Hạch bạch huyết: Cấu trúc, chức năng và bệnh lý thường gặp | Medlatec

Hạch bạch huyết: Cấu trúc chức năng và bệnh lý thường gặp

Hạch bạch huyết hay còn gọi là hạch lympho, là một cơ quan quan trọng của hệ thống bạch huyết. Hạch lympho tham gia vào các phản ứng miễn dịch của cơ thể, trực tiếp phản ứng với tác nhân gây bệnh. Vậy cấu tạo, chức năng cụ thể và bệnh lý gặp phải ở vị trí này như thế nào?


16/07/2020 | Hạch ở nách: nguyên nhân và phương pháp điều trị hiệu quả
16/06/2020 | Xét nghiệm hạch đồ trong chẩn đoán, điều trị và tiên lượng ung thư?
11/06/2020 | Nổi hạch sau tai vì lý do gì? Khi nào thì nguy hiểm?

1. Cấu tạo và vị trí của hạch bạch huyết

Cơ thể con người có một hệ thống bạch huyết phân bố rộng rãi tương tự như hệ thống tuần hoàn, bao gồm mạch bạch huyết và hạch bạch huyết (hạch lympho). Hạch lympho là những cơ quan bạch huyết có cấu trúc hình hạt đậu. Có khoảng 500 - 600 hạch lympho phân bố rải rác trong hệ thống bạch huyết, nó xuất hiện khắp cơ thể nhưng tập trung nhiều ở một số vùng như: nách, bẹn, cổ.

Vị trí các hạch lympho trong cơ thể

Vị trí các hạch lympho trong cơ thể

Cấu tạo của hạch lympho:

Hạch lympho có cấu trúc hình hạt đậu với nhiều kích thước khác nhau (từ vài mm - 2 cm). Bên ngoài hạch được bao bọc bởi tổ chức liên kết gọi là vỏ xơ, trên bề mặt vỏ xơ có hệ thống huyết quản và mạch bạch huyết nhỏ phân bố đến. Trên bề mặt hạch có một chỗ lõm vào gọi là rốn hạch, đây là nơi đi vào và đi ra của động mạch, tĩnh mạch và mạch bạch huyết. 

 Hình ảnh cấu tạo hạch lympho

Hình ảnh cấu tạo hạch lympho

Bên trong lớp vỏ bọc là nhu mô hạch có cấu tạo gồm:

- Mô lưới: Gồm nhiều tế bào võng hình sao được liên kết thành mạng lưới tế bào.

- Các tế bào: lympho bào, tương bào, đại thực bào. 3 loại tế bào này lại phân bố thành ba vùng:

+ Vùng vỏ: là vùng ngoại vi của hạch, có mật độ tế bào lympho B nhiều nhất, tạo ra các nang bạch huyết.

+ Vùng cận vỏ: là nơi tập trung nhiều nhất các tế bào lympho T cùng các tế bào khác như đại thực bào, tương bào,…

+ Vùng tủy: Gồm các dây tủy có chức tương bào, đại thực bào, tế bào lympho.

- Xoang bạch huyết: là nơi đổ vào của bạch huyết, có cấu tạo thuận lợi cho sự làm sạch dòng bạch huyết lưu thông qua hạch.

2. Chức năng của hạch bạch huyết

Hạch bạch huyết đóng vai trò không thể thiếu trong miễn dịch của cơ thể. Đây là nơi bắt giữ các phần tử ngoại lai xâm nhập có thể gây nguy hại đến cơ thể. Chính vì thế mà hạch dễ bị sưng viêm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ này. Các hạch lympho có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán bệnh, liên quan đến nhiễm trùng từ nhẹ đến nặng. 

Các chức năng của hạch lympho: 

Lọc bạch huyết: 

Các kháng nguyên lạ, phần tử ngoại lai (vi sinh vật, tế bào ung thư,…) theo dịch bạch huyết sẽ được lọc tại các hạch này. Đây được xem là một chiếc rây lọc để giữ lại các phần tử này, làm sạch bạch huyết trước khi đổ vào hệ thống tuần hoàn.

Sản xuất và biệt hóa lympho bào: 

Lympho bào là loại tế bào giữ chức năng quan trọng trong miễn dịch của cơ thể. Đặc biệt, lympho bào T được sản xuất và biệt hóa ở các nang bạch huyết. Khi có sự kích thích của kháng nguyên, loại tế bào này rời khỏi vị trí và thực hiện nhiệm vụ đi tìm kháng nguyên.

Sản xuất kháng thể: 

Khi lympho bào B được kích thích bởi kháng nguyên, chúng sẽ phân chia, biệt hóa thành tế bào nhớ và tương bào. Sau đó chúng di chuyển đến dây tủy và thực hiện chức năng tổng hợp kháng thể và đổ vào xoang bạch huyết.

 Hạch lympho giúp làm sạch bạch huyết

Hạch lympho giúp làm sạch bạch huyết

3. Bệnh lý viêm hạch bạch huyết

Viêm hạch bạch huyết là tình trạng hạch bạch huyết bị nhiễm trùng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình. Bệnh lý này xảy ra khi có các tác nhân virus, vi khuẩn xâm nhập vào hệ thống bạch huyết, thường gặp nhất là nhiễm trùng liên cầu khuẩn cấp tính hoặc nhiễm trùng tụ cầu khuẩn.

Ngoài ra, viêm hạch lympho cũng có thể xảy ra do nhiễm trùng da nghiêm trọng dẫn đến nhiễm trùng huyết, cơ thể có khối u ác tính (ung thư), bệnh viêm ruột mạn tính (bệnh crohn),… Ai cũng có khả năng mắc bệnh viêm hạch lympho, nhưng thường xảy ra ở những người suy giảm miễn dịch.

