1. Kích thước tuyến tiền liệt bao nhiêu được xem là bình thường?

tuyến tiền liệt ở các bé trai khi mới chào đời thường chỉ có kích thước tương đương hạt đậu. Khi đến tuổi trưởng thành, bộ phận này có thể nặng từ 15 đến 20g. Đến độ tuổi 30 đến 45, kích thước tuyến tiền liệt sẽ ổn định hơn. Cụ thể, chiều rộng lúc này vào khoảng 4cm, dài 3cm và dày 2cm, khối lượng duy trì ở mức 20g. 

Từ 30 đến 45 tuổi, kích thước tuyến tiền liệt ở nam giới có xu hướng ổn định hơn

Từ sau độ tuổi 45, tuyến tiền liệt có xu hướng tăng kích thước, phát triển không ổn định. Cụ thể, đến giai đoạn này, tuyến tiền liệt thường tăng lên 30 đến 80g, thậm chí trên 100g, tùy cơ địa mỗi người. 

Thông qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ có thể phát hiện tình trạng phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên để xác định chính xác kích thước của cơ quan này, bác sĩ cần dựa vào kết quả siêu âm. 

2. Cách xác định kích thước tiền liệt tuyến trên siêu âm

Việc xác định kích thước tuyến tiền liệt giữ vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán một số bệnh lý như phì đại tuyến tiền liệt lành tính. Bên cạnh đó, kết quả này còn hỗ trợ tính toán mật độ PSA phục vụ sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt. 

Khi siêu âm, bác sĩ có thể xác định chiều dài, chiều rộng và chiều cao, để rồi từ đó tính toán thể tích của tuyến tiền liệt. Dưới đây là công thức tính thể tích tuyến tiền liệt thường được áp dụng: 

Thể tích (ml) = L × W × H × 0.52

Trong đó: 

• L là chiều dài xác định theo mặt cắt dọc. 
• W là chiều rộng tính theo mặt cắt ngang. 
• H là chiều cao tính từ mặt trước đến mặt sau của tuyến tiền liệt. 

Giả sử: Kích thước tuyến tiền liệt của bệnh nhân A (34 tuổi) khi siêu âm lần lượt là L=4cm, W=5cm và H=3cm. Suy ra thể tích tuyến tiền liệt của người này là 4 × 5 × 3 × 0.52 = 31.2ml.

Để xác định kích thước tiền liệt tuyến trên siêu âm, bác sĩ cần dựa vào nhiều thông số

3. Vai trò của kỹ thuật siêu âm trong chẩn đoán các bệnh lý tuyến tiền liệt 

Siêu âm là một trong những phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, cung cấp thông tin hữu ích hỗ trợ đánh giá tình trạng của tuyến tiền liệt, không gây đau hay xâm lấn mạnh. Dưới đây là một số vai trò chính của siêu âm trong chẩn đoán bệnh lý về tuyến tiền liệt: 

• Xác định thể tích tuyến tiền liệt, hỗ trợ bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. 
• Hỗ trợ đánh giá cấu trúc, phân biệt tình trạng áp xe hoặc khối u ác tính. 
• Cho phép phát hiện biến chứng liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt như sỏi thận, giãn thận. 
• Kiểm tra lượng nước tiểu tồn dư phục vụ chẩn đoán bệnh và theo dõi hiệu quả điều trị. 

Siêu âm giúp xác định kích thước và cấu trúc của tuyến tiền liệt

4. Một số phương pháp siêu âm phổ biến 

Để xác định tình trạng thực tế của tuyến tiền liệt, bác sĩ thường chỉ định siêu âm qua đường trực tràng hoặc siêu âm Doppler màu. 

4.1. Siêu âm qua đường trực tràng

Kỹ thuật siêu âm này cho phép kiểm tra chi tiết tuyến tiền liệt. Theo đó, phần đầu dò sẽ được luồn vào trực tràng, đây là khu vực tiếp giáp với tuyến tiền liệt. Nhờ vậy, bác sĩ có thể quan sát hình ảnh chính xác và chân thực. 

Ưu điểm của phương pháp siêu âm qua đường trực tràng là hình ảnh sắc nét, cấu trúc bên trong tuyến tiền liệt được tái hiện chính xác. Trường hợp phát hiện dấu hiệu hoặc khối u bất thường, bệnh nhân thường được chỉ định các kĩ thuật thăm dò thêm như xét nghiệm máu, chụp cộng hưởng từ, hoặc thậm chí có thể sinh thiết tổn thương để xác định bản chất. 

