1. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh khó ngủ xuyên đêm

Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh. Ngủ đủ và ngủ sâu không chỉ giúp não bộ hoàn thiện tốt hơn mà còn hỗ trợ củng cố trí nhớ, tăng cường hệ miễn dịch và giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh. Ngược lại, nếu giấc ngủ bị rối loạn, trẻ có thể trở nên cáu gắt, quấy khóc nhiều, kém linh hoạt và khó duy trì trạng thái ổn định. Vậy đâu là những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ sơ sinh khó ngủ xuyên đêm

Nguyên nhân sinh lý

Ở trẻ sơ sinh, chu kỳ giấc ngủ thường ngắn, trung bình chỉ khoảng 50 phút. Trong giai đoạn ngủ REM (giấc ngủ nông), nhịp tim và nhịp thở của trẻ tăng lên, não bộ hoạt động mạnh hơn nên trẻ rất dễ bị đánh thức bởi âm thanh, ánh sáng hoặc các tác động nhẹ từ môi trường xung quanh. Đây là đặc điểm sinh lý bình thường khiến trẻ thường xuyên thức giấc.

Nguyên nhân bệnh lý

Các bệnh lý thường gặp bao gồm nhiễm khuẩn đường hô hấp, viêm tai giữa, trào ngược dạ dày thực quản, còi xương, thiếu vi chất dinh dưỡng như vitamin D, canxi hoặc sắt, thậm chí là các bệnh lý đường tiêu hóa như hội chứng colic, bất dung nạp lactose. Khi giấc ngủ của trẻ bị ảnh hưởng kéo dài kèm theo dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá chính xác.

Ngủ ngày quá nhiều khiến khó ngủ ban đêm

Nếu trẻ ngủ quá nhiều vào ban ngày, nhu cầu ngủ ban đêm có thể giảm, khiến bé khó vào giấc hoặc thường xuyên thức giấc. Việc điều chỉnh thời gian ngủ hợp lý giữa ngày và đêm sẽ giúp trẻ thiết lập nhịp sinh học ổn định hơn.

Yếu tố môi trường xung quanh

Không gian ngủ cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng giấc ngủ của trẻ. Phòng ngủ quá sáng, nhiều tiếng ồn, nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh đều có thể khiến trẻ khó ngủ hoặc dễ tỉnh giấc. Ngoài ra, việc tiếp xúc với thiết bị điện tử phát ánh sáng mạnh cũng có thể làm giấc ngủ của trẻ bị xáo trộn.

Các yếu tố ngoại cảnh cũng góp phần ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của trẻ 

Đói bụng, tã ướt hoặc do trẻ đói

trẻ sơ sinh có nhu cầu ăn thường xuyên nên nếu bị đói, tã ướt hoặc quần áo không thoải mái, bé sẽ dễ quấy khóc và khó ngủ. Việc kiểm tra và đảm bảo trẻ luôn được bú no, tã sạch, quần áo thoáng mát sẽ giúp giấc ngủ ổn định hơn.

Ngoài những nguyên nhân trên, rối loạn giấc ngủ ở trẻ còn có thể xuất phát từ thói quen sinh hoạt chưa phù hợp như bồng bế quá nhiều, cho ngủ võng hoặc nôi điện khiến trẻ phụ thuộc vào chuyển động. Một số trẻ nhạy cảm, dễ kích thích hoặc bị tác động bởi thói quen sinh hoạt của mẹ trong thai kỳ cũng có thể gặp khó khăn trong việc thiết lập nhịp ngủ. Việc chơi đùa quá nhiều, tiếp xúc âm thanh lớn trước giờ ngủ hoặc cho trẻ ngủ sai tư thế cũng có thể khiến bé khó đi vào giấc ngủ sâu.

2. Cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm

Dưới đây là một số cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm trọn vẹn mà không bị giật mình hay quấy khóc giữa chừng:

Thiết lập trình tự trước khi ngủ

Duy trì các hoạt động nhẹ nhàng trước giờ ngủ như tắm nước ấm, massage, cho bé bú, hát ru hoặc đọc truyện sẽ giúp trẻ cảm thấy an toàn và dễ nhận biết đã đến giờ ngủ. Khi lặp lại thường xuyên, thói quen này giúp hình thành nhịp sinh học ổn định và hỗ trợ trẻ ngủ sâu hơn.

