ProGRP: một dấu ấn ung thư có giá trị của ung thư phổi tế bào nhỏ | Medlatec

ProGRP: một dấu ấn ung thư có giá trị của ung thư phổi tế bào nhỏ

Ngày 30/10/2013 PGS TS Nguyễn Nghiêm Luật

PGS TS Nguyễn Nghiêm Luật - Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC



Ung thư phổi là một loại ung thư phổ biến nhất gây tử vong trên thế giới. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư phổi ở nam là khoảng 29,6/100.000 người, đứng hàng thứ 2 trong ung thư ở nam giới (sau ung thư gan) và là một trong 4 loại ung thư thường gặp nhất ở nữ giới (với tỷ lệ mắc 7,3/100.000 dân). Nguy cơ ung thư ở người có thể liên quan với sự phơi nhiễm với các chất gây ung thư (carcinogens) từ môi trường, nghề nghiệp hoặc đồ chơi [3]. Peptide giải phóng progestrin (progastrin-releasing peptide: ProGRP) là một tiền chất của một hormone neuropeptide có tên là peptide giải phóng gastrin (gastrin-releasing peptide: GRP), gồm 27 gốc acid amin, có khối lượng phân tử  MW khoảng 14 kD. ProGRP có mặt trong các sợi thần kinh, não, các tế bào thần kinh nội tiết trong biểu mô cuống phổi của bào thai, phổi trẻ sơ sinh và cũng được sản xuất bởi các tế bào ung thư phổi tế bào nhỏ (small cell lung cancer: SCLC). Chức năng của GRP là kích thích sản xuất gastrin ở cơ quan tiêu hóa người và kích thích phát triển cơ quan hô hấp.

Mức độ ProGRP tăng lên trong máu tuần hoàn đã được chứng minh là một dấu ấn có giá trị của ung thư phổi tế bào nhỏ, là một dấu ấn nhạy nhất để chẩn đoán phân biệt với các loại ung thư phổi khác và các bệnh lành tính của phổi [1, 2, 3].

1.
Chỉ định: xét nghiệm ProGRP được chỉ định để:

- Chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ nếu có nghi ngờ;

- Chẩn đoán phân biệt ung thư phổi tế bào nhỏ với các ung thư phổi khác - Đánh giá hiệu quả điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ;    


- Phát hiện tái phát sau điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ [2].


2. Ý nghĩa lâm sàng


Bình thường nồng độ ProGRP huyết tương người khỏe mạnh bình thường là ≤ 50 ng/L, chỉ có dưới 5% người khỏe mạnh có nồng độ ProGRP cao hơn bình thường nhưng vẫn < 75 ng/L.

2.1. Về chẩn đoán: ProGRP là một dấu ấn ung thư có giá trị trong chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ.  Ở độ đặc hiệu 95%, độ nhạy của ProGRP là khoảng 85% trong chẩn đoán phân biệt ung thư phổi tế bào nhỏ với các ung thư phổi khác và là 86,5% trong chẩn đoán phân biệt với các bệnh phổi lành tính khác [1, 3].

- Giá trị cắt (cut-off) của ProGRP đối với chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ là 65,89 ng/L [1].

- Nếu nồng độ ProGRP tăng > 200 ng/L: nguy cơ ung thư phổi tế bào nhỏ tăng.

- Nếu nồng độ ProGRP tăng > 300 ng/L: có thể nghĩ đến ung thư phổi tế bào nhỏ nếu chức năng thận là bình thường, bởi vì suy thận có thể làm ProGRP tăng lên đến 300 ng/L.