Hai tình trạng bình thường và bất thường của hạch bạch huyết

Hai tình trạng bình thường và bất thường của hạch bạch huyết

Triệu chứng:

Tương ứng với mỗi nguyên nhân khác nhau thì triệu chứng bệnh biểu hiện cũng ở những mức độ khác nhau. 

  • Người bệnh có thể bị nổi hạch hoặc không, vị trí nổi hạch cũng khác nhau tùy theo từng nguyên nhân. Có người không bị nổi hạch nhưng đi khám mới phát hiện bị viêm hạch.

  • Hạch có thể bị sưng, đau, chuyển màu sang đỏ hoặc tím bầm, nhìn rõ mạch quản trên bề mặt hạch.

  • Sốt, ớn lạnh, suy nhược cơ thể, chán ăn, đổ mồ hôi đêm,…

  • Triệu chứng đường hô hấp như đau họng, ho, chảy nước mũi,…

  • Sưng phù ở chân có thể là do tắc nghẽn hệ bạch huyết.

  • Nhiều trường hợp hạch sưng nhưng không đau, có thể là dấu hiệu của sự xuất hiện khối u hạch.

Biến chứng:

Viêm hạch bạch huyết nếu không được chữa trị kịp thời sẽ dễ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí là đe dọa đến tính mạng. Các biến chứng có thể xảy ra:

  • Nhiễm trùng huyết.

  • Nhiễm trùng da, viêm mô tế bào.

  • Viêm nặng, áp xe hạch và các vùng xung quanh.

Điều trị:

Phát hiện bệnh càng sớm sẽ cho hiệu quả điều trị càng tốt. Khi phát hiện viêm hạch lympho, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị ngay để ngăn bệnh tiến triển nặng.

  • Sử dụng kháng sinh nếu xác định viêm hạch lympho là do vi khuẩn. 

  • Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm để làm giảm tình trạng sưng viêm hạch bạch huyết gây đau đớn, khó chịu cho bệnh nhân, ngăn chặn viêm tiến triển.

  • Chỉ định phẫu thuật cắt bỏ hạch lympho nếu xác định được nó là nguyên nhân gây tắc nghẽn hệ thống bạch huyết.

Các trường hợp hạch sưng và đau nhẹ, bệnh nhân có thể sử dụng các thuốc không kê đơn như paracetamol hoặc ibuprofen. Tuy nhiên cần tham khảo ý kiến của bác sĩ khi sử dụng thuốc, đặc biệt bệnh nhân không được tự ý sử dụng thuốc kháng sinh.

Hạch bạch huyết là một cơ quan quan trọng của cơ thể. Bất kỳ tác nhân nào gây viêm hạch bạch huyết cũng là một dấu hiệu nguy hiểm của sức khỏe mà không nên bỏ qua. Quý khách có thể liên hệ với hotline chăm sóc khách hàng của MEDLATEC 1900 56 56 56 để được tư vấn miễn phí nếu gặp các vấn đề sức khỏe.

Đăng ký khám, tư vấn

Tại sao nên chọn bệnh viện đa khoa MEDLATEC

Bệnh viện đa khoa nhiều năm kinh nghiệm.
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Đội ngũ giáo sư, bác sĩ đầu ngành
Cơ sở vật chất hiện đại
Áp dụng thanh toán bảo hiểm y tế lên tới 100%
Quy trình khám chữa bệnh nhanh chóng
Chi phí khám chữa bệnh hợp lý.

Tin cùng chuyên mục

Điểm danh các nguyên nhân khiến cholesterol tăng cao

Khi cholesterol tăng cao trong máu mà không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có thể khiến người bệnh gặp phải nhiều nguy hiểm về sức khỏe, nhất là tình trạng xơ vữa động mạch, đau thắt ngực, tăng huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim,… Cùng tìm hiểu các nguyên nhân khiến cholesterol tăng cao để biết cách phòng tránh bệnh hiệu quả.
Ngày 13/09/2021

Phụ nữ uống thuốc tránh thai vẫn có thai có ảnh hưởng gì không

Bên cạnh các biện pháp tránh thai như đặt vòng, sử dụng bao cao su,... thì hiện nay  tránh thai là một phương pháp cũng được chị em phụ nữ sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên biện pháp này lại gây ra một số tác dụng phụ như đau đầu, căng ngực, buồn nôn,...  Đặc biệt rất nhiều chị em có chung một nỗi lo đó là uống thuốc tránh thai khi không biết mình đã mang bầu. Vậy uống thuốc tránh thai vẫn có thai có ảnh hưởng gì không?
Ngày 13/09/2021

Gỡ rối lo âu: Bỗng nhiên choáng khi đứng dậy là bị sao

Choáng khi đứng dậy là hiện tượng không hiếm gặp ở nhiều người. Tình trạng này xuất hiện ở mỗi người với tần suất khác nhau, có người chỉ xuất hiện trong giây lát rồi hết nhưng cũng có người bị  thường xuyên gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và công việc hàng ngày. Vậy choáng khi đứng dậy là bị sao, bài viết sau sẽ giúp bạn có được những thông tin tham khảo xung quanh hiện tượng này.
Ngày 10/09/2021

Giải pháp đập tan lo lắng: ngủ không sâu giấc phải làm sao

Ngủ không sâu giấc kéo dài ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và sức khỏe của mỗi người. Đặc biệt, với những trường hợp ngủ không sâu giấc xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý, nếu muốn ngăn chặn hệ lụy xấu thì cần xử lý hiện tượng này càng sớm càng tốt. Nếu đang chưa biết ngủ không sâu giấc phải làm sao thì nội dung được chúng tôi chia sẻ ngay dưới đây chính là giải pháp dành cho bạn.
Ngày 09/09/2021