1. Nguyên nhân khiến vùng mạng sườn bên phải bị đau khi ho dai dẳng

Đau sườn phải khi ho có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những vấn đề lành tính đến các bệnh lý cần điều trị y tế.

Nguyên nhân thường gặp và ít nguy hiểm

• Căng cơ liên sườn do ho kéo dài: Yếu tố này đứng đầu trong danh sách các lý do phổ biến. Việc lồng ngực phải co bóp liên tục với tần suất cao sẽ ép các dải cơ giữa xương sườn hoạt động quá tải, từ đó kích khởi các cơn co thắt cơ học. Người bệnh thường đau ở một bên lồng ngực, cơn đau tăng khi ho hoặc hít sâu nhưng giảm khi nghỉ ngơi; 
• Viêm nhẹ cơ thành ngực: Phản ứng viêm khu trú ở các mô mềm quanh ngực cũng xuất hiện khá nhiều khi cơn ho không được kiểm soát sớm. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ dọc theo vùng sườn, nhưng ít khi kèm theo các triệu chứng toàn thân nghiêm trọng như sốt cao hoặc khó thở.

Những nguyên nhân tiềm ẩn cần thận trọng

• Viêm phổi hoặc viêm màng phổi: Nhiễm trùng ở phổi hoặc tình trạng viêm màng phổi có thể gây đau vùng sườn phải khi ho. Đặc trưng của viêm phổi và viêm màng phổi là cảm giác đau buốt nhói như kim châm mỗi khi hít đầy ngực, đồng thời người bệnh thường có sốt, ho có đờm, mệt mỏi hoặc khó thở; 
• Tổn thương xương sườn do ho dữ dội: Ở người lớn tuổi hoặc người bị loãng xương, các cơn ho mạnh kéo dài có thể gây nứt hoặc gãy xương sườn. Sự rạn nứt cấu trúc xương này tạo ra những cơn đau nhói dữ dội, nhạy cảm ngay cả khi chỉ ấn nhẹ hoặc khẽ xoay người; 
• Các bệnh lý gan và túi mật: Gan và túi mật nằm ở vùng hạ sườn phải nên một số bệnh như viêm gan, áp xe gan, sỏi mật hoặc viêm túi mật có thể gây đau tại vị trí này. Khi ho, các cơ thành bụng co mạnh làm tăng áp suất ổ bụng, trực tiếp chèn ép vào các cơ quan này và kích thích cảm giác đau rõ rệt hơn. Người bệnh có thể kèm theo đầy bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc vàng da. 
• Thuyên tắc phổi (nhồi máu phổi): Đây là nguyên nhân hiếm gặp hơn nhưng nguy hiểm tính mạng, cần được loại trừ sớm. Thuyên tắc phổi có thể gây đau ngực hoặc đau xương sườn kiểu màng phổi (đau nhói khi hít thở sâu và ho), kèm theo khó thở đột ngột, tim đập nhanh. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu có dấu hiệu nghi ngờ.
• Tràn khí màng phổi: Tình trạng khí tràn vào khoang màng phổi gây đau xương sườn đột ngột dữ dội, tăng khi hít thở sâu và ho, thường kèm khó thở. Gặp nhiều hơn ở nam giới trẻ tuổi, người hút thuốc, hoặc người có bệnh phổi mạn tính. Đây là cấp cứu nội khoa cần xử trí kịp thời.

Ho nhiều bị đau sườn phải có thể liên quan đến cơ, phổi hoặc các cơ quan vùng hạ sườn

2. Ho nhiều bị đau sườn phải có đáng lo ngại không?

Mức độ nguy hiểm của tình trạng ho nhiều kèm đau sườn phải phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra triệu chứng này. Phần lớn trường hợp, cơn đau xuất hiện do tác động cơ học của những đợt ho kéo dài và có xu hướng thuyên giảm khi bệnh đường hô hấp được kiểm soát. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, đây có thể là biểu hiện của một số bệnh lý cần được thăm khám sớm.

