1. Các bệnh về đường hô hấp thường gặp

Dưới đây là một số bệnh về đường hô hấp thường gặp mà bạn cần đặc biệt chú ý: 

Cảm cúm và cảm lạnh thông thường

Đây là những bệnh hô hấp phổ biến, thường xuất hiện vào mùa lạnh hoặc khi hệ miễn dịch suy giảm. Triệu chứng thường gặp bao gồm hắt hơi, sổ mũi, đau họng, mệt mỏi và sốt nhẹ. Ở đa số trường hợp nhẹ, đặc biệt ở người khỏe mạnh, các bệnh này có thể tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, chúng vẫn có khả năng lây lan nhanh nếu không thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Viêm họng và viêm amidan 

Viêm họng và viêm amidan xảy ra khi họng hoặc amidan bị viêm nhiễm, gây đau họng, khó nuốt và sưng đỏ. Nguyên nhân chủ yếu là do virus, vi khuẩn hoặc các yếu tố thuận lợi như vệ sinh răng miệng kém. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, đặc biệt trong trường hợp viêm họng do vi khuẩn liên cầu, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa, viêm xoang, viêm cầu thận cấp hay sốt thấp khớp.

Viêm phế quản 

Viêm phế quản là tình trạng các ống phế quản trong phổi bị viêm, dẫn đến ho kéo dài, đờm đặc và khó thở.Viêm phế quản cấp thường do virus gây ra, trong khi viêm phế quản mạn tính thường liên quan đến hút thuốc lá hoặc tiếp xúc lâu dài với các chất kích thích đường hô hấp. Ngoài ra, những người hút thuốc lá hoặc sống trong môi trường ô nhiễm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Những người hút thuốc lá có nguy cơ cao mắc bệnh viêm phế quản

Viêm phổi

Viêm phổi là tình trạng viêm nghiêm trọng tại phổi do vi khuẩn, virus hoặc nấm gây ra. Triệu chứng điển hình gồm sốt cao, ho nặng, đau ngực và khó thở. Đây là bệnh cần được phát hiện và điều trị kịp thời, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch yếu, để tránh biến chứng nguy hiểm.

Hen suyễn và các bệnh phổi mạn tính 

Hen suyễn là bệnh hô hấp mạn tính, đặc trưng bởi các cơn khó thở, thở khò khè và ho từng đợt. Nguyên nhân có thể bao gồm dị ứng, yếu tố môi trường hoặc di truyền. Ngoài ra, các bệnh phổi mạn tính khác như COPD cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng hô hấp nếu không được quản lý và điều trị đúng cách.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Các bệnh về đường hô hấp xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau và có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố nguy cơ. Cụ thể: 

Tác nhân gây bệnh 

Virus là nguyên nhân phổ biến dẫn đến Cảm cúm, cảm lạnh, viêm họng, viêm phế quản và viêm phổi. Chúng có thể lây lan qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc các bề mặt bị nhiễm virus. 

Vi khuẩn cũng là nguyên nhân chính gây viêm họng, viêm phổi nặng và một số nhiễm trùng hô hấp khác. Ngoài ra, nấm và các tác nhân dị ứng như phấn hoa, nấm mốc có thể gây kích thích hệ hô hấp, đặc biệt ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc mắc bệnh hen suyễn.

Yếu tố môi trường 

Môi trường sống đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các bệnh hô hấp. Ô nhiễm không khí, khói thuốc lá, bụi bẩn, khói công nghiệp hay hóa chất có thể làm tổn thương niêm mạc hô hấp, làm giảm khả năng phòng vệ của cơ thể và tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập. Những nơi có độ ẩm cao, vệ sinh kém hoặc thông gió kém cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp.

Thói quen sinh hoạt và lối sống 

Chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, ngủ không đủ giấc, ít vận động hoặc căng thẳng kéo dài đều làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị tác nhân gây bệnh hô hấp tấn công. Ngoài ra, thói quen tiếp xúc với môi trường ô nhiễm hoặc không vệ sinh tay, miệng, mũi đúng cách cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.

Ngủ không đủ giấc dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp

Yếu tố cá nhân và bệnh lý nền

Một số người có hệ miễn dịch yếu, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch thường dễ bị các bệnh về đường hô hấp nghiêm trọng hơn.

Yếu tố di truyền cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc hen suyễn hoặc các bệnh phổi mạn tính. Việc nhận biết các yếu tố cá nhân này giúp bạn chủ động phòng ngừa và thăm khám sớm khi cần thiết.

3. Cách phòng ngừa các bệnh về đường hô hấp hiệu quả

Phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp và hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là những biện pháp hiệu quả bạn có thể áp dụng:

• Giữ vệ sinh cá nhân: Đây là bước quan trọng giúp ngăn ngừa sự lây lan của virus và vi khuẩn. Bạn cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hô hấp. Điều này sẽ giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh. 
• Dinh dưỡng và lối sống lành mạnh: Một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, giàu rau xanh, trái cây và các thực phẩm cung cấp vitamin, khoáng chất sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch hiệu quả. Đồng thời, bạn cũng cần ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng để giúp cơ thể duy trì sức đề kháng tốt, phòng ngừa bệnh hô hấp.
• Bảo vệ môi trường sống: Bạn cần giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng khí, tránh bụi bẩn và nấm mốc sẽ hạn chế nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Ngoài ra, bạn cũng nên hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, khói công nghiệp, ô nhiễm không khí và đeo khẩu trang khi ra ngoài nơi đông người hoặc môi trường ô nhiễm.
• Tiêm phòng đầy đủ: Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ và thực hiện các mũi vắc xin phòng cúm, phế cầu và các loại vắc xin khác theo khuyến cáo giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Tiêm phòng không chỉ bảo vệ bản thân, mà còn giảm nguy cơ lây nhiễm cho những người xung quanh.
• Quản lý bệnh lý nền: Người mắc các bệnh mạn tính như hen suyễn, tiểu đường, tim mạch cần kiểm soát tốt tình trạng bệnh để giảm nguy cơ biến chứng hô hấp. Thăm khám định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ sẽ giúp duy trì sức khỏe hô hấp ổn định và phòng ngừa bệnh hiệu quả. 

Dinh dưỡng cân đối giúp tăng cường hệ miễn dịch, hạn chế nguy cơ mắc bệnh

4. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Mặc dù nhiều bệnh về đường hô hấp có thể tự cải thiện, nhưng trong một số trường hợp dưới đây, bạn nên chủ động đi khám bác sĩ để đảm bảo an toàn và phòng ngừa biến chứng:

• Triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng như sốt cao, ho nặng, khó thở, đau ngực hoặc ho ra máu.
• Không cải thiện sau khi áp dụng các biện pháp chăm sóc và phòng ngừa tại nhà.
• Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính như hen suyễn, tiểu đường, tim mạch, hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm.
• Cần thăm khám định kỳ để kiểm soát các bệnh hô hấp mạn tính và phát hiện sớm bất thường.

Như vậy, việc hiểu rõ các bệnh về đường hô hấp thường gặp, nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa hiệu quả là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân và những người thân yêu. Chủ động duy trì lối sống lành mạnh, giữ vệ sinh cá nhân, bảo vệ môi trường sống, tiêm phòng đầy đủ và quản lý các bệnh lý nền sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng.

Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện các triệu chứng bất thường về đường hô hấp hoặc cần được tư vấn sức khỏe chuyên sâu, có thể liên hệ ngay Tổng đài MEDLATEC - 1900 56 56 56 để được hỗ trợ nhanh chóng và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.