Cho bé ngủ đúng nhịp sinh học

Nên cho trẻ ngủ vào khung giờ cố định mỗi ngày, đặc biệt khi bé có dấu hiệu buồn ngủ như ngáp, dụi mắt hoặc uể oải. Việc “bắt đúng thời điểm” giúp trẻ dễ vào giấc, ngủ sâu hơn và hạn chế quấy khóc.

Cha mẹ nên cho bé ngủ đúng nhịp sinh học của cơ thể 

Tạo môi trường ngủ lý tưởng

Không gian ngủ yên tĩnh, có nhiệt độ phù hợp, ánh sáng dịu nhẹ hoặc tối hoàn toàn vào ban đêm để trẻ dễ ngủ. Nôi hoặc giường của trẻ cần được dọn dẹp sạch sẽ, chắc chắn, không đặt gối mềm, thú nhồi bông hay cho trẻ đắp chăn dày để đảm bảo an toàn khi ngủ. Có thể dùng máy tạo tiếng ồn trắng nhẹ nhàng cũng có thể giúp bé thư giãn và dễ chìm vào giấc ngủ hơn.

Tập cho bé tự ngủ

Hãy đặt trẻ xuống giường khi còn buồn ngủ nhưng chưa ngủ hẳn để bé học cách tự trấn an và tự chìm vào giấc ngủ, tránh phụ thuộc vào bế ru hoặc rung lắc.

Áp dụng cách ru ngủ phù hợp

Một số cách hỗ trợ bé ngủ tốt hơn gồm quấn khăn đúng cách để hạn chế giật mình, vỗ nhẹ nhàng tạo cảm giác an tâm, cho bé ngậm ti giả khi cần hoặc cho bé nằm kén để tăng cảm giác an toàn. Những phương pháp này giúp trẻ thư giãn và ngủ sâu giấc hơn.

3. Những sai lầm khiến trẻ sơ sinh khó ngủ

Dưới đây là một số sai lầm trong chăm sóc trẻ có thể khiến bé khó ngủ hơn mà ba mẹ cần tránh:

• Để trẻ ngủ trong môi trường ồn ào, ánh sáng mạnh: Tiếng ồn lớn hoặc ánh sáng chói có thể khiến trẻ dễ giật mình, khó vào giấc và thường xuyên tỉnh giấc;
• Dỗ bé ngủ bằng thiết bị điện tử: Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng… có thể ức chế hormone melatonin - yếu tố quan trọng giúp điều hòa giấc ngủ. Ngoài ra, hình ảnh và âm thanh từ màn hình dễ kích thích não bộ khiến trẻ khó thư giãn;

Cha mẹ tuyệt đối không sử dụng các thiết bị điện tử để dỗ bé ngủ 

• Ép bé ngủ khi chưa buồn ngủ: Khi cơ thể chưa sẵn sàng, việc ép ngủ có thể khiến trẻ quấy khóc, trằn trọc, ngủ không sâu và dần hình thành tâm lý sợ đi ngủ;
• Thay đổi lịch sinh hoạt liên tục: Việc thay đổi giờ ngủ thất thường khiến trẻ khó hình thành thói quen ngủ ổn định, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Nhìn chung, việc áp dụng đúng cách giúp trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm không chỉ giúp bé ngủ ngon, hạn chế quấy khóc mà còn hỗ trợ sự phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và hệ miễn dịch. Tuy nhiên, nếu trẻ thường xuyên khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường về sức khỏe, cha mẹ nên chủ động đưa bé đi thăm khám để được tư vấn chính xác. Nếu cần kiểm tra hoặc tư vấn chuyên sâu, cha mẹ có thể liên hệ Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ bác sĩ nhi khoa giàu kinh nghiệm hỗ trợ, giúp bé xây dựng giấc ngủ khoa học và phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.