1. Vì sao trẻ cần được xịt mũi đúng cách?

Vệ sinh mũi đúng cách cho trẻ là việc cha mẹ nên làm để giúp con:

• Được làm sạch bụi bẩn, dịch nhầy cùng các dị nguyên tồn tại bên trong khoang mũi.
• Giúp đường thở trở nên thông thoáng hơn.
• Giảm bớt sự khó chịu do nghẹt mũi, khó thở.
• Giảm nguy cơ mắc bệnh lý viêm đường hô hấp trên.
• Giúp trẻ bú, ăn và ngủ ngon hơn.

Ngược lại, nếu cha mẹ xịt mũi cho trẻ không đúng kỹ thuật, nước xịt có thể đi sâu vào vòi nhĩ, làm tăng nguy cơ viêm tai giữa hoặc gây kích ứng niêm mạc mũi.

Cha mẹ có thể cân nhắc việc xịt mũi cho con khi:

• Trẻ bị nghẹt mũi: Nước muối sinh lý giúp làm loãng dịch nhầy, tạo điều kiện để dịch dễ dàng được loại bỏ ra ngoài, trẻ dễ thở hơn, nhất là vào ban đêm.
• Trẻ bị viêm mũi hoặc cảm lạnh: Xịt mũi giúp loại bỏ dịch tiết, giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ quá trình điều trị bệnh.
• Trước khi bú hoặc ăn: Đối với trẻ sơ sinh, vệ sinh mũi trước khi bú có thể giúp trẻ bú tốt hơn và giảm tình trạng bỏ bú do nghẹt mũi.
• Môi trường có quá nhiều bụi bẩn: Sau khi trẻ tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi hoặc thời tiết hanh khô, làm sạch mũi có thể giúp loại bỏ các tác nhân gây kích ứng.

Xịt mũi giúp trẻ giảm bớt sự khó chịu tác nhân gây kích ứng xâm nhập vào khoang mũi

2. Cách xịt mũi cho trẻ đúng cách theo từng độ tuổi

Mỗi độ tuổi sẽ có cách vệ sinh mũi khác nhau. Cha mẹ cần thực hiện cách xịt mũi cho trẻ đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu và đảm bảo an toàn cho trẻ.

2.1. Chuẩn bị trước khi xịt mũi

Trước khi bắt đầu xịt mũi, cha mẹ cần chuẩn bị đầy đủ các công cụ sau:

• Dung dịch nước muối sinh lý 0.9% hoặc dung dịch xịt mũi theo độ tuổi của trẻ.
• Khăn giấy mềm hoặc khăn sạch.
• Dụng cụ hút mũi (nếu cần).

Ngoài ra, trước khi tiếp xúc với trẻ, cha mẹ cũng cần dùng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn để vệ sinh tay của mình cho sạch sẽ.

Lưu ý: trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần được đặt nằm ngửa trên mặt phẳng an toàn, nghiêng nhẹ đầu trẻ sang một bên. Trẻ lớn có thể cho trẻ ngồi hoặc đứng, hơi cúi đầu về phía trước để dịch mũi dễ thoát ra ngoài. Tư thế đúng sẽ giúp dung dịch phân bố đều trong khoang mũi và hạn chế nguy cơ sặc.

2.2. Cách thực hiện thao tác xịt mũi cho trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có khoang mũi nhỏ, niêm mạc mỏng và nhạy cảm nên cần thực hiện thao tác xịt mũi nhẹ nhàng qua các bước:

• Bước 1: Cho bé nằm ngửa, nghiêng đầu nhẹ sang một bên, có thể kê khăn nhỏ dưới vai để đầu bé hơi ngửa.
• Bước 2: Đưa đầu vòi vào cửa mũi, xịt hoặc nhỏ 1 - 2 giọt mỗi bên mũi, chú ý không đưa vòi quá sâu, xịt hướng về cánh mũi không xịt thẳng.
• Bước 3: Chờ khoảng 30 giây đến 1 phút cho nước muối có thời gian làm loãng chất nhầy.
• Bước 4: Dùng khăn mềm lau dịch chảy ra ngoài. Trường hợp trẻ bị nghẹt mũi nhiều, sau khi xịt mũi, cha mẹ nên dùng dụng cụ chuyên dụng để hút mũi cho con.

