Cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi: Biện pháp tại nhà và mẹo dân gian

1. Trẻ 10 tuổi vẫn đái dầm có đáng lo không?

Đái dầm, hay tiểu dầm đơn thuần là tình trạng trẻ đi tiểu không chủ ý trong lúc ngủ. Phần lớn trẻ tự hết đái dầm khi lớn lên. Dù vậy, vẫn có một tỷ lệ nhỏ trẻ 10 tuổi còn gặp tình trạng này.

Đái dầm không phải lỗi của trẻ. Trẻ không cố ý tè dầm, và nguyên nhân cũng không nằm ở chuyện "lười" hay "chưa có ý thức". Tuy nhiên, trẻ đã qua 7 tuổi mà vẫn đái dầm thì nên được bác sĩ thăm khám để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.

Đái dầm tuy lành tính nhưng vẫn có nguy cơ gây rối loạn tâm lý. Đái dầm không do nguyên nhân thực thể thì không gây hại cho sức khỏe, nhưng có thể gây căng thẳng, hoang mang , lo sợ không những cho bản thân trẻ mà còn ảnh hưởng đến người thân nhân bệnh nhi.

Trẻ 10 tuổi vẫn đái dầm có thể cảm thấy xấu hổ và thiếu tự tin trong sinh hoạt hằng ngày.

2. Nguyên nhân khiến trẻ 10 tuổi vẫn đái dầm

Đái dầm thường không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Các yếu tố thường gặp bao gồm:

• Bàng quang chứa được ít nước tiểu: Bàng quang của trẻ có thể chưa phát triển đủ để chứa toàn bộ lượng nước tiểu tạo ra trong đêm.
• Không nhận biết bàng quang đầy khi ngủ: Nếu hệ thần kinh điều khiển bàng quang trưởng thành chậm, cảm giác bàng quang đầy không đủ để đánh thức trẻ, nhất là ở trẻ ngủ sâu.
• Thiếu hormone chống bài niệu (ADH): Đây là hormone giúp giảm lượng nước tiểu ban đêm. Một số trẻ tiết không đủ ADH trong thời thơ ấu.
• Tiền sử gia đình: Trẻ có bố hoặc mẹ từng đái dầm lúc nhỏ có khả năng đái dầm cao hơn.
• Táo bón kéo dài: Nhóm cơ kiểm soát tiểu tiện và đại tiện là một, nên táo bón lâu ngày có thể khiến các cơ này hoạt động kém và góp phần gây đái dầm.
• Căng thẳng tâm lý: Những sự kiện như có em bé mới, chuyển trường hay ngủ xa nhà có thể khởi phát đái dầm.

Cần loại trừ bệnh lí tiểu đường, suy thận, dị dạng hệ tiết niệu và các bệnh lý đa niệu khác, trước khi chẩn đoán đái dầm.

3. Cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi tại nhà

Với phần lớn trẻ, cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi bắt đầu từ việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày. Những thay đổi này đơn giản, an toàn và là nền tảng trước khi áp dụng các phương pháp điều trị khác.

3.1. Điều chỉnh thói quen uống nước và đi tiểu

Nhiều gia đình hạn chế nước cả ngày cho trẻ, nhưng cách này không giúp cải thiện đái dầm. Bàng quang cần quen với việc chứa đầy và giữ nước tiểu; nếu hạn chế nước cả ngày, bàng quang sẽ không được tập để chứa lượng lớn hơn.

Bạn nên cho trẻ uống khoảng 6 - 8 cốc nước chia đều trong ngày. Phần lớn lượng nước nên uống từ lúc thức dậy đến bữa tối, sau bữa tối chỉ uống ít và ngừng uống khoảng 3 - 4 giờ trước khi ngủ nếu trẻ không có hoạt động thể lực. Trẻ cũng không nên dồn uống nhiều nước một lúc sau giờ tan học, số lượng ít nhất là 30ml/ kg.