• Đau mức độ nhẹ và cải thiện khi nghỉ ngơi: Thường liên quan đến tình trạng căng cơ liên sườn hoặc viêm nhẹ ở thành ngực do ho nhiều. Cơn đau thường âm ỉ, xuất hiện rõ khi ho mạnh hoặc hít thở sâu và giảm dần khi cơ thể được nghỉ ngơi.
• Đau tăng khi ho hoặc kéo dài liên tục: Trong trường hợp cảm giác đau nhức tiến triển nặng dần, đau buốt liên tục không dứt hoặc lan ra các vùng lân cận, nguy cơ tổn thương sâu ở màng phổi hay cấu trúc thành ngực là rất cao.

Bên cạnh đó, thời gian duy trì và các biểu hiện đi kèm cũng là thước đo quan trọng để đánh giá mức độ bệnh. Nếu đau chỉ kéo dài vài ngày và giảm song song với việc cơn ho thuyên giảm thì thường không đáng lo ngại. Ngược lại, khi triệu chứng kéo dài trên một tuần hoặc xuất hiện thêm sốt, khó thở, mệt mỏi hay suy giảm thể trạng, người bệnh nên chủ động đi khám.

Ho nhiều kèm đau sườn phải cần được theo dõi để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn

3. Cách xử trí tại nhà khi ho nhiều bị đau sườn phải

Nếu triệu chứng mới xuất hiện và chưa có dấu hiệu nguy hiểm, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ tại nhà để giảm khó chịu.

Nghỉ ngơi hợp lý

Hạn chế các hoạt động làm tăng áp lực lên lồng ngực như mang vác nặng, tập luyện cường độ cao hoặc vận động mạnh. Hãy ưu tiên các tư thế nằm hoặc ngồi thả lỏng hoàn toàn để giải tỏa áp lực cho hệ thống cơ xương sườn.

Giữ ấm cơ thể

Duy trì vùng ngực và cổ ở trạng thái ấm giúp giảm kích thích đường hô hấp và hỗ trợ thư giãn cơ. Biện pháp chườm ấm khu trú tại vùng sườn đau từ 15 - 20 phút cũng mang lại hiệu quả giãn cơ cực tốt.

Uống đủ nước và làm dịu đường hô hấp

Bổ sung đủ nước giúp làm loãng dịch tiết và giảm kích thích gây ho. Nước ấm hoặc các loại đồ uống phù hợp có thể hỗ trợ làm dịu cổ họng và giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.

Uống đủ nước và giữ ấm cơ thể giúp hỗ trợ cải thiện triệu chứng ho 

Không tự ý dùng thuốc

Việc lạm dụng các loại thuốc giảm đau, giảm ho một cách vô tội vạ khi chưa rõ căn nguyên có thể làm mờ các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm, cản trở việc chẩn đoán chính xác của bác sĩ.

Người bệnh cần tìm đến sự trợ giúp y tế ngay khi phát hiện các dấu hiệu báo động đỏ sau:

• Đau sườn phải dữ dội hoặc tăng nhanh trong thời gian ngắn;
• Khó thở, thở nhanh, tức ngực hoặc cảm giác thiếu không khí;
• Sốt cao kéo dài hoặc kèm rét run;
• Ho ra máu hoặc đờm có màu bất thường, mùi hôi;
• Cơn đau lan sang lưng, vai phải hoặc vùng bụng trên;
• Triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn sau 5 - 7 ngày;
• Người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch.

Nhìn chung, hiện tượng ho nhiều bị đau sườn phải thường là hậu quả của tình trạng căng cơ liên sườn hoặc tổn thương nhẹ ở thành ngực do những cơn ho kéo dài. Người bệnh cần theo dõi tính chất cơn đau, các dấu hiệu đi kèm và có biện pháp chăm sóc phù hợp. Nếu đau kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc xuất hiện các biểu hiện như khó thở, sốt cao, ho ra máu, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nếu bạn cần tư vấn và thăm khám nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào liên quan đến đường hô hấp hãy liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được hỗ trợ kịp thời.