2.3. Cách xịt mũi cho trẻ từ 1 tuổi trở lên

Trẻ từ 1 tuổi trở lên có thể sử dụng bình xịt mũi dạng phun sương bằng cách: 

• Bước 1: Cho trẻ ngồi hoặc đứng thẳng, hơi cúi đầu về phía trước.
• Bước 2: Đưa đầu xịt vào mũi theo hướng ra phía tai cùng bên. Xịt theo hướng dẫn của sản phẩm.
• Bước 3: Lau sạch dịch mũi chảy ra ngoài.

Trong trường hợp trẻ có nhiều dịch nhầy nặng, hãy xịt nước muối sinh lý trước sau đó chờ khoảng 1 phút rồi nhẹ nhàng hút dịch mũi ra ngoài bằng dụng cụ chuyên dụng.

Với trẻ lớn, cha mẹ có thể hướng dẫn cách xịt mũi cho trẻ đúng cách để trẻ tự thực hiện

2.4. Lưu ý khi tiến hành xịt mũi cho trẻ

Để áp dụng cách xịt mũi cho trẻ đúng cách hiệu quả, cha mẹ cũng nên chú ý:

• Không phải tất cả các loại thuốc xịt mũi đều dùng được cho trẻ em. Cha mẹ nên ưu tiên nước muối sinh lý 0.9% hoặc sản phẩm vệ sinh mũi dành riêng cho trẻ nhỏ.
• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng do nhà sản xuất khuyến cáo. Không tự ý dùng thuốc xịt chứa chất co mạch nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
• Sau mỗi lần sử dụng cần rửa sạch đầu vòi, lau khô bằng khăn sạch và đậy nắp bảo quản cẩn thận.
• Thực hiện động tác nhẹ nhàng, không thực hiện nhiều lần trong ngày để tránh nguy cơ khiến niêm mạc mũi của trẻ bị tổn thương.
• Nếu sau khi xịt mũi cha mẹ phát hiện con bị khó thở, chảy máu mũi, quấy khóc trong thời gian dài, có dấu hiệu dị ứng,... hãy ngưng ngay và cho trẻ thăm khám bác sĩ Nhi khoa.

3. Những sai lầm thường gặp trong quá trình xịt mũi cho trẻ

Tuy việc vệ sinh mũi cho trẻ khá đơn giản nhưng trên thực tế, không ít cha mẹ vẫn mắc phải những sai lầm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ như:

• Xịt mũi quá nhiều lần trong ngày vì nghĩ càng làm nhiều thì mũi càng sạch. Thực tế, việc làm này sẽ làm khô niêm mạc, khiến lớp dịch bảo vệ tự nhiên của mũi bị mất đi và tăng nguy cơ kích ứng. Cha mẹ chỉ nên vệ sinh mũi cho trẻ 1 - 3 lần mỗi ngày hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Đưa đầu vòi xịt quá sâu vào bên trong khiến niêm mạc mũi bị trầy xước, gây đau và chảy máu mũi, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
• Cho trẻ nằm ngửa khi xịt mũi khiến dung dịch chảy ngược xuống họng hoặc vào vòi nhĩ, gây sặc, ho, tăng nguy cơ viêm tai giữa.
• Cha mẹ cho con dùng chung bình xịt với người khác tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus lây lan giữa các thành viên trong gia đình.
• Tự ý dùng thuốc xịt co mạch nhằm giảm nhanh triệu chứng nghẹt mũi. Điều này rất dễ gây phụ thuộc thuốc, làm nghẹt mũi nặng hơn và ảnh hưởng đến niêm mạc mũi.

Trẻ có dấu hiệu bất thường đường hô hấp cần được đến cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ thăm khám

Biết cách xịt mũi cho trẻ đúng cách để áp dụng trong trường hợp cần thiết là điều cha mẹ nên tìm hiểu. Tuy nhiên, việc làm này chỉ hỗ trợ vệ sinh làm sạch đường hô hấp, không phải là phương pháp điều trị bệnh. Nếu trẻ có triệu chứng kéo dài như sốt cao, nghẹt mũi nặng hoặc khó thở, cha mẹ cần cho con khám bác sĩ để chẩn đoán nguyên nhân và tìm biện pháp điều trị phù hợp.

Trường hợp cần tới sự hỗ trợ y tế hoặc đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC, cha mẹ có thể liên hệ ngay Hotline 1900 56 56 56.