Ban ngày, trẻ nên đi tiểu đều đặn. Trước khi ngủ, bạn có thể hướng dẫn trẻ đi tiểu một lần, làm việc khác như đánh răng, rồi đi tiểu thêm lần nữa trước khi lên giường.

3.2. Hạn chế caffeine và phòng táo bón

Trà, cà phê, cola và sô-cô-la chứa caffeine, chất làm thận tạo nhiều nước tiểu hơn. Trẻ nên tránh các đồ uống này, đặc biệt vào buổi chiều tối. Nước ngọt có ga cũng nên hạn chế.

Nếu trẻ hay Táo bón, việc cải thiện đại tiện có thể giúp giảm đái dầm. Trẻ nên đi ngoài đều đặn, ít nhất 4 lần mỗi tuần. Bạn có thể tăng rau xanh, trái cây trong khẩu phần và khuyến khích trẻ vận động hằng ngày.

Bạn nên hạn chế cho trẻ dùng trà, nước ngọt có ga và sô-cô-la vào buổi tối. 

3.3. Động viên thay vì trách phạt

La mắng, trêu chọc hay phạt trẻ khiến trẻ căng thẳng hơn, và tình trạng đái dầm thường không cải thiện. Phần thưởng nên dành cho hành vi trẻ làm được, chẳng hạn uống đủ nước ban ngày, đi tiểu trước khi ngủ hoặc tự giúp thay ga giường, thay vì chỉ dựa vào số đêm khô. Cha mẹ cũng không nên thu hồi phần thưởng trẻ đã nhận được.

Trẻ 10 tuổi đã đủ lớn để tự tham gia vào quá trình này. Con có thể tự ghi nhật ký đêm khô, đêm ướt hoặc tự thay tấm lót chống thấm. Sự chủ động này giúp trẻ bớt xấu hổ.

Phụ huynh nên động viên thay vì trách phạt để trẻ bớt căng thẳng khi bị đái dầm. 

4. Một số mẹo dân gian có thể tham khảo

Nhiều gia đình muốn kết hợp mẹo dân gian trong cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi. Hiện chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy các món ăn hay bài thuốc dân gian giúp hết đái dầm. Bạn chỉ nên xem đây là món ăn bổ sung trong thực đơn, không dùng để thay thế các biện pháp ở trên hay chỉ định của bác sĩ.

4.1. Chè hạt sen đậu đen

Theo quan niệm y học cổ truyền, chè hạt sen đậu đen có tác dụng bổ tỳ thận và được dùng cho trẻ đái dầm. Khi chế biến, bạn nên nấu ít đường. Chè là món nhiều nước, vì vậy trẻ nên ăn vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, không nên ăn vào buổi tối.

4.2. Cháo củ mài hạt sen

Củ mài, còn gọi là hoài sơn, là dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, thường được dùng để bồi bổ cơ thể. Bạn có thể nấu cháo với gạo tẻ, hoài sơn và hạt sen cho trẻ ăn trong bữa sáng. Tương tự chè, cháo không nên dùng làm bữa phụ trước giờ ngủ.

4.3. Những cách dân gian cần thận trọng

Một số mẹo được chia sẻ rộng rãi nhưng có thể không phù hợp, gồm:

• Tập nhịn tiểu ban ngày: Theo NICE, không nên áp dụng các cách tập ngắt dòng tiểu hay khuyến khích trẻ đi tiểu thưa vào ban ngày.
• Bế trẻ đi tiểu khi còn ngủ: Bế trẻ đi tiểu trong thời gian dài có thể khiến trẻ quen đi tiểu trong trạng thái ngủ và phụ thuộc vào cha mẹ. Nếu cần đánh thức trẻ trong thời gian ngắn, bạn nên đảm bảo trẻ tỉnh hẳn và hiểu vì sao được đánh thức.
• Bài thuốc từ dế mèn, tổ bọ ngựa, màng mề gà: Các bài thuốc tự sắc hoặc tán bột tại nhà khó kiểm soát liều lượng và chất lượng. Trẻ chỉ nên dùng thuốc y học cổ truyền khi được thầy thuốc có chuyên môn thăm khám và kê đơn.

