1. Hiểu rõ về tình trạng trẻ bị nổi hạch ở cổ bên trái 

Đây là tình trạng các hạch bạch huyết ở vùng cổ bên trái của trẻ bị sưng to (phì đại) do phản ứng của hệ miễn dịch. Khi đó, hạch thường có kích thước lớn hơn 1 cm, có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy rõ dưới da. Tùy vào nguyên nhân, trẻ có thể kèm theo các biểu hiện như đau tại vị trí hạch, sốt, mệt mỏi hoặc khó nuốt.

Khi cơ thể trẻ phản ứng với tình trạng viêm nhiễm, các hạch bạch huyết ở cổ bên trái có thể to lên bất thường

Có khoảng trên 600 hạch bạch huyết hiện diện khắp cơ thể, tập trung ở các vùng như đầu, cổ, nách, bẹn và khoang bụng. Các hạch liên kết chặt chẽ tạo nên hệ bạch huyết, góp phần bảo vệ cơ thể bằng cách nhận diện và xử lý các yếu tố gây bệnh xâm nhập. 

Không ít trường hợp trẻ khỏe mạnh vẫn có các hạch nhỏ vùng cổ có thể sờ thấy dưới da. Nếu hạch có kích thước nhỏ (dưới khoảng 10 - 12 mm), mềm, di động, hình dạng giống hạt đậu và không kèm theo triệu chứng bất thường thì đây thường là hạch sinh lý, không đáng lo ngại.Các biểu hiện đi kèm ở trẻ sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân khiến hạch sưng to, bao gồm: 

• Mệt mỏi, đau đầu;
• Chán ăn, biếng ăn;
• Xuất hiện cảm giác đau ở cổ hoặc đau tăng lên khi nuốt;
• Phát ban trên da;
• Sụt cân không rõ nguyên nhân;
• Khó thở. 

2. Trẻ bị nổi hạch ở cổ bên trái do đâu? 

Hạch cổ bên trái ở trẻ thường xuất hiện khi hệ miễn dịch phản ứng với các yếu tố như nhiễm khuẩn, dị ứng, chấn thương hoặc bệnh lý khác trong cơ thể. Các yếu tố bệnh lý dưới đây có thể khiến trẻ xuất hiện hạch ở cổ: 

Do lao

Lao hạch là một nguyên nhân có thể gặp. Hạch thường sưng to kéo dài nhưng ít gây đau, có xu hướng dính lại thành từng chùm hoặc chuỗi, bề mặt nhẵn. Nếu trẻ xuất hiện dấu hiệu trên, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Do ung thư

Trong một số ít trường hợp, nổi hạch cổ có thể liên quan đến các bệnh lý ác tính như ung thư hạch hoặc di căn từ các cơ quan lân cận (khoang miệng, thanh quản, vú…). Hạch do nguyên nhân này thường có kích thước lớn, cứng, ít di động hoặc dính chặt vào mô xung quanh, đôi khi gây đau. Bên cạnh đó, một số bệnh lý như Hodgkin hoặc u lympho không Hodgkin cũng có khả năng gây nổi hạch ở trẻ.

Do nhiễm trùng

Các nhiễm trùng ở vùng tai - mũi - họng, đường hô hấp hoặc khu vực đầu cổ đều có thể khiến hạch sưng lên. Tùy vào tác nhân gây bệnh mà biểu hiện sẽ khác nhau:

• Nhiễm virus (như RSV, cúm, á cúm, Adenovirus, sởi, thủy đậu…): Hạch thường mềm, kích thước khoảng 12 - 25 mm, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên cổ;
• Nhiễm vi khuẩn (như Staphylococcus aureus, Streptococcus…): Hạch thường to hơn (trên 25 mm), hay xuất hiện ở một bên cổ, kèm theo các dấu hiệu như sốt, đau, vùng cổ cứng hoặc có thể nổi ban đỏ.