Tuy vậy, trong quá trình siêu âm, bệnh nhân có thể cảm thấy hơi khó chịu. Để đảm bảo kết quả chính xác, bệnh nhân cần làm sạch trực tràng theo hướng dẫn của nhân viên y tế. 

4.2. Siêu âm Doppler màu

Siêu âm Doppler màu thường là phương pháp chẩn đoán bổ sung khi siêu âm qua trực tràng. Mục đích chính của việc bổ sung này là xác định lưu lượng máu tại tuyến tiền liệt. Đối với trường hợp ung thư, vùng tổn thương có thể xuất hiện nhiều mạch máu bất thường. Dấu hiệu này thường được nhận biết thông qua siêu âm Doppler màu. 

Siêu âm Doppler màu giúp kiểm tra lưu lượng máu tại tuyến tiền liệt

Kết quả siêu âm Doppler màu được xem như một trong những căn cứ hỗ trợ xác định bản chất tổn thương. Trong đó, đa phần nang không xuất hiện mạch máu. Còn vùng tăng tưới máu thường liên quan đến viêm cấp hoặc u ác tính (bác sĩ có thể chỉ định siêu âm B-mode kết hợp khám lâm sàng trước khi đưa ra kết luận). 

Ngoài ra, kỹ thuật siêu âm này còn hỗ trợ quá trình điều trị và theo dõi mức độ tiến triển của bệnh lý, đặc biệt là khi người bệnh bị rối loạn tiểu tiện kéo dài không rõ nguyên nhân. 

5. Lưu ý trước, trong và sau khi siêu âm 

Tùy từng phương pháp siêu âm được chỉ định, mọi người cần chú ý thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ. Cụ thể:

5.1. Trước khi siêu âm

Đối với siêu âm qua thành bụng, bệnh nhân cần uống 500 - 700ml nước trước khoảng 30 - 60 phút, đồng thời nhịn tiểu. Mục đích của việc uống nước và nhịn tiểu là giúp bàng quang đầy, từ đó tạo thuận lợi trong quá trình quan sát trong khi siêu âm. 

Nếu siêu âm qua thành bụng, bệnh nhân cần uống nước và nhịn tiểu theo hướng dẫn của bác sĩ 

Trường hợp được chỉ định siêu âm qua trực tràng, bạn có thể ăn nhẹ trước nhưng cần tránh những loại thực phẩm dễ gây đầy bụng. Bên cạnh đó, bệnh nhân cần làm sạch trực tràng theo hướng dẫn của bác sĩ bằng phương pháp thụt tại nhà hoặc thực hiện tại cơ sở y tế. 

5.2. Trong khi siêu âm

Trong khi siêu âm qua trực tràng, bạn có thể cảm thấy hơi khó chịu. Lúc này, bạn không nên quá lo lắng mà hãy thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ để đảm bảo kết quả siêu âm chính xác. 

5.3. Sau khi siêu âm

Khi siêu âm xong, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường không cần kiêng giữ gì đặc biệt. Tuy vậy, nếu được kết hợp sinh thiết trong quá trình siêu âm, cần dùng thuốc hoặc chăm sóc vết thương (nếu có) theo chỉ dẫn của bác sĩ để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng. Nếu phát hiện tình trạng chảy máu, bạn hãy thông báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn xử lý. 

Kích thước tiền liệt tuyến trên siêu âm được tính toán dựa trên chiều dài, chiều rộng và chiều dày kết hợp hệ số 0.52. Thông thường, bác sĩ sẽ đọc ngay kết quả trong quá trình siêu âm. Đây là căn cứ quan trọng cho việc chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến cơ quan này. Tuy nhiên, để đảm bảo kết quả chính xác, bạn nên lựa chọn các cơ sở y tế uy tín, quy tụ đội ngũ bác sĩ có chuyên môn cao và hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ. Một địa chỉ y tế chất lượng bạn có thể tham khảo và thăm khám là Hệ thống Y tế MEDLATEC. 

Để chủ động đặt lịch khám nhanh chóng và được tư vấn chi tiết, Quý khách vui lòng liên hệ hotline 1900 56 56 56 của MEDLATEC để được hỗ trợ.