- Trong chẩn đoán phân biệt, ProGRP là một dấu ấn ung thư hữu ích trong chẩn đoán phân biệt ung thư phổi tế bào nhỏ với các loại ung thư phổi khác. ProGRP là một dấu ấn ung thư nhạy nhất cho ung thư phổi tế bào nhỏ. Ở cả hai giai đoạn chưa di căn (Mo) và di căn (M1) của ung thư phổi tế bào nhỏ, độ nhạy chẩn đoán của ProGRP đều cao hơn rõ rệt so với các dấu ấn ung thư phổi khác như NSE, CEA, CA125, CYFRA 21-1 và SCC [4, 5, 6, 7].

2.2. Về phát hiện tái phát: ProGRP (tốt hơn nếu định lượng thêm NSE) có thể được sử dụng để phát hiện sự tái phát sau điều trị của ung thư phổi tế bào nhỏ bằng cách theo dõi động học tăng lên của mức độ ProGRP huyết tương theo thời gian [7].

2.3. Về tiên lượng: cũng có thể sử dụng mức độ tăng của ProGRP để tiên lượng ung thư phổi tế bào nhỏ [5].

2.4. Về sàng lọc: hiện chưa có báo cáo nào chứng minh về lợi ích của ProGRP hoặc sự kết hợp của các dấu ấn ung thư sử dụng để chẩn đoán sớm ung thư phổi tế bào nhỏ ở những nhóm người không có triệu chứng, kể cả ở những nhóm người có nguy cơ cao như những người hút thuốc lá.

Đối với các ung thư khác, ProGRP hiếm khi tăng trong các ung thư ngoài phổi khác và nếu có tăng, cũng chỉ tăng ở mức độ vừa phải.

Trong các bệnh lành tính, ProGRP  không tăng, trừ trường hợp suy thận do viêm cầu thận mạn hoặc bệnh thận do đái tháo đường (mức độ creatinine trên 120 µmol/L).


KẾT LUẬN

1. ProGRP là một dấu ấn ung thư tốt nhất cho chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ, có độ nhạy cao hơn NSE và các dấu ấn ung thư phổi khác, giúp chẩn đoán phân biệt với các khối u khác của phổi, đặc biệt hữu ích khi sinh thiết (biopsy) khối u phổi không thể thực hiện được.

2. ProGRP có thể được sử dụng để theo dõi hiệu quả điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ.

3. ProGRP cũng có thể được sử dụng để phát hiện sự tái phát sau điều trị của ung thư phổi tế bào nhỏ bằng cách theo dõi sự tăng lên của mức độ ProGRP huyết tương theo thời gian.

4. Cũng có thể sử dụng ProGRP trong tiên lượng ung thư phổi tế bào nhỏ.

Hiện nay, mức độ ProGRP huyết tương, cùng với các dấu ấn ung thư khác của ung thư phổi tế bào nhỏ như NSE, CYFRA 21-1, CA125, CEA và SCC, đang được thực hiện hàng ngày tại Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC 42 Nghĩa Dũng, Ba Đình, Hà Nội.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Buvanovic G, Pavicevic R and Franjevic A. Determining the cut-off value of pro-gastrin releasing peptide (ProGRP) in lung cancer according to population characteristics. Coll Antropol 2008 Dec; 32(4): 1155-1164.

2. Holdenrieder S, von Pawel J, Dankelmann, et al. Nucleosomes, ProGRP, NSE, CYFRA 21-1, and CEA in monitoring first-line chemotherapy of small cell lung cancer. Clin Cancer Res 2008 Dec 1; 14(23): 7813-7821.

3. Kim HR, Oh Ị, Shin MG, Park JS, et al. Plasma proGRP Concentration is Sensitive and Specific for Discriminating Small Cell Lung Cancer from Nonmalignant Conditions or Non-small Cell Lung Cancer. J Korean Med Sci 2011 May; 26(5): 625-630.

4.  Molina R, Auge JM, Bosch X, et al. Usefulness of serum tumor markers, including progastrin-releasing peptide, in patients with lung cancer: correlation with histology. Tumour Biol 2009; 30(3): 121-129.

5. Nisman B, Biran H, Ramu N, Heching N, Barak V, and Peretz. The diagnostic and prognostic value of ProGRP in lung cancer. Anticancer Res 2009; 29(11): 4827-4832.

6. Schneider J, Phillip M, Velcovky HG, Morr H, Katz N. Pro-gastrin-releasing peptide (ProGRP), neuron specific enolase (NSE), carcinoembryonic antigen (CEA) and cytokeratin 19-fragments (CYFRA 21-1) in patients with lung cancer in comparison to other lung diseases. Anticancer Res 2003 Mar-Apr; 23(2A): 885-893.

7. Wójcik E, Kulpa JK, Sas-Korczýnska B, Korzeniowski S and Jakubowicz J.  ProGRP and NSE in therapy monitoring in patients with small cell lung cancer. Anticancer Res 2008 Sep-Oct; 28(5B): 3027-3033.

Đăng ký khám, tư vấn

Tại sao nên chọn bệnh viện đa khoa MEDLATEC

Bệnh viện đa khoa nhiều năm kinh nghiệm.
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Cơ sở vật chất hiện đại
Áp dụng thanh toán bảo hiểm y tế lên tới 100%
Quy trình khám chữa bệnh nhanh chóng
Chi phí khám chữa bệnh hợp lý.

Tin cùng chuyên mục

Ai rồi cũng sẽ có lúc phải dùng đến cách cầm tiêu chảy này

Ai rồi cũng sẽ có lúc phải dùng đến cách cầm tiêu chảy này

Tiêu chảy dù ở mức độ nào cũng gây ra những hệ lụy không tốt cho sức khỏe, khiến con người mệt mỏi. Đặc biệt, tình trạng này càng kéo dài càng dễ gây biến chứng mất nước, nguy hại đến tính mạng. Trong tình thế chẳng may bị như vậy, nếu bạn có và thực hiện cách cầm tiêu chảy dưới đây, đảm bảo bạn sẽ tránh được những mệt mỏi không đáng có.
Ngày 17/01/2020
Dấu hiệu tai biến ai cũng cần biết để xử lý kịp thời

Dấu hiệu tai biến ai cũng cần biết để xử lý kịp thời

Tai biến mạch máu não là bệnh lí cấp tính, xảy ra đột ngột do mạch máu não (động mạch, mao mạch và hiếm hơn là tĩnh mạch) bị vỡ hoặc tắc mà không do chấn thương sọ não, khiến cho các tế bào thần kinh bị tổn thương và rối loạn hoạt động chức năng. Tuy là bệnh lý nguy hiểm, nhưng bạn có thể phòng hoặc giảm nhẹ nếu biết những dấu hiệu tai biến để xử lý kịp thời.
Ngày 09/01/2020
BMI là gì và cách tính BMI online như thế nào?

BMI là gì và cách tính BMI online như thế nào?

Chỉ số BMI có thể đánh giá tổng quát về thể trạng của bạn và cách tính chỉ số này cũng rất đơn giản, nhanh chóng. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ về cách tính chỉ số BMI online, chỉ số BMI như thế nào là hoàn hảo? Lợi ích tuyệt vời khi duy trì chỉ số BMI chuẩn là gì?,…
Ngày 07/01/2020
Xét nghiệm NIPT - Xóa tan nỗi lo dị tật và bệnh lý di truyền thai nhi

Xét nghiệm NIPT - Xóa tan nỗi lo dị tật và bệnh lý di truyền thai nhi

Trẻ mắc dị tật bẩm sinh đang là nỗi đau của nhiều gia đình và xã hội. Ngày nay, với sự phát triển của y học hiện đại, sàng lọc trước sinh đang được coi là “chìa khóa vàng” giải mã dị tật thai nhi. Trong đó, xét nghiệm NIPT đang là phương pháp sàng lọc trước sinh “hot” nhất được nhiều thai phụ lựa chọn.
Ngày 06/01/2020
hotline 1900 5656561900 565656