5. Các phương pháp bác sĩ có thể chỉ định

Khi thay đổi thói quen chưa mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các phương pháp sau.

5.1. Chuông báo đái dầm

Chuông báo gồm một cảm biến đặt ở quần lót hoặc tấm lót. Thiết bị phát tín hiệu khi phát hiện nước tiểu, giúp trẻ dần học cách thức dậy khi bàng quang đầy. Chuông báo thường là lựa chọn đầu tay khi trẻ không đáp ứng với điều chỉnh uống nước, đi tiểu và phần thưởng. Gia đình cần kiên trì, vì thường phải sau ít nhất 2 tuần mới thấy đáp ứng và có thể đến 12 tuần mới đạt hiệu quả.

5.2. Thuốc điều trị

Desmopressin là dạng tổng hợp của vasopressin, có tác dụng giảm và cô đặc lượng nước tiểu tạo ra vào ban đêm. Thuốc thường được cân nhắc cho trẻ trên 5 tuổi và đái dầm có ảnh hưởng đến phát triển tâm lý của trẻ làm trẻ thiếu tự tin vào bản thân hoặc gia đình quá lo lắng. Lưu ý rằng desmopressin đáp ứng điều trị khoảng 70% , tái phát cao khi ngưng thuốc. Cha mẹ không tự mua thuốc cho trẻ. Việc dùng thuốc cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ. 

6. Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Trẻ 10 tuổi còn đái dầm thường xuyên nên được khám, kể cả khi không có triệu chứng nào khác. Điều này càng cần thiết khi gia đình đã áp dụng cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi tại nhà một thời gian mà chưa thấy cải thiện. Bạn nên đưa trẻ đi khám sớm nếu trẻ có một trong các dấu hiệu sau:

• Trẻ đái dầm trở lại sau vài tháng đã ngừng đái dầm vào ban đêm.
• Con đau khi đi tiểu, thường xuyên khát nhiều, nước tiểu màu hồng hoặc đỏ, phân cứng hoặc ngáy khi ngủ.
• Trẻ đi tiểu nhiều mỗi lần, mệt mỏi, sụt cân dù ăn uống tốt.
• Rặn khi tiểu, dòng tiểu nhỏ, tiểu nhỏ giọt, nước tiểu đục, hoặc bị ướt quần cả ban ngày lẫn ban đêm.
• Trẻ buồn bã, giấu quần áo ướt hoặc né tránh hoạt động với bạn bè.

Trước buổi khám, bạn có thể ghi lại nhật ký đêm khô, đêm ướt và thói quen đi ngoài của trẻ trong 1 - 2 tuần. Nhật ký này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu hoặc siêu âm để tìm nguyên nhân.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu đái dầm kèm tiểu đau, khát nhiều hoặc các dấu hiệu bất thường khác. 

Phần lớn trẻ 10 tuổi đái dầm không mắc bệnh nguy hiểm. Tình trạng này có thể cải thiện khi gia đình kiên trì điều chỉnh thói quen uống nước, đi tiểu, phòng táo bón và động viên trẻ đúng cách. Các món ăn dân gian có thể bổ sung vào thực đơn, nhưng không nên xem là cách chữa đái dầm cho trẻ 10 tuổi thay cho thăm khám và điều trị có cơ sở.

Nếu cần thăm khám, bạn có thể lựa chọn các địa chỉ uy tín như MEDLATEC. Tại MEDLATEC, trẻ được khám chuyên khoa Nhi và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết để bác sĩ tìm nguyên nhân và đưa ra hướng xử trí phù hợp. Nếu cần tư vấn, đặt lịch khám, quý khách hàng có thể gọi đến hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.