1. Đau thần kinh sau zona vì sao cần điều trị sớm?

Đau thần kinh sau zona là tình trạng đau kéo dài sau khi các nốt phỏng zona đã khô và lành. Nguyên nhân chính gây đau là do virus Varicella Zoster làm tổn thương dây thần kinh, khiến hệ thần kinh truyền tín hiệu đau bất thường.

Khi bị đau thần kinh sau zona, người bệnh sẽ có cảm giác đau rát như bỏng hoặc đau nhói như kim châm, ngứa ran, tê bì vùng tổn thương, chỉ cần chạm nhẹ cũng đau. Cơn đau thường tăng lên về đêm, gây khó ngủ.

Điều đáng lo ngại là nếu không điều trị sớm, tình trạng đau có thể kéo dài dai dẳng và làm giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Biến chứng đau thần kinh sau zona làm giảm chất lượng cuộc sống bệnh nhân

2. Thuốc điều trị đau thần kinh sau zona gồm những loại nào?

Thuốc điều trị đau thần kinh sau zona có nhiều loại. Các nhóm thuốc được sử dụng nhằm giảm đau thần kinh, ổn định hoạt động dây thần kinh và giúp người bệnh ngủ ngon hơn.

2.1. Thuốc giảm đau thông thường 

Đây là nhóm thuốc thường được dùng trong trường hợp đau mức độ nhẹ đến trung bình như: Paracetamol, Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac,... Thuốc dễ mua, dễ sử dụng, giảm đau tương đối nhanh. 

Tuy nhiên, người bệnh không nên lạm dụng thuốc trong thời gian dài vì có thể gây hại cho gan, thận, dạ dày. Người bị viêm loét dạ dày, suy gan, suy thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc. Nhóm này thường không đủ mạnh nếu đau thần kinh sau zona ở mức độ nặng.

2.2. Thuốc giảm đau thần kinh nhóm Gabapentin và Pregabalin

Đây là nhóm thuốc chính được sử dụng trong điều trị đau thần kinh sau zona. Thường dùng nhất là Gabapentin, Pregabalin,... Thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, làm giảm sự kích thích bất thường của dây thần kinh bị tổn thương nên giảm đau hiệu quả.

Thuốc điều trị đau thần kinh sau zona này đem lại hiệu quả tốt đối với đau kiểu bỏng rát, châm chích, giúp người bệnh cải thiện giấc ngủ. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý tăng liều mà cần dùng đúng đơn thuốc của bác sĩ. Ngoài ra, thuốc cũng không nên dừng đột ngột vì có thể gây khó chịu hoặc đau tái phát mạnh.

2.3. Thuốc chống trầm cảm 3 vòng 

Một số thuốc thường dùng của nhóm này gồm: Amitriptyline, Nortriptyline,... 

Tác dụng chính của thuốc là điều chỉnh chất dẫn truyền thần kinh trong não, làm giảm cảm giác đau và giúp ngủ sâu hơn. Thuốc phát huy hiệu quả với đau thần kinh kéo dài, hỗ trợ cải thiện căng thẳng do đau. 

Nhóm thuốc này thường được bác sĩ cân nhắc kỹ và dùng liều thấp ở giai đoạn đầu. Trong quá trình sử dụng, thuốc có thể gây tác dụng phụ như: táo bón, khô miệng, chóng mặt khi đứng lên, buồn ngủ,... Thận trọng khi dùng thuốc với bệnh nhân cao tuổi, người mắc bệnh tim, tăng nhãn áp hoặc bí tiểu.

Các loại thuốc điều trị đau thần kinh sau zona cần sử dụng đúng chỉ định của bác sĩ

2.4. Thuốc giảm đau mạnh nhóm Opioid

Trong trường hợp cơn đau dữ dội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và giấc ngủ, người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định Thuốc giảm đau nhóm Opioid như: Tramadol, Morphin (hiếm dùng, thường chỉ trong trường hợp nặng).

Đây là nhóm thuốc cho hiệu quả nhanh nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như: chóng mặt, buồn ngủ, táo bón, lệ thuộc thuốc nếu dùng trong thời gian dài,... 

2.5. Thuốc bôi ngoài da

Ngoài thuốc uống, một số loại thuốc điều trị đau thần kinh sau zona dạng bôi cũng mang lại hiệu quả tốt, đặc biệt khi đau khu trú tại một vùng nhất định. Các loại thường dùng như:

• Miếng dán, gel Lidocain 5%: gây tê tại chỗ, giảm đau nhanh.
• Kem Capsaicin: “giảm nhạy” dây thần kinh tại vùng da tổn thương để mang lại hiệu quả giảm đau nhanh chóng.

Những loại thuốc này tác động trực tiếp đến vùng bị đau, ít ảnh hưởng toàn thân và thường được kết hợp cùng thuốc uống để tăng hiệu quả điều trị.

3. Dùng thuốc điều trị đau thần kinh sau zona như thế nào mới hiệu quả?

Để việc dùng thuốc điều trị đau thần kinh sau zona đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh cần lưu ý một số nguyên tắc sau:

• Đau thần kinh sau zona cần điều trị theo cơ chế thần kinh, không phải chỉ giảm đau thông thường. Thuốc thường có tác dụng chậm nên cần kiên trì sử dụng đúng chỉ định, không bỏ thuốc giữa chừng.
• Không tăng liều hoặc ngừng thuốc đột ngột vì điều này có thể khiến cơ thể phản ứng ngược, gây đau mạnh hơn hoặc gặp tác dụng phụ nguy hiểm.
• Nếu được chỉ định kết hợp thuốc bôi để giảm đau nhanh tại chỗ, người bệnh cần thực hiện đúng hướng dẫn để giảm đau hiệu quả hơn, giảm tăng liều thuốc uống.
• Một số thuốc điều trị đau thần kinh sau zona có thể giúp ngủ tốt hơn, nhưng người bệnh vẫn nên kết hợp với chế độ nghỉ ngơi, hạn chế các yếu tố dễ gây lo âu.
• Bất kỳ loại thuốc nào cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tác dụng phụ. Khi sử dụng thuốc điều trị đau thần kinh sau zona, người bệnh cần theo dõi, nếu có biểu hiện bất thường cần thông báo với bác sĩ để xử lý kịp thời.

Người bệnh cần thăm khám nếu dùng thuốc không mang lại hiệu quả giảm đau sau 1 tuần

Việc dùng thuốc điều trị đau thần kinh sau zona khi có chỉ định là cần thiết. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau vẫn kéo dài trên 1 tuần, có xu hướng tăng dần, bị mất ngủ do đau,... người bệnh cần tái khám để bác sĩ điều chỉnh phác đồ, tránh biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.

Cách tốt nhất để không phải sử dụng thuốc điều trị đau thần kinh sau zona lâu dài là phòng ngừa từ sớm với các biện pháp như: tiêm vắc xin phòng zona cho người trên 50 tuổi, điều trị bệnh ngay từ khi có dấu hiệu ban đầu, kiểm soát tốt bệnh nền,...

Nếu nghi ngờ dấu hiệu zona thần kinh, quý khách hàng có thể đặt lịch khám cùng bác sĩ chuyên khoa của Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Hotline 1900 56 56 56 để được chẩn đoán đúng và có hướng điều trị tốt nhất.