúc nào cũng cần thiết cho tất cả phụ nữ mãn kinh, mà cần được cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe và mức độ triệu chứng của từng người.

Trên thực tế, mãn kinh là một quá trình sinh lý tự nhiên. Với những phụ nữ có triệu chứng nhẹ, không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, việc điều chỉnh lối sống, chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý và chăm sóc tinh thần thường đã đủ để giúp cơ thể thích nghi mà không cần can thiệp bằng liệu pháp nội tiết tố.

Ngược lại, bổ sung nội tiết tố (liệu pháp hormone thay thế - HRT) có thể được chỉ định trong một số trường hợp nhất định, khi phụ nữ mãn kinh gặp các triệu chứng nặng hoặc kéo dài như bốc hỏa dữ dội, mất ngủ nghiêm trọng, rối loạn tâm trạng rõ rệt, khô âm đạo gây đau khi quan hệ, hoặc có nguy cơ cao loãng xương sớm. Trong những tình huống này, việc bổ sung nội tiết tố đúng chỉ định có thể giúp cải thiện triệu chứng, nâng cao chất lượng sống và phòng ngừa một số biến chứng do thiếu hụt estrogen.

Việc bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh được áp dụng theo từng trường hợp 

Tuy nhiên, bổ sung nội tiết tố không phải không có rủi ro. Nếu sử dụng không đúng đối tượng, không đúng liều lượng hoặc kéo dài không kiểm soát, liệu pháp này có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý như huyết khối, đột quỵ, ung thư vú, ung thư nội mạc tử cung ở nhóm đối tượng có yếu tố nguy cơ. Vì vậy, phụ nữ mãn kinh không nên tự ý dùng thuốc nội tiết hay các sản phẩm quảng cáo “bổ sung estrogen” khi chưa có tư vấn y tế.

3. Bổ sung nội tiết đúng cách cho phụ nữ mãn kinh 

Bổ sung nội tiết tố có thể mang lại nhiều lợi ích cho phụ nữ mãn kinh nếu được thực hiện đúng cách, đúng đối tượng và đúng thời điểm. Để đảm bảo an toàn, chị em cần hiểu rõ các nguyên tắc quan trọng sau đây: 

Thăm khám và tư vấn y khoa là bước bắt buộc

Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ triệu chứng, tiền sử bệnh lý, yếu tố nguy cơ tim mạch, ung thư vú, huyết khối… cũng như có thể chỉ định xét nghiệm nội tiết khi cần thiết. Dựa trên kết quả này, bác sĩ sẽ quyết định có nên sử dụng liệu pháp hormone thay thế hay không, loại hormone phù hợp và liều lượng an toàn cho từng người.

Thăm khám là khâu bắt buộc trước khi bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh

Liệu pháp hormone thay thế cần được sử dụng theo đúng phác đồ

Tùy từng phụ nữ, bác sĩ có thể chỉ định estrogen đơn thuần hoặc phối hợp estrogen - progesterone. Thời gian sử dụng HRT thường được khuyến cáo ngắn nhất có thể với liều thấp hiệu quả, kèm theo theo dõi định kỳ.

Cân bằng nội tiết tố một cách tự nhiên

Việc bổ sung thực phẩm giàu phytoestrogen như đậu nành, đậu phụ, sữa đậu nành, hạt lanh… có thể giúp giảm nhẹ một số triệu chứng tiền mãn kinh và mãn kinh. Đồng thời, cần đảm bảo cung cấp đủ canxi, vitamin D, omega-3, vitamin nhóm B để bảo vệ xương khớp, tim mạch và hệ thần kinh.

Vận động thể chất đều đặn

Các hình thức tập luyện phù hợp như yoga, đi bộ, bơi lội, pilates không chỉ giúp giảm stress, cải thiện giấc ngủ mà còn góp phần làm giảm bốc hỏa và ngăn ngừa tăng cân.

Không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng

Việc dùng sai cách có thể gây rối loạn nội tiết, che lấp triệu chứng bệnh lý nguy hiểm và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.

Tóm lại, bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh có thể mang lại nhiều lợi ích trong việc cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhưng không phải ai cũng cần và không nên thực hiện một cách tùy tiện. Nếu chị em đang băn khoăn bổ sung nội tiết tố cho phụ nữ mãn kinh có cần thiết không, cách bổ sung hợp lý như thế nào, có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn, kiểm tra nội tiết và xây dựng phác đồ phù hợp