Tình trạng nhiễm trùng có thể là nguyên nhân khiến trẻ nổi hạch ở cổ 

Nhìn chung, đa số trường hợp nổi hạch cổ ở trẻ là lành tính và sẽ tự cải thiện khi tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát. Tuy nhiên, nếu hạch kéo dài, to nhanh, có dấu hiệu bất thường hoặc đi kèm các triệu chứng nghiêm trọng, việc thăm khám sớm là rất cần thiết để loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm và tránh biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sự phát triển của trẻ.

3. Cách xử trí khi trẻ bị nổi hạch ở cổ bên trái

Ngay khi phát hiện hạch bất thường ở cổ trẻ, cha mẹ nên cho trẻ kiểm tra y tế nhằm xác định nguyên nhân và có hướng điều trị đúng cách. Các trường hợp sưng hạch nhẹ, không gây khó chịu đáng kể cho trẻ thường được theo dõi tại nhà mà chưa cần sử dụng thuốc hay thực hiện thủ thuật. Hướng điều trị nổi hạch cổ bên trái ở trẻ sẽ được bác sĩ cân nhắc dựa trên nguyên nhân, độ tuổi, tiền sử bệnh và mức độ nghiêm trọng của tình trạng sưng hạch:

• Do nhiễm virus: Thông thường không cần dùng thuốc đặc hiệu, chỉ điều trị triệu chứng. Thuốc kháng virus chỉ được cân nhắc khi bệnh tiến triển nặng;
• Do nhiễm vi khuẩn: Kháng sinh được chỉ định với liều lượng phù hợp;
• Do bệnh lý mạn tính hoặc ác tính: Hướng điều trị sẽ tập trung xử lý nguyên nhân gốc gây nổi hạch.

Trong trường hợp hạch sưng to, gây đau hoặc kèm sốt, bác sĩ có thể kê thêm thuốc giảm đau, hạ sốt. Nếu hạch phát triển lớn, ảnh hưởng đến các cơ quan xung quanh, có thể cần kết hợp các thủ thuật như rạch dẫn lưu hoặc sinh thiết để chẩn đoán và điều trị.

Bên cạnh đó, cha mẹ cần lưu ý những điều sau đây để giúp trẻ mau chóng hồi phục:

• Cho trẻ dùng thuốc đúng liều theo chỉ định và theo dõi các biểu hiện bất thường hoặc tác dụng phụ;
• Đưa trẻ tái khám đúng hẹn và không tự ý ngưng thuốc, kể cả khi hạch đã giảm;
• Xây dựng chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh và bổ sung vitamin từ trái cây, nước ép;

Có thể cho trẻ uống một số nước ép trái cây giàu vitamin để tăng cường hệ miễn dịch

• Giữ vệ sinh môi trường sống, đồ dùng cá nhân và vệ sinh cơ thể hàng ngày;
• Cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý;
• Khuyến khích trẻ rửa tay với xà phòng đúng cách sau khi ho, hắt hơi, đi vệ sinh và trước lúc ăn;
• Tránh để trẻ sờ, nắn hoặc tác động vào vùng hạch đang sưng.

Trẻ bị nổi hạch ở cổ bên trái phần lớn là phản ứng của cơ thể trước các tác nhân như virus, vi khuẩn hoặc những kích thích từ môi trường. Sau khi nguyên nhân được điều trị hoặc khắc phục, tình trạng sưng hạch thường giảm dần. Tuy nhiên, phụ huynh không nên chủ quan nếu hạch kéo dài, to nhanh, cứng, kém di động hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như sốt cao, sụt cân, mệt mỏi kéo dài… Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn cần được thăm khám sớm. Để đảm bảo an toàn cho trẻ, cha mẹ có thể liên hệ tới Hệ thống Y tế MEDLATEC qua Tổng đài 1900 56 56 56 để được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng, giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ một cách